Uzasadnienie
Postanowieniem z 6 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Wr 385/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę kasacyjną R. Sp. z o.o. z siedzibą w K. oraz zasądził zwrot uiszczonego wpisu sądowego w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wr 385/20 oddalającego skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z [...] czerwca 2020 r. w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania [...].
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że nie stanowi w sprawie przedmiotu sporu okoliczność, że wniesiona skarga kasacyjna dotknięta był brakiem formalnym w postaci braku wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Pełnomocnik strony pismem z 23 lutego 2021 r. został prawidłowo wezwany do uzupełnienia skargi kasacyjnej przez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczeniu o zrzeczeniu się rozprawy. Wezwanie to zostało doręczone 25 lutego 2021 r. W wyznaczonym terminie siedmiu dni nie uzupełniono stwierdzonego braku, w związku z tym Sąd działając na podstawie art. 178 w zw. z art. 176 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. odrzucił skargę.
Zażaleniem wniesionym na podstawie art. 194 § 1 pkt 7 p.p.s.a. skarżąca zaskarżyła w całości powyższe postanowienie i wniosła o jego uchylenie. Wbrew twierdzeniom Sądu pierwszej instancji, brak oświadczenia skarżącego w przedmiocie rozprawy nie stanowi braku tego rodzaju, który tamuje bieg rozpoznania sprawy, uzasadniający odrzucenie skargi kasacyjnej. Wynika to z faktu, że zgodnie z art. 182 p.p.s.a. zasadą jest rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej na rozprawie, a wyjątek od tej zasady określa art. 182 § 2 p.p.s.a., który stanowi, że NSA rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w razie zrzeczenia się przez stronę, która ją wniosła rozprawy, a pozostałe strony się temu nie sprzeciwiają. Skarżąca wywodzi zatem, że w sytuacji braku oświadczenia strony w zakresie trybu rozpoznania skargi kasacyjnej konieczne jest przeprowadzenie rozprawy. Odmienna wykładnia naruszałaby zasadę racjonalnego ustawodawcy i konstytucyjne prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
- 1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
- 2. Skarga kasacyjna stanowi sformalizowany środek prawny i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym, ale również właściwym dla niej wymaganiom konstrukcyjnym. Zgodnie z art. 178 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Stosownie do treści art. 176 § 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna również, oprócz wymagań określonych w § 1 tego przepisu, czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Oświadczenie w przedmiocie trybu rozpoznania skargi kasacyjnej jest elementem koniecznym dla nadania prawidłowego biegu środkowi odwoławczemu. Złożenie takiego wniosku (lub oświadczenia) stanowi jeden z warunków formalnych skargi kasacyjnej, zaś jego brak stanowi usuwalny brak formalny skargi kasacyjnej. Jak stanowi bowiem art. 177a p.p.s.a., jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Pogląd ten jednolicie przyjmowany jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (postanowienia NSA: z 17 stycznia 2019 r., sygn. akt I OZ 1254/18; z 7 czerwca 2019 r., sygn. akt I OZ 477/19; z 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OZ 248/19; z 25 listopada 2016 r., sygn. akt I OZ 1363/16 – dostępne w CBOIS) i w doktrynie (J. Drachal [w:] Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2019 r., s. 797). Formalizm w tym zakresie znajduje uzasadnienie w art. 182 § 2 p.p.s.a., który uzależnia sposób wypowiedzenia się stron w postępowaniu kasacyjnym od wypowiedzenia się skarżącego co do trybu rozpoznania skargi kasacyjnej. Brak oświadczenia w zakresie rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie lub o zrzeczeniu się rozprawy wpływa więc na prawa i obowiązki pozostałych uczestników postępowania.
- 3. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżąca nie zawarła w skardze kasacyjnej wniosku o rozpoznanie jej na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Z akt sprawy wynika również, że do dnia wydania tego postanowienia skarżąca nie odpowiedziała na prawidłowo doręczone w dniu 25 lutego 2021 r. pełnomocnikowi strony wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej przez złożenie wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie albo złożenie oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy wraz z odpisami poświadczonymi za zgodność z oryginałem celem dostarczenia ich uczestnikowi postępowania oraz organowi. Wyznaczony na podstawie art. 177a p.p.s.a. termin siedmiu dni do uzupełnienia braków formalnych pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej upłynął zaś 4 marca 2021 r.
- 4. Nie można zgodzić się ze skarżącą, że odrzucenie skargi kasacyjnej w okolicznościach rozpoznawanej sprawy spowodowałoby naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu określonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Stanowisko Sądu pierwszej instancji znajduje bezpośrednie oparcie w przepisach p.p.s.a., których zgodność z Konstytucją nie została zakwestionowana. Nie można wywodzić naruszenia przepisów Konstytucji z faktu niezachowania należytej staranności w prowadzeniu przez stronę własnych spraw.
- 5. W tych okolicznościach zasadnie Sąd pierwszej instancji orzekł o odrzuceniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 p.p.s.a.
Z tego względu, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.