Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 411/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej p.p.s.a. - odmówił zmiany postanowienia z dnia 31 maja 2011 r. w zakresie dotyczącym odmowy zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi U. S. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] lipca 2010 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
W uzasadnieniu Sąd podał, iż postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił jako niedopuszczalną skargę U. S. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. Sąd odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z powodu bezzasadności skargi, albowiem skarga została wniesiona na decyzję wydaną w pierwszej instancji, na którą nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, ale odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie, które skarżąca złożyła. U. S. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, które postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] lipca 2011 r. zostało oddalone.
W dniu [...] czerwca 2011 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił zmiany postanowienia z dnia [...] maja 2011 r. w zakresie dotyczącym odmowy ustanowienia adwokata.
W dniu [...] sierpnia 2011 r. U. S. wniosła zażalenie, ale nie wskazała daty wydania ani przedmiotu postanowienia Sądu objętego zażaleniem, dlatego też postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. (doręczonym w dniu 13 października 2011 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił to zażalenie.
W dniu 18 października 2011 r. skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie dotyczące odmowy przyznania jej bezpłatnej pomocy prawnej oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie podkreślił, iż w niniejszej sprawie był już rozpoznawany wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Sąd podał, że ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata należało potraktować jako żądanie zmiany postanowienia z dnia 31 maja 2011 r. w części. Przytoczył przepis art. 165 p.p.s.a. zgodnie z którym, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Następnie Sąd wyjaśnił, iż poprzedni wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony z powodu bezzasadności skargi. Powód odmowy przyznania prawa pomocy nie uległ zmianie, skarga w dalszym ciągu była bezzasadna, ponieważ została wniesiona na decyzję na którą nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Wobec powyższych okoliczności Sąd podkreślił, że brak było podstaw do zmiany postanowienia z dnia 31 maja 2011 r. we wnioskowanym zakresie, gdyż okoliczności sprawy nie uległy zmianie.
Na powyższe postanowienie U. S. wniosła zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, iż postanowienia w przedmiocie prawa pomocy należą do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które - stosownie do treści art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej p.p.s.a., mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Bez zmiany okoliczności sprawy Sąd nie może jednak uchylić i zmienić takiego postanowienia.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu został rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który postanowieniem z dnia 31 maja 2011 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Zażalenie wniesione przez U. S. na powyższe postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2011 r., sygn. akt II OZ 618/11. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż zgodnie z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Wyjaśnił, iż o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz Warszawa 2004, str. 321, wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2003 r. sygn. akt 745/02). Sąd podkreślił, iż prawo pomocy nie przysługuje przede wszystkim w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, np. nie ulega wątpliwości, że upłynął termin do jej wniesienia, czy też strona nie wyczerpała toku instancji (postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 35/09). Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powyższego postanowienia stwierdził, iż Sąd pierwszej instancji zasadnie odmówił przyznania U. S. prawa pomocy, gdyż z akt wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżąca złożyła skargę na decyzję organu pierwszej instancji, tj. Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie.
W niniejszej sprawie nie zaistniała zmiana stanu faktycznego i prawnego. Należy wyjaśnić, że przez pojęcie,,zmiany okoliczności sprawy" w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia.
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.