Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 21 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 317/24, po rozpoznaniu wniosku M. S., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia 9 lutego 2024 r., nr 25/2024.
Sąd podał, że skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę na ww. decyzję WINB z dnia 9 lutego 2024 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty do przechowywania maszyn rolniczych o powierzchni zabudowy ok. 266,6 m2, zlokalizowanej na działkach nr [...], obręb [...], gmina [...]. W treści skargi pełnomocnik skarżącego zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu podnosząc jedynie, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Sąd wskazał, że podziela stanowisko, zgodnie z którym niedopuszczalne jest uznanie, iż każdy przypadek nałożenia na stronę obowiązku wykonania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, uzasadnia, niejako automatycznie, wstrzymanie wykonania decyzji będącej przedmiotem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu po wniesieniu skargi ma zawsze charakter wyjątkowy. Dlatego też strona skarżąca powinna wykazać, że w konkretnym stanie faktycznym wykonanie nakazu rozbiórki wiązać się będzie z wyrządzeniem znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków. Sąd zobowiązany jest dokonać oceny wniosku uwzględniając okoliczności sprawy. To, że nakaz rozbiórki z reguły wywołuje trudne do odwrócenia skutki, nie oznacza, że wywołuje takie skutki w każdym przypadku.
Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie strona skarżąca wyraziła bardzo ogólnikowe twierdzenia, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych dowodów, które nie mogły stanowić podstawy do orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, zwana dalej: "p.p.s.a."), orzekł jak w sentencji postanowienia.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez uznanie jakoby w niniejszej sprawie nie zachodziło niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody, oraz wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Pełnomocnik wskazał, że odmowa "wstrzymania wykonywanej decyzji" wiązać będzie się z nieodwracalną szkodą na majątku skarżącego. Przedmiotowy budynek wykorzystywany jest do przechowywania maszyn rolnych, środków produkcji oraz płodów rolnych. Rozbiórka przedmiotowej zabudowy wiązać będzie się ze znacznymi szkodami po stronie strony - nie będzie miała bowiem możliwości przechowywania pozyskanych płodów rolnych, co doprowadzi do ich zepsucia oraz znacznych strat finansowych, które nie będą możliwe do odrobienia. To z kolei wiązać będzie się ze znacznym uszczerbkiem na majątku skarżącego oraz jego rodziny.
Również maszyny rolnicze pozostawione bez przedmiotowego "budynku gospodarczego" będą narażone na oddziaływanie warunków atmosferycznych, które doprowadzić mogą do ich korozji. To z kolei wiązać będzie się z kolejnymi kosztami, którymi obarczona zostanie strona - kosztami naprawy maszyn rolnych oraz ewentualnymi kosztami związanymi z kupnem nowych maszyn, gdyby z tych nie można byłoby można korzystać na skutek zniszczeń.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie jest zasadne.
Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że decyzja nakazująca rozbiórkę w przypadku jej wykonania, a następnie ewentualnego uchylenia przez sąd, jest tego rodzaju rozstrzygnięciem, które może spowodować wyrządzenie stronie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki (zob. postanowienia NSA: z dnia 8 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 2563/16; z dnia 1 marca 2011 r., sygn. akt II OZ 118/11; z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt II OZ 1040/09; z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt II OZ 202/08). Nie oznacza to, że w każdym przypadku decyzja nakazująca rozbiórkę podlega, niejako "automatycznie", wstrzymaniu w postępowaniu sądowym. W każdym jednak przypadku, sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu, zobowiązany jest ocenić skutki wykonania rozbiórki zarówno z punktu widzenia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, jak i trudnych do odwrócenia skutków.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, niewadliwie Sąd I instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. Dla przypomnienia wniosek skarżącego zawierał jedynie odwołanie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. przesłanek wstrzymania wykonania aktu, nie zawierał żadnego uzasadnienia. Zapatrywania tego nie zmienia wniesione zażalenie. Skarżący nie przedstawił kosztów rozbiórki spornej wiaty przeznaczonej do przechowywania maszyn rolniczych, ani nie odniósł tego do swojej sytuacji finansowej. Nie wskazał także, że ze względu na sposób wykonania obiektu, jego konstrukcję, nie będzie możliwe dokonanie rozbiórki bez uszkodzenia materiałów użytych do jego realizacji. Nie wykazał również, że nie ma możliwości zapewnienia innego miejsca dla przechowywania maszyn rolniczych, przechowywania pozyskanych płodów rolnych, że niemożliwe jest ich zabezpieczenie przed szkodliwymi warunkami atmosferycznymi w inny sposób niż tylko obecny. Mimo podjętej próby wykazania przesłanek przemawiających za udzieleniem ochrony tymczasowej, argumentacja jest zbyt ogólna i nie może odnieść zamierzonego skutku.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.