Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 6 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 33/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił wstrzymania wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 2016 r., Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], nakazującą A. Z. demontaż kraty rolowanej w bramie prowadzącej na dziedziniec nieruchomości przy ul. [...] we W..
W uzasadnieniu Sąd I instancji, powołując się na treść art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wskazał, że podnoszona przez stronę skarżącą argumentacja nie stanowi podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Argumentem przemawiającym za uwzględnieniem wniosku nie może być hipotetyczna sytuacja związana z kradzieżą w przyszłości materiałów budowlanych czy koniecznością zapłaty odszkodowania z tytułu odpowiedzialności deliktowej, bowiem dla oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji decydujące znaczenie ma ocena aktualnego stanu faktycznego, a nie ewentualnych możliwych zagrożeń, jakie mogą pojawić się w bliżej nieokreślonej przyszłości.
Również ogólnikowe wywody skarżącego związane z obawą zniszczenia materiałów budowlanych, czy zaśmiecania dziedzińca nie stanowią wystarczającej podstawy, aby uznać, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje po stronie skarżącego powstanie trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody. Tym samym, skarżący nie uprawdopodobnił występowania okoliczności, które świadczyłyby o zasadności udzielenia mu tymczasowej ochrony. Co prawda, demontaż elementu obiektu budowlanego może powodować skutki wynikające z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z 18 lutego 2016 r., II SA/Wr 16/16; postanowienie NSA z 4 listopada 2014 r., II OSK 2911/14). Jednakże w realiach niniejszej sprawy, biorąc pod uwagę zakres robót demontażowych, tzn. że obejmują one jedynie kratę w bramie, a także twierdzenia organu odwoławczego, że zamontowana brama w przejściu uniemożliwia zachowanie bezpieczeństwa przeciwpożarowego, opinię Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej we W., w której stwierdzono, że "brama rolowana usytuowana w prześwicie bramowym przy ul. [...] we W. uniemożliwia wyjście z drogi wewnętrznej na skwer przed Teatrem", a także okoliczności podniesione przez uczestnika postępowania w piśmie z dnia 6 lutego 2017 r., tj. o utrudnieniach związanych z dostępem transportu dekoracji do windy towarowej lub na Dużą Scenę, że przez bramę jest jedyne dojście do trafostacji dla służb energetycznych, o drodze ewakuacyjnej pracowników i widzów Teatru oraz że skarżący uniemożliwiał Teatrowi korzystanie ze służebności gruntowej przechodu i przejazdu, Sąd nie mógł wstrzymać wykonania zaskarżonej decyzji.
Powyższe okoliczności wymagały, aby wniosek w tym zakresie był należycie uzasadniony, czego jednak zabrakło. Niemożliwą zatem stała się analiza, czy w sprawie rzeczywiście zachodzi taka szkoda (majątkowa bądź niemajątkowa), która przez wyegzekwowanie nałożonego nakazu nie będzie mogła być wynagrodzona, ani też nie będzie możliwe przywrócenie do stanu pierwotnego. Sąd nie miał również możliwości oceny, czy wykonanie zaskarżonej decyzji wywoła takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego będzie mógł nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Zażalenie na ww. postanowienie wniósł A. Z., podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia:
- - art. 61 § 3 p.p.s.a przez wadliwe ustalenie jakoby w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji podczas, gdy skarżący uprawdopodobnił realne istnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody w jego mieniu, a także trudnych do odwrócenia skutków;
- - art. 222 § 2 w zw. z art. 287 w zw. z art. 288 Kodeksu cywilnego przez nieuwzględnienie instytucji roszczenia negatoryjnego podczas orzekania, jako prawa ochrony bezwzględnego prawa własności, które przysługuje skarżącemu i przypisanie prymatu wykonywania prawa służebności gruntowej w sposób niejako dowolny i niczym nieograniczony;
- - art. 285 i nast. K.c. przez błędne ustalenie, że służebność gruntowa przejazdu i przechodu ustanowiona na rzecz Teatru [...] nie może być przez ten podmiot należycie wykonywana, podczas gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika odmienny wniosek;
- - art. 434 K.c. przez nieuwzględnienie tegoż podczas orzekania i ustalenie, jakoby możliwość wyrządzenia znacznej szkody majątkowej oraz niemajątkowej oraz możliwość zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków w ten sposób, że z nieruchomości stanowiącej własność skarżącego w wyniku konieczności demontażu kraty rolowanej może dojść do oderwania się części budowli, tj. do uruchomienia odpowiedzialności deliktowej po stronie skarżącego.
