Uzasadnienie
Postanowieniem z 16 marca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2432/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie odrzucił skargę I. F. oraz G. F. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z 19 września 2022 r., Nr 1546/22, w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z 1 listopada 2022 r., nadanym za pośrednictwem platformy ePUAP, I. F. i G. F. (skarżący) wnieśli skargę na ww. postanowienie MWINB.
Następnie sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że z urzędowych poświadczeń doręczenia skarżącym kwestionowanego postanowienia MWINB, dołączonych do akt administracyjnych wynikać ma, że skarżący odebrali go w dniu 26 września 2022 r., co oznacza, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upływał w dniu 26 października 2022 r. Tymczasem skarżący wnieśli przedmiotową skargę dopiero w dniu 1 listopada 2022 r. (urzędowe poświadczenie przedłożenia k. 12 akt sądowych), a więc – zdaniem tegoż sądu – z uchybieniem ustawowego terminu do jej złożenia. W związku z powyższym WSA w Warszawie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 259, Ppsa).
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli I. F. i G. F. Zaskarżonemu postanowieniu żalący się zarzucają:
- 1. rażące naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 Ppsa oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przez wadliwe przyjęcie, że skarga została wniesiona w tej sprawie z uchybieniem ustawowego terminu do jej złożenia, pomimo że zaskarżone postanowienie zostało doręczone skarżącym w dniu 4 października 2022 r., a nie – jak błędnie przyjął sąd pierwszej instancji – w dniu 26 września 2022 r., zatem skarga została wniesiona w terminie;
- 2. rażące naruszenie art. 183 § 2 pkt 5 Ppsa oraz art. 133 § 1 i art. 141 § 4 Ppsa przez pozbawienie skarżących możności obrony swoich praw, wyrażające się w odrzuceniu skargi wniesionej w ustawowym terminie i nie zawierającej żadnych braków formalnych oraz sformułowaniu uzasadnienia postanowienia w sposób nie pozwalający na weryfikację okoliczności dotyczących stanu faktycznego i sposobu jego ustalenia przez sąd;
- 3. naruszenie § 33 ust. 1 i § 35 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 5 sierpnia 2015 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych przez wadliwą kontrolę wstępną wniesionej skargi.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wnoszą o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i nadanie dalszego biegu skardze.
Jednocześnie na podstawie art. 195 § 2 Ppsa żalący się wnieśli, aby WSA w Warszawie nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylił zaskarżone postanowienie i nadał dalszy bieg skardze opłaconej i wniesionej w ustawowym terminie. Wnoszą również o zwrot uiszczonego wpisu od niniejszego zażalenia, gdyż konieczność wniesienia i opłacenia zażalenia wynika wyłącznie z wadliwego działania sądu wojewódzkiego, a skarżący nie przyczynili się w żaden sposób do powstania tego błędu.
Na podstawie art. 106 § 3 Ppsa wnoszą także o przeprowadzenie dowodów z dokumentów dołączonych do zażalenia (w tym dokumentów urzędowych), wymienionych w uzasadnieniu zażalenia na okoliczności tam wskazane. Przeprowadzenie tych dowodów jest konieczne dla obrony praw skarżących, w tym przede wszystkim wykazania, że sąd wojewódzki całkowicie błędnie przyjął za datę doręczenia zaskarżonego postanowienia MWINB dzień 26 września 2022 r., zamiast prawidłowo – 4 października 2022 r. Przeprowadzenie tych dowodów nie spowoduje przedłużenia postępowania, zwłaszcza że większość z załączonych dowodów (mających charakter dokumentów urzędowych), jak np. Urzędowe Poświadczenia Doręczenia, powinny znajdować się w aktach, na podstawie których WSA miał orzekać w tej sprawie (art. 133 § 1 Ppsa). Jeśli jednak te dowody nie znajdują się w aktach, to oznaczać to może, że organ nie wykonał prawidłowo obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 Ppsa.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący podnoszą, że w dniu 26 września 2022 r. odebrali nie ww. zaskarżonego postanowienie MWINB, ale pismo MWINB z 12 września 2022 r., skierowane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (nr [...], dot. [...]), przesłane skarżącym jedynie do wiadomości. Pismo to było dołączone do pisma przewodniego MWINB z tego samego dnia, zatytułowanego "Informacja, korespondencja wysłana z EZD PUW". W tym dniu skarżący nie odebrali postanowienia MWINB z 19 września 2022 r. Następnie wskazują, w dniu 19 września 2022 r. MWINB przesłał na skrzynkę e-PUAP skarżących postanowienie z 19 września 2022 r. MWINB nr 1546/22 - w aktach (przesłane przez e-PUAP przy piśmie MWINB z tego samego dnia, zatytułowanym "Informacja, korespondencja wysłana z EZD PUW"). Postanowienie MWINB zostało odebrane przez skarżących w ostatnim (czternastym - oba UPD zostały bowiem utworzone następnego dnia, tj. w dniu 20 września 2022 r., co zostało wskazane w ich treści) dniu na odbiór tej korespondencji, tj. w dniu 4 października 2022 r. Wynika to wprost z dwóch UPD - Urzędowych Poświadczeń Doręczenia (do skarżących wysłano dwa egzemplarze postanowienia z 19 września 2022 r., dlatego otrzymali oni na skrzynkę e-PUAP dwa UPD) - pierwsze Urzędowe Poświadczenie Doręczenia (Identyfikator poświadczenia: [...]), dane poświadczenia - data odbioru: 2022-10-04, data utworzenia poświadczenia: 2022-09-20T09:07:18.341, identyfikator sprawy, której dotyczy odebrany dokument: [...]) oraz drugie Urzędowe Poświadczenie Doręczenia (Identyfikator poświadczenia: [...]), dane poświadczenia - data odbioru: 2022-10-04, data utworzenia poświadczenia: [...], identyfikator sprawy, której dotyczy odebrany dokument: [...]).
