Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 9 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Go 83/11, po rozpoznaniu wniosków W. P. i S. H. – S., odmówił dopuszczenia W. P. i S. H. – S. do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestników postępowania w sprawie ze skargi M. T. na uchwałę Rady Miasta Zielona Góra z dnia 31 sierpnia 2010 r. Nr LXXV/897/10 w przedmiocie ustanowienia św. Urbana I Papieża patronem Miasta Zielona Góra.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że przymiot strony w postępowaniu kwestionującym legalność uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego, kształtowany jest na innych zasadach niż w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia przedmiotową uchwałą Rady otwiera dopiero drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy. Inny podmiot natomiast, który nie wniósł skargi do sądu administracyjnego we własnym interesie, nie może skutecznie ubiegać się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, powołując się jedynie na fakt, że jest zainteresowany wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego, bądź dotyczy ono jego interesu prawnego.
Sąd stwierdził, że rozpoznając sprawę bada legalność uchwały w granicach wyznaczonych interesem prawnym skarżącego. Ewentualne oddalenie skargi nie zamyka drogi do zaskarżenia uchwały przez inny podmiot, którego interes prawny został naruszony. Jeżeli tak, to niemożliwe jest zaakceptowanie poglądu, że każdy kto ma w tym interes prawny, a nawet każdy czyj interes prawny został naruszony uchwałą rady gminy może być dopuszczony do udziału w postępowaniu sądowym toczącym się ze skargi innego podmiotu, wniesionej na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym.
Sąd podkreślił ponadto, że wnioskujący o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestników w niniejszym postępowaniu sądowym nie powołują się na naruszenie ich interesu prawnego. Nie wskazali żadnego przepisu prawa, który kształtowałby źródło ich indywidualnego i konkretnego interesu prawnego w sprawie toczącej się ze skargi na przedmiotową uchwałę, którą wszakże aprobują i popierają.
Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, na podstawie art. 33 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), odmówił dopuszczenia W. P. i S. H. – S. do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestników postępowania.
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli W. P. i S. H. – S., zaskarżając je w całości i zarzucając błędną wykładnię "art. 32 §2" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W głównych motywach uzasadnienia zażalenia wywodzono, że "Z zapisu, iż o dopuszczenie do uczestnictwa w procesie może się ubiegać osoba, która >>nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym<< nie wynika, że chodzi w tym przepisie wyłącznie o postępowanie regulowane przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Użyte w ustawie pojęcie >>postępowanie administracyjne<< jest nadrzędne i obejmuje swoim zakresem pojęciowym tak postępowanie regulowane kodeksem postępowania administracyjnego jak i reguły postępowania ustanowione w innych aktach prawa administracyjnego, w tym również procedury legislacyjne wynikające z ustawy o samorządzie gminnym".
W zażaleniu wnioskowano o uchylenie zaskarżonego postanowienia i dopuszczenie wnioskujących jako uczestników do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 33 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) "Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 §4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie".
Zgodnie z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.) "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
- 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił".
Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że skarga na uchwałę rady gminy o charakterze aktu prawa miejscowego jest skargą indywidualną przysługującą temu podmiotowi, którego interes prawny został naruszony zaskarżoną uchwałą. Sąd administracyjny rozpoznając sprawę bada legalność uchwały w granicach wyznaczonych interesem prawnym skarżącego. Ewentualne oddalenie skargi nie zamyka drogi do skarżenia uchwały przez inny podmiot, którego interes prawny został naruszony (zob. np. postanowienie NSA z 22 stycznia 2008 r. sygn. akt II OZ 1361/07, zob. też postanowienie SN z 26 czerwca 1992 r. sygn. akt III ARN 30/92).
W orzecznictwie podnosi się także, że "sugerowana przez wnioskodawcę wykładnia przepisów uznająca za prawidłową praktykę polegającą na dopuszczaniu do udziału w toczącym się postępowaniu ze skargi na uchwałę będącą aktem prawa miejscowego wnioskujących o to osób, prowadziłaby do >>obejścia<< prawa, bowiem w tej sytuacji koszty postępowania przed sądem pierwszej instancji byłyby rozliczane tylko z udziałem skarżącego i organu, a w odniesieniu do uczestników postępowania już nie. Wbrew regulacji art. 214 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi osoby powołujące się na własny interes prawny, poprzez składanie wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, uzyskiwałyby prawo do bezpłatnej kontroli sądowej na takich samych zasadach jak skarżący ponoszący te koszty, a to naruszałoby zasadę równości wobec prawa podmiotów korzystających z prawa do sądu" (postanowienie NSA z 22 stycznia 2008 r. sygn. akt II OZ 1361/07).
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.