Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Pismem z dnia 5 stycznia 2024 r. H. M. złożyła wniosek o wyłączenie sędziego WSA Bogusława Cieśli, sędziego WSA Tomasza Janeczko, sędziego WSA Izabeli Ostrowskiej i asesora WSA Justyny Wtulich-Gruszczyńskiej od orzekania w sprawie ze skargi Haliny Martyniuk na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 listopada 2022 r. nr 1849/22.
W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że sędzia sprawozdawca niniejszej sprawy w sposób zorganizowany razem z innymi sędziami od dawna celowo działa na szkodę interesu skarżącej pod przewodnictwem zwierzchnika Przewodniczącego Wydziału, który bierze odwet za składane przez skarżącą wnioski.
Skarżąca podała, że w sprawach z jej udziałem sędziowie i asesorzy Wydziału VII WSA w Warszawie zgodnie wykazywali rażącą stronniczość. Wskazano, że sędzia sprawozdawca nie zrobił nic, by przyznany skarżącej z urzędu i wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką pełnomocnik sporządził skargę kasacyjną od jednoosobowego postanowienia z dnia 16 listopada 2022 r. lub by sporządził opinię o braku podstaw do takiej skargi. Powyższy sędzia korespondował z Okręgową Radą Adwokacką, którą informował, iż nie jest potrzebna zmiana adwokata.
Skarżąca podkreśliła, że pozostali sędziowie objęci wnioskiem również działali na jej szkodę, nie będąc zdolnymi przeciwstawić się sędziemu sprawozdawcy, a przede wszystkim Przewodniczącemu Wydziału, co jest jednym z przejawów stronniczości tego sędziego.
Ponadto skarżąca podniosła, że asesor wyznaczony do rozpoznania niniejszej sprawy potencjalnie nie jest zdolna przeciwstawić się dwóm stronniczym sędziom, a przede wszystkim Przewodniczącemu Wydziału. Wszystkie sprawy skarżącej rozpoznawane są stronniczo, nieadekwatnie, negatywnie, na szkodę jej interesu.
Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wyłączenia sędziów oraz asesora wojewódzkiego sądu administracyjnego. Po pierwsze, argumenty strony nie wypełniają dyspozycji art. 18 P.p.s.a., a zatem nie mogą one skutkować wyłączeniem wskazanych sędziów oraz asesora sądowego z mocy ustawy. Po drugie, wskazane przez stronę skarżącą okoliczności nie stanowią wystarczającej przesłanki uzasadniającej zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego w oparciu o art. 19 P.p.s.a. Wnioskodawczyni nie wykazała, aby pomiędzy nią a sędziami i asesorem sądowym, o wyłączenie których wnosi, istniał szczególny stosunek osobisty mogący być źródłem wątpliwości co do ich bezstronności lub mogący mieć wpływ na obiektywne orzekanie w niniejszej sprawie. Przede wszystkim, podejrzenie o braku bezstronności sędziów i asesora nie może być oparte na okoliczności, że sprawy sądowoadministracyjne, inicjowane przez skarżącą, nie kończą się rozstrzygnięciem zgodnym z jej oczekiwaniami.
Subiektywne przeświadczenie skarżącej o tym, że sprawy, w których jest stroną, są rozstrzygane w sposób odmienny od jej żądań, a sędziowie i asesorzy orzekający w Wydziale VII WSA w Warszawie podejmują czynności procesowe nie znajdujące aprobaty wnioskodawczyni, nie może stanowić podstawy do uwzględnienia jej wniosku.
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 22 § 2 P.p.s.a. wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Sędziowie oraz asesor sądowy złożyli wymagane oświadczenie wskazując, że pomiędzy nimi a skarżącą i drugą stroną postępowania nie występują okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a. W ocenie Sądu, prawdziwość tych oświadczeń nie budzi żadnych wątpliwości. W niniejszej sprawie skarżąca nie przedstawiła dowodów dyskredytujących prawdziwość oświadczenia złożonego przez objętych wnioskiem sędziów i asesora sądowego.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wyłączenia sędziego jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli wcześniej, wskazanych w ustawie związków z rozpoznawaną sprawą. Jednocześnie, uchybienie przepisom postępowania dotyczącym wyłączenia sędziego musi być uznane za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z uwagi na znaczenie, jakie ma wydanie wyroku przez bezstronny sąd. Prawo każdego do rozpoznania sprawy przez sąd posiadający taką cechę jest zagwarantowane w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2016 r., II OSK 3037/15).
W myśl art. 20 § 1 P.p.s.a., wniosek o wyłączenie sędziego, zgłoszony przez stronę, powinien zawierać "przyczyny uprawdopodobniające". Należy podkreślić, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna (postanowienie NSA z dnia 15 września 2008 r., II FZ 397/08). Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiary w bezstronność sędziego.
Stosownie zaś do art. 22 § 2 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie w sprawie wyłączenia sędziego "po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy". Zgodnie z wyjaśnieniem złożonym przez sędziego WSA Bogusława Cieślę, sędziego WSA Tomasza Janeczko, sędziego WSA Izabelę Ostrowską i asesora WSA Justynę Wtulich-Gruszczyńską, nie zachodzą okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności w rozpoznaniu niniejszej sprawy. Skoro sędzia, którego wniosek o wyłączenie dotyczy oświadczył, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie. (por. postanowienie NSA z dnia 4 sierpnia 2011 r., I OZ 573/11). Jeżeli strona wnosząca o wyłączenie zaprzecza prawdziwości takiego oświadczenia, to zobowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby jego wiarygodność.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca zarówno we wniosku o wyłączenie sędziów oraz asesora, jak i we wniesionym później zażaleniu, nie wskazała okoliczności, które mogłyby stanowić przesłankę uzasadniającą wyłączenie objętych wnioskiem sędziów i asesora. Argumentacja skarżącej koncentrująca się na wyrażeniu dezaprobaty wobec negatywnych dla skarżącej orzeczeń wydawanych przez sędziów w innych sprawach z jej inicjatywy, jak wyjaśnił to Sąd pierwszej instancji, nie może stanowić podstawy do wyłączenia składu orzekającego.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.