Nadto, na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 193 w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a., skarżący wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z:
- - dokumentu faktury VAT z dnia 31 grudnia 2015 r., na okoliczność uznania przez Teatr [...] swojej odpowiedzialności dotyczącej zniszczeń nawierzchni i możliwości dowozu niezbędnych przedmiotów innym wejściem, nieprowadzącym przez dziedziniec ul. [...] oraz możliwości wykonywania zastrzeżonego na rzecz uczestnika postępowania służebności przejazdu i przechodu;
- - dokumentacji fotograficznej na okoliczność wykonywania prawa wynikającego z zastrzeżonej na rzecz uczestnika postępowania służebności gruntowej wbrew ustalonym zwyczajom, zasadom współżycia społecznego, a także w sposób utrudniający korzystanie z nieruchomości obciążonej;
- - dokument informacyjny dotyczący sposobu korzystania z nieruchomości obciążonej przy ul. [...] we W. i zaakceptowany przez Teatr [...] na okoliczność ustalenia przez strony sposobu i zwyczajów dotyczących wykonywania służebności gruntowej.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na zażalenie [...] Teatr [...] wniósł o oddalenie zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sformułowana w zażaleniu argumentacja wskazuje, że strona skarżąca błędnie pojmuje istotę instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Do wymienionych w ww. przepisie przesłanek nie zaliczają się zaś argumenty dotyczące sporu cywilnego pomiędzy stronami postępowania o zakres prawa własności, w tym sposobu wykonywania służebności gruntowej – prawa przechodu i przejazdu przez nieruchomość skarżącego. Nie są to skutki jakie wynikają z wykonania zaskarżonej decyzji. Tego rodzaju spór może rozstrzygnąć tylko właściwy Sąd Powszechny.
Ponadto okoliczność prowadzenia remontu na nieruchomości skarżącego nie jest związana bezpośrednio z nakazem wynikającym z zaskarżonej decyzji. Tego, jak strona skarżąca zabezpieczy teren robót budowlanych i przechowywanych tam materiałów budowlanych, nie można łączyć z okolicznością wydania zaskarżonej decyzji, a zabezpieczenie terenu robót budowlanych powinno nastąpić w sposób zgodny z prawem, w tym w sposób który nie prowadzi do powstania sporów cywilnych. Istnieją bowiem inne metody zabezpieczenia terenu robót budowlanych niż wstawienie bramy w miejscu gdzie przebiega droga konieczna. W tym zakresie ani argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ani argumentacja zawarta w zażaleniu nie wskazuje w sposób przekonywujący konkretnych relacji między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06).
Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Nie jest więc rolą sądu administracyjnego czynić ustalenia w zakresie istnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W oparciu o ww. przepis to sąd ocenia czy w świetle przywołanej przez stronę skarżącą argumentacji zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W tej sprawie Sąd I instancji właśnie dokonał takiej oceny, prawidłowo ustalając, że wniosek o wstrzymanie nie zawiera argumentacji odnoszącej się do wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., która mogłaby podlegać uwzględnieniu, tym bardziej, że mamy do czynienia tylko z demontażem samej kraty w bramie, a w związku z tym demontażem skarżący nie wykazał aby dla niego zaistniała znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki. Przesłanki te skarżący łączy zaś w sposób nieuprawniony z innymi okolicznościami związanymi ze sposobem wykonywania prawa własności, z którymi nie ma związku kwestia demontażu ww. kraty.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie oddalił.