Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2013 r., sygn. akt VII SA/WA 1241/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał na rzecz radcy prawnego P. W. kwotę 120 zł podwyższoną o stawkę 23 % podatku od towarów i usług tj. o kwotę 27,60 zł, łącznie kwotę 147,60 tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
W uzasadnieniu wskazano, że wyrokiem z dnia 8 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę A. G. i A. G. (skarżący) na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie sprostowania omyłki. Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2013 r. skarżącym przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego.
Pismem z dnia 18 marca 2013 r. pełnomocnik udzielający skarżącym pomocy prawnej z urzędu poinformował o sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od niniejszego wyroku oraz złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu informując, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części.
Sąd I instancji wyjaśnił, że na mocy art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 [ze zm.], dalej p.p.s.a.), wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Nadto wskazał na rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radców prawnych ustanowionych z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349, ze zm., dalej rozporządzenie), w którym zostały uregulowane stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej radcy prawnego.
Z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia wynika, że za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej stawka wynosi – 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadzi sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75% tejże stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120,00 zł. Stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stosownie do § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia wynosi 240,00 zł.
Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie pomoc prawna udzielona z urzędu polegała na sporządzeniu przez radcę prawnego opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 8 listopada 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit.b rozporządzenia, w niniejszej sprawie przyznał radcy prawnemu wynagrodzenie w wysokości 120,00 zł z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwotę 27,60 zł stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług, czyli łączną kwotę w wysokości 147,60 zł.
Na powyższe orzeczenie zażalenie wniósł r. pr. P. W. – pełnomocnik skarżących, wnosząc o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej za sprawę o sygn. akt VII SA/Wa 1241/12 i za połączoną z nią sprawę o sygn. akt VII SA/Wa 1242/12 - każdorazowo w wysokości 75 % stawki minimalnej określonej w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zm. 1101 i 1529, dalej p.p.s.a.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. O przyznaniu wynagrodzenia oraz jego wysokości orzeka sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w danej instancji, na wniosek złożony przez pełnomocnika, zawierający oświadczenie że opłaty stanowiące koszty sądowe nie zostały zapłacone w całości lub w części.
Sąd orzekając o wynagrodzeniu pełnomocnika ocenia od strony merytorycznej rzetelność udzielonej pomocy prawnej, przede wszystkim biorąc pod uwagę czy czynności procesowe przez niego dokonane odpowiadają wymaganiom formalnym.
Przepis ten nie nakłada na sąd obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia podlega ocenie sądu także pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. Przyznane wynagrodzenie obciąża Skarb Państwa, a sąd dysponując w tym zakresie środkami publicznymi odpowiada za "zasadność i legalność ich wydatkowania". (B. Dauter w: S. Babiarz i inni, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Wyd. LexisNexis 2007, s. 317).
Stosownie do § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.), koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 i 4 oraz niezbędne udokumentowane wydatki radcy prawnego.
Stawka minimalna w niniejszej sprawie, stosownie do § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia, wynosi 240 zł. W myśl zaś § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia, stawka minimalnego wynagrodzenia radcy prawnego za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, nie mniej niż 120 zł.
Na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a, WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 8 listopada 2012 r. połączył sprawy VII SA/Wa 1241/12 i VII SA/Wa 1242/12, toczące się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia (k. 44 akt VII SA/Wa 1241/12). Połączenie oddzielnych spraw w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia nie oznacza, że takie połączenie tworzy z tych spraw jedną nową sprawę. Połączenie podyktowane względami technicznymi i ekonomią procesową nie pozbawia połączonych spraw ich odrębności i nie zmienia faktu, że łącznie rozpoznawane i rozstrzygane sprawy są nadal samodzielnymi sprawami (B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2011 r., UW. 2 do art. 111). Łączne rozstrzygniecie wydane w takim przypadku winno zawierać osobne rozstrzygnięcia dla każdej z połączonych spraw, również odnośnie kosztów postępowania (postanowienie NSA z 13.2.2013 r., I OZ 91/13).
W przypadku gdy wyrokiem rozstrzygnięto sprawy połączone do wspólnego rozpoznania na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a., radca prawny sporządzając opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej dokonał takiej czynności we wszystkich połączonych i rozstrzygniętych sprawach niezależnie od tego, w ilu pismach przedstawił swoje stanowisko. Dlatego też radcy prawnemu należy się wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w obu z łącznie rozpoznanych i rozstrzygniętych spraw. Biorąc pod uwagę seryjny charakter spraw, istnieje podstawa do zarządzenia kosztów według minimalnej stawki.
Zaskarżone postanowienie uchylono z wymienionych powodów i na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 i art. 250 p.p.s.a. rozpoznano wniosek kierując się wskazanymi podstawami obliczania wynagrodzenia radcy prawnego.