Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 4 marca 2009 roku, sygn. akt II SA/Gd 912/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił J. S. i R. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych. Sąd I instancji po dokonaniu analizy przychodów i wydatków skarżących stwierdził, że nie wykazali oni, iż nie są wstanie ponieść kosztów postępowania. Ponadto Sąd podkreślił, że instytucja prawa pomocy przeznaczona jest dla osób najuboższych, które w szczególności z uwagi na sytuacje losowe, pozbawione są dochodów czy możliwości zarobkowych, bądź też osiągane przez nich dochody są bardzo niskie. Skarżący, zdaniem Sądu, nie należą do takich osób.
W dniu 30 marca 2009 roku J. S. i R. S. wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu swojego stanowiska skarżący podnieśli, że z uwagi na trudną sytuację finansową nie są wstanie ponieść kosztów postępowania. Wyjaśnili, że po uregulowaniu miesięcznych zobowiązań (opłaty za mieszkanie oraz spłaty kredytów) i zakupie koniecznych leków pozostaje im na utrzymanie kwota 14 złotych dziennie na osobę. W przypadku nieudzielania im pomocy prawnej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, kwota ta zmniejszy się do 10 złotych dziennie na osobę. Skarżący podnieśli również, że nie są wstanie poczynić jakichkolwiek oszczędności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść w pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest obowiązek ponoszenia kosztów sądowych przez wnoszącego sprawę. Zwolnienie od tegoż obowiązku ma charakter wyjątkowy i muszą za nim przemawiać uzasadnione okoliczności faktyczne wskazujące, że obiektywna sytuacja finansowa strony nie daje jej możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych.
Strona wstępująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia jego kosztów i w związku tym zabezpieczyć środki niezbędne do ich pokrycia.
W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji prawidło dokonał oceny, iż skarżący są wstanie ponieść koszty postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący posiadają stały dochód i nie mają nikogo na utrzymaniu. Ponadto wskazać należy, że skarżący posiadali wystarczającą zdolność finansową do zaciągnięcia dwóch kredytów, jak również byli w stanie zgromadzić środki potrzebne do opłacenia ustanowionego w niniejszej sprawie pełnomocnika, w osobie adwokata A. K. – K..
Z powyższych przyczyn, Naczelny sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.