Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 721/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Lublinie odmówił M. B. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że skarżąca wezwana została do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi. Wezwanie odebrała w dniu 9 sierpnia 2016 r. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy druk symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych oraz o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2016 r. WSA w Lublinie odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Postanowienie nie zostało zaskarżone.
Wskazując na powyższe sąd I instancji odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazał, że skoro w przedmiotowej sprawie skarga M. B. nie może zostać rozpoznana z uwagi na nieuiszczenie przez skarżącą wpisu od skargi, to należy uznać, że zachodzą przesłanki do odmowy przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., "Ppsa").
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła M. B., wnosząc o jego uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W uzasadnieniu skarżąca podnosi, że w przedmiotowej sprawie nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygniecie, uznając iż nie ma to znaczenia - według Sądu - dla sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 247 Ppsa, prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.
W piśmiennictwie oraz orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy nie ulega najmniejszej wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuacje, gdy obowiązujące prawo jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania zawartego w skardze bądź gdy zachodzą przesłanki niedopuszczalności skargi.
Przepis art. 247 Ppsa jest instrumentem służącym ekonomii procesowej, bowiem pozwala zakończyć postępowanie w jak najkrótszym czasie bez potrzeby angażowania procedur sądowych w sytuacji, gdy skarga bez głębszej analizy prawnej jest oczywiście bezzasadna (por. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2009 r., sygn. akt I FSK 1892/07, [w:] orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA).
W niniejszej sprawie sąd I instancji oczywistą bezzasadność skargi nie wyprowadził z oceny jej treści lecz z faktu nieuiszczenia przez skarżącą wpisu sądowego. Jak wynika z akt sprawy, w odpowiedzi na wezwanie skarżąca na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy druk symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych oraz o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem sądu I instancji w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do odmowy przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 Ppsa.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w takich okolicznościach sprawy zastosowanie art. 247 Ppsa nie jest zasadne. Przyjąć bowiem należy, że nie każdy przypadek warunkujący ewentualne odrzucenie skargi, w tym przewidziany w art. 220 § 3 Ppsa, może być kwalifikowany jako podstawa zastosowania art. 247 Ppsa. Należy mieć bowiem na uwadze, że stronie przysługuje wniosek o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności, której uchybiła. Trudno więc mówić o "oczywistej bezzasadności skargi" jeżeli istnieje procesowa możliwość usunięcia braku formalnego skargi.
Ponadto względy ekonomiki procesowej przemawiają przeciwko rozstrzyganiu o prawie pomocy na podstawie art. 247 Ppsa, kiedy można założyć, że po wydaniu postanowienia o odrzuceniu skargi strona może ponowić wniosek, aby skorzystać z możliwości złożenia skargi kasacyjnej. Zaznaczyć należy, że stosowanie przepisu art. 247 Ppsa nie może stanowić nadmiernego ograniczenia instytucji prawa pomocy, która stanowi gwarancję realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu (por. postanowienia NSA z dnia 25 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OZ 784/09 oraz z dnia 30 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OZ 378/15, CBOSA).
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 185 § 1 Ppsa w zw. z art. 197 § 1 i 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.