Potwierdzają to także dwa egzemplarze wydruku ze skrzynki ePUAP - e-pismo z 19.09.2022 r. do G. F. oraz I. F. Skarżący zwracają uwagę, że jeżeli zaskarżone w tej sprawie postanowienie MWINB zostało wydane w dniu 19 września 2022 r., to nie mogło ono zostać nadane (wysłane) do skarżących w dniu 12 września 2022 r. (tj. tydzień przed jego wydaniem), a taka data została wskazana w tych UPD, w których jako datę odbioru korespondencji wskazano 26 września 2022 r. Najwcześniejszą datą utworzenia UPD postanowienia MWINB mógł być zatem dzień 19 września 2022 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 53 § 1 Ppsa skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcie w sprawie. W przypadku, gdy skarga została wniesiona po upływie terminu sąd, stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 Ppsa, odrzuca tę skargę.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do ustalenia skutku doręczenia skarżącym za pośrednictwem platformy e-PUAP, zaskarżonego postanowienia. Sąd pierwszej instancji w swym postanowieniu przyjął, że datą doręczenia skarżącym zaskarżonego postanowienia był 26 września 2022 r., co wynikać miałoby ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy Urzędowego Poświadczenia Doręczenia, podczas gdy skarżący w zażaleniu podnoszą, że datą tą był 4 października 2022 r., na dowód czego załączyli do zażalenia m.in. dwa Urzędowe Poświadczenia Doręczenia (identyfikatory: [...] i [...]– dowód: k. 90 i 91 akt sądowych) i tym samym, że od tej daty należało liczyć bieg terminu do wniesienia skargi o którym mowa w art. 53 § 1 Ppsa.
Z przesłanych Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokumentów przez strony do zażalenia wynika, że w dniu w dniu 26 września 2022 r. skarżący odebrali nie ww. postanowienie MWINB, ale pismo tegoż organu z 12 września 2022 r., skierowane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dowód k. 81 akt sądowych), przesłane skarżącym jedynie do wiadomości. Zostało to uprawdopodobnione tym, że datą utworzenia poświadczenia doręczenia tych dokumentów był dzień 12 września 2022 r. (dowody: k. 83 i 84 akt sądowych).
Należy w tej sytuacji przyznać rację skarżącym, że jeżeli zaskarżone w tej sprawie postanowienie MWINB zostało wydane w dniu 19 września 2022 r., to nie mogło ono zostać nadane (wysłane) do skarżących w dniu 12 września 2022 r., tj. tydzień przed jego wydaniem), a taka data została wskazana w tych UPD, w których jako datę odbioru korespondencji wskazano 26 września 2022 r. Słusznie skarżący podnoszą, że najwcześniejszą datą utworzenia UPD postanowienia MWINB mógł być zatem dzień 19 września 2022 r.
Tym samym, jeśli zatem skarga została wniesiona przez skarżących w dniu 1 listopada 2022 r. (okoliczność bezsporna), to została ona wniesiona w ustawowym terminie (termin do jej wniesienia – w przypadku odbioru postanowienia w dniu 4 października 2022 r. - upływał bowiem dopiero z końcem 3 listopada 2022 r.).
W tym stanie faktycznym zażalenie i zawarte w nim wnioski są uzasadnione.
Odnosząc się do wniosku skarżącej o zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania zażaleniowego wskazać należy, przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. W myśl art. 209 Ppsa o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 Ppsa. Przepisy art. 203 i art. 204 Ppsa, które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają jednak zastosowania do postępowania toczącego się na skutek zażalenia, co wynika z zakresu odesłania zawartego w art. 197 § 2 Ppsa.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 Ppsa.