Uzasadnienie
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2012 r. odmówiono G. K. zmiany postanowienia z dnia 8 sierpnia 2012 r., odmawiającego G. K. zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 7 marca 2012 r., którym odmówiono ww. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych oraz odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia adwokata.
Oceniając dane przedstawione w formularzach i nadesłanych do sprawy wyjaśnieniach Sąd uznał, że wnioskodawca nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu jak również brak jest podstaw do zmiany postanowienia z dnia 7 marca 2012 r. Sąd podał, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Wspólnie utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez małżonkę z tytułu emerytury w wysokości 1749,93 złotych brutto miesięcznie oraz innych dochodów skarżącego uzyskiwanych z tytułu najmu lokali i dzierżawy nieruchomości rolnej. Dochody z dzierżawy nieruchomości rolnej, działki nr 945/108 o pow. 3271 m ² wyniosły 1100 złotych na rok oraz części działki nr 139 o pow. 500 m² wyniosły 220 złotych za miesiąc to jest 2640 złotych na rok.
Ponadto wnioskodawca uzyskuje pomoc z opieki społecznej kierowaną do lokatorów o niskich zarobkach lub eksmitowanych. Są to dopłaty do czynszów lokatorów oraz zapłata czynszu za lokatora. Dopłata za rok 2011 r. wynosiła 5148,53 złotych, zaś dopłata do czynszu za styczeń 2012 r. wyniosła 618,71 złotych. Wnioskodawca oświadczył także, że posiada oszczędności pieniężne w wysokości 9743,52 złotych, a wspólnie z żoną wydają średnio na własne utrzymanie 4190 złotych na 2/5 miesiąca, na miesiąc zaś 1676 złotych. Skarżący ponadto zaciągnął kredyt w wysokości 20582,40 złotych, który spłaca miesięcznie w wysokości 1382,40 złotych.
Sąd stwierdził, iż wnioskodawca, który posiada majątek w postaci nieruchomości, oszczędności pieniężne oraz którego małżonka uzyskuje stały miesięczny dochód z tytułu wynagrodzenia za emeryturę nie sposób uznać za osobę na tyle ubogą, że konieczne jest mu przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu i kosztów sądowych, tym bardziej, iż wnioskodawca poniósł już najwyższy wydatek w postaci wpisu sądowego w kwocie 500 zł oraz w kwocie 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku. W ocenie Sądu, za negatywnym rozpoznaniem wniosku przemawiały choćby okoliczności, że wnioskodawca posiada nieruchomości, z których czerpie dochody i oszczędności pieniężne, a także stały dochód jaki uzyskuje żona. Wysokość zaciągniętych kredytów świadczy o tym, że wnioskodawca ma płynność finansową i zdolność kredytową, a ponadto spłaca zaciągnięte zobowiązania. Potwierdzają to informacje wskazane wyżej oraz fakt ponoszonych przez wnioskodawcę i jego małżonkę wydatków.
Kwota emerytury małżonki wnioskodawcy wynosi 1442,46 złotych netto miesięcznie, zaś sama spłata kredytów przez wnioskodawcę wynosi 1382,40 złotych oraz małżonkę kwota 325 złotych i 87 złotych, co po podsumowaniu wynosi 1794 złotych miesięcznie. Sąd zaznaczył, iż są to wyłącznie raty spłat kredytu, brak jest uwzględnienia wydatków kosztów codziennego utrzymania oraz stałych opłat wnioskodawcy i jego małżonki.
Powyższe postanowienie zostało poddane kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt II OZ 819/12, oddalił zażalenie.
W dniu 29 października 2012 r. G. K. złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, który został rozpoznany postanowieniem z dnia 14 grudnia 2012 r. odmawiającym zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2012 r.
W dniu 31 grudnia 2012 r. skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił G. K. zmiany postanowienia tego Sądu z dnia 14 grudnia 2012 r. Sąd wskazał, że z treści ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego w dniu 31 grudnia 2012 r. wynika, iż co prawda oszczędności skarżącego się zmniejszyły z 9743,52 zł do 2344,32 zł, jednakże wnioskodawca nie ma już do zapłaty prawie 5000 zł kosztów sądowych w Sądzie Rejonowym w C., sygn. akt [...]. Pozostałe informacje są tożsame z wcześniejszymi wnioskami. Na uwagę zasługuje również fakt, że postanowienie z dnia 8 sierpnia 2012 r. poddano kontroli Sądu II instancji.
W ocenie Sądu, mimo że oszczędności rodziny wnioskodawcy się zmniejszyły to jednak nadal osiąga ona stały miesięcznych dochód, tak więc nie nastąpiła taka zmiana sytuacji majątkowej wnioskującego, która uzasadniałaby zmianę rozstrzygnięcia Sądu w zakresie prawa pomocy i przyznanie G.K. prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie.
Zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Warszawie wniósł G. K. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że zasadnie Sąd I instancji w okolicznościach niniejszej sprawy zastosował przepis art. 165 p.p.s.a., traktując kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w takim samym zakresie jak poprzednie jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 14 grudnia 2012 r. Orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy należą bowiem do tzw. postanowień niekończących postępowanie w sprawie, które mogą być uchylone lub zmienione na wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 p.p.s.a.). Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. należy rozumieć zarówno zmiany stanu faktycznego jak i prawnego, uzasadniające zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy, którego przyznania prawomocnie odmówiono, zmiany musiałyby być tego rodzaju, żeby w ich świetle przyznanie prawa pomocy stało się uzasadnione.
Musiałyby to zatem być zmiany polegające na pogorszeniu sytuacji materialnej wnioskodawcy. Podkreślić ponadto trzeba, że z konstrukcji przepisu art. 246 wynika, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, że jej sytuacja ekonomiczna uzasadniania przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bądź też nastąpiła zmiana tej sytuacji w stopniu uzasadniającym przyznanie jej prawa pomocy pomimo poprzedniej negatywnej oceny zasadności wniosku.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, iż słusznie Sąd I instancji stwierdził, że G. K., wnosząc po raz kolejny o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie wykazał, że w jego przypadku nastąpiła taka zmiana sytuacji materialnej, która uzasadniałaby zmianę postanowienia Sądu z dnia 14 grudnia 2012 r. Jak trafnie uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z treści ponownego wniosku wynika wprawdzie zmniejszenie oszczędności skarżącego z 9743,52 zł do 2344,32 zł, jednak, na co słusznie zwrócono uwagę, na wnioskodawcy nie ciąży już wskazany w poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy obowiązek zapłaty prawie 5000 zł kosztów sądowych w Sądzie Rejonowym w C. W pozostałym zakresie sytuacja skarżącego nie uległa zmianie. Ponadto w rozpoznawanym zażaleniu skarżący nie przedstawił żadnej argumentacji dotyczącej jego sytuacji materialnej, kwestionującej powyższą ocenę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Odnośnie podnoszonych w zażaleniu okoliczności wyjaśnić należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejsze zażalenie oceniał prawidłowość zaskarżonego postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy. Przedmiotem tej oceny nie była zatem sprawa wywołana wniesieniem skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2011 r.
Z uwagi na powyższe stwierdzić należało, iż nie zaistniały w niniejszej sprawie żadne okoliczności, o jakich mowa w art. 165 p.p.s.a., uzasadniające zmianę wcześniejszego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.