Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 1181/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi E. C. i K. C. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 7 września 2010 r. Nr IF/VB/71111/2/125/10 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Przewodniczący Wydziału II zarządzeniem dnia 20 października 2011 r. w wykonaniu prawomocnych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2011 r. sygn. akt II OZ 679/11 oraz z dnia 13 października 2011 r. sygn. akt II OZ 953/11 wezwał skarżących do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej E. C. w dniu 9 listopada 2011 r., a skarżącemu K. C. w dniu 14 listopada 2011 r. Pismem z dnia 11 listopada 2011 r. skarżący wnieśli o przedłużenie terminu do uiszczenia wpisu oraz o zawieszenie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 5 grudnia 2011 r. odrzucił skargę E. i K. C. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 7 września 2010 r. nr IF/VB/7111/2/125/10 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany pozwolenia na budowę z uwagi na brak wpisu. W uzasadnieniu wskazano także, że termin do uiszczenia wpisu jest terminem ustawowym i jako taki nie może zostać przedłużony, natomiast wniosek o zawieszenie postępowania mógłby zostać rozpoznany jedynie w przypadku skutecznego wniesienia skargi.
Postanowienie zostało doręczone skarżącym w dniu 13 grudnia 2011 r.
Pismem dnia 19 grudnia 2011 r. sprecyzowanym na żądanie Sądu w pismach z dnia 12 lutego 2012 r. oraz z dnia 24 lutego 2012 r. skarżący wystąpili z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu do skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazywali, że w ich ocenie zachodziła konieczność połączenia niniejszego postępowania ze sprawą toczącą się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach pod sygn. akt II SA/GL 837/11. Z uwagi na powyższe, a także ze względu na trudną sytuację materialną oraz oddalenie wniosków o przyznanie prawa pomocy, skarżący w dniu 19 grudnia 2011 r. uiścili wspólny wpis do spraw o sygn. akt II SA/GL 837/11 oraz sygn. akt II SA/GL 1181/10 w kwocie 250 zł
Zarządzeniem z dnia 21 grudnia 2011 r. wydanym w sprawie II SA/GL 837/11 skarżący zostali wezwani do wskazania do którego postępowania sadowoadministracyjnego został uiszczony powyższy wpis. Z uwagi na brak precyzyjnej odpowiedzi na powyższe wezwanie Sąd I instancji uznał, że wpis dotyczy sprawy II SA/GL 837/11, a następnie zarządzeniem z dnia 13 stycznia 2012 r. zwrócił go skarżącym.
Zarządzeniem z dnia 13 stycznia 2012 r. wydanym w sprawie II SA/GL 1181/10 poinformowano skarżących, że nie jest możliwe połączenie postępowań sądowoadministracyjnych toczących się pod sygn. akt II SA/GL 837/11 oraz II SA/GL 1181/10, gdyż przedmiot obu spraw jest różny, a ponadto w sprawie II SA/GL 1181/10 postanowieniem z dnia 5 grudnia 2011 r. odrzucono skargę.
Skarżący składając wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, uiścili na wezwanie Sądu w dniu 13 lutego 2012 r. żądany wpis w kwocie 500 zł.
Sąd I instancji rozpoznając przedmiotowy wniosek zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 marca 2012 r. stwierdził, że skarżący nie wykazali przesłanek, które uprawdopodabniałyby brak ich winy w uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu od skargi. Sąd I instancji wskazał, że skarżący uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu w pierwszej kolejności wskazywali na swoją trudną sytuację materialną, która stanowiła przeszkodę w terminowym uiszczeniu wpisu, ale ta kwestia została prawomocnie przesądzona postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2011 r. sygn. akt II OZ 679/11 oddalającym zażalenie skarżących na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 kwietnia 2011 r. oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Kolejny argument skarżących uzasadniający wniosek o przywrócenie terminu związany był z ich wnioskiem o połączenie niniejszej sprawy ze sprawą toczącą się pod sygn. akt II SA/GL 837/11.
W ocenie Sądu I instancji skarżący nie mieli podstaw by przypuszczać, że powyższy wniosek zostanie uwzględniony i w konsekwencji uiszczenie przez nich w dniu 19 grudnia 2011 r. wspólnego wpisu będzie wystarczające. Nadto Sąd I instancji wskazał, że powyższy wniosek został złożony już po upływie terminu wyznaczonego do uiszczenia wpisu, a ponadto zarządzeniem z dnia 13 stycznia 2012 r. poinformowano skarżących, że z uwagi na różny przedmiot obu postępowań ich połączenie nie jest możliwe.
W zażaleniu na powyższe postanowienie E. C. i K. C. wskazali na trudną sytuację materialną wskazując, iż dopełnili formalności dotyczących opłat i mimo mylnych informacji, iż skargi będą połączone wnieśli dwie wpłaty, a Sąd I instancji nie zaakceptował tych wpłat z uwagi na wadliwe oznaczenie. Zdaniem skarżących Sąd I instancji miał obowiązek uznać opłaty za wniesione w terminie, lecz błędnie oznaczone lub mógł uznać je za niepełne lub nadmierne, nie zaś odrzucać je całkowicie, działając tym samym na szkodę skarżących. Skarżący wnieśli o zawieszenie postępowania, by uzyskać wstrzymanie biegu terminów do czasu rozstrzygnięcia w tych sprawach ich wątków pobocznych, które zawędrowały do innych instytucji systemu. W ocenie skarżących zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu jest dla nich krzywdzące.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. z 2012 r., Poz. 270 t.j., zwana dalej "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
W orzecznictwie sądowym przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu przyjmuje się pewien obiektywny miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, iż strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne, przy czym przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie Sąd I instancji w przedmiotowej sprawie przyjął, że strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego, co skutkować musiało odmową przywrócenia wnioskowanego terminu. Podkreślenia wymaga, iż skarżący osobiście odebrali wezwania do uzupełnienia braków ich skargi, wiedzieli zatem o wiążącym ich terminie do dokonania tych czynności, jednakże nie podjęli żadnych kroków, aby wypełnić żądanie Sądu I instancji. Zwłaszcza, że zarządzeniem z dnia 13 stycznia 2012 r. zostali poinformowani, że z uwagi na różny przedmiot obu postępowań ich połączenie nie jest możliwe.
W takiej sytuacji należało uznać, że skarżący nie wykazali się starannością jakiej należy wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy procesowe, a także nie wskazali żadnej okoliczności, która byłaby przeszkodą do uzupełnienia braków fiskalnych skargi. Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 marca 2012 r. odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi.
Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.