Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 12 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi G. D. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] maja 2008 r. w przedmiocie ustalenia renty planistycznej.
W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że G. D. wnosząc o przyznanie prawa pomocy podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z pełnoletnią córką. Miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł. W skład tej kwoty wchodzi: [...] zł uzyskiwane przez wnioskodawczynię tytułem dopłat do gruntów rolnych oraz [...] zł otrzymywane przez córkę z tytułu zasądzonych alimentów. W skład majątku G. D. wchodzi: dom o powierzchni 87 m--, mieszkanie o powierzchni użytkowej 27 m- - (zamieszkane przez jej brata) oraz współwłasność nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha przeliczeniowego. Posiadane mieszkanie wnioskodawczyni odziedziczyła w zamian za sprawowanie opieki nad chorym bratem. Miesięczne wydatki rodziny wynoszą łącznie 467,10 zł i składają się na nie opłaty za prąd - 127,55 zł, wodę - 98,57 zł (295,73 zł kwartalnie), węgiel i drewno - 133,33 zł (1600 zł rocznie), gaz z butli - 60 zł, podatki 47,65 zł (143 zł kwartalnie).
Oszczędności w kwocie 222.538,04 zł wycofane z kont bankowych w okresie od: 1 czerwca 2008 r. do 15 września 2008 r. były przeznaczone na budowę domu oraz magazynu płodów rolnych w gospodarstwie rolnym usytuowanym w K. P. [...]. Budowa magazynu została rozpoczęta w dniu 19 kwietnia 2008 r. Dodatkowo w ramach wzmiankowanej wyżej sumy wycofanej z kont i lokat bankowych G. D. pokryła koszty: pomnika na cmentarzu - 9.000 zł; szkoły dla syna - 3.000 zł; oddłużenia mieszkania brata - 4.000 zł; prądu i gazu - 1.000 zł; poprawienia i ocieplenia dachu domu przy ul. [...] w B. - 8.000 zł; usług dentystycznych - łącznie 4.500 zł; wykonania zjazdu do działek przy ul. [...] w B. - 10.000 zł; prywatnych wizyt u lekarza - 1000 zł; transportu z drewna z tartaku - 2.000 zł; stempli - 2.000 zł. Ponadto, wnioskodawczyni spłaciła własne zadłużenie w kwocie - 3.000 zł. Pozostałe 2.624,56 zł zostało wydane na jedzenie i piwo dla robotników budowlanych.
Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2009 r. referendarz sądowy, wniosek G. D. oddalił. Od powyższego postanowienia G. D. złożyła sprzeciw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w tym stanie rzeczy odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zdaniem Sądu I instancji wnioskodawczyni jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd zauważył, że jakkolwiek na miesięczne utrzymanie dwuosobowej rodziny składa się kwota 494,80 zł, a wydatki miesięczne wynoszą 467,10 zł. to jednak wnioskodawczyni w okresie poprzedzającym złożenie skargi, jak i po jej złożeniu dysponowała kwotą 222.538,04 zł ulokowaną na kontach i lokatach bankowych. Suma ta była systematycznie wypłacana do dnia 15 września 2008 r., podczas gdy postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte już w dniu 10 czerwca 2008 r. Ponadto z dołączonej do akt sprawy faktury wynika, iż jeszcze w dniu 10 listopada 2008 r. wnioskodawczyni dysponowała sumą 10.289,19 zł, którą to przeznaczyła na zakup materiałów budowlanych (k. 237).
Ponadto Sąd stwierdził, że sytuacja materialna wnioskodawczyni budzi uzasadnione wątpliwości co do jej zgodności ze stanem faktycznym. Skarżąca wskazała bowiem jako całkowity dochód kwotę 494,80 zł, a wydatki - nieobejmujące kosztów zakupu żywności i środków czystości - oszacowała na 467,10 zł. Zdaniem Sądu świadczy to tym, że G. D. dysponuje źródłami dochodu, których nie ujawniła a które pozwalają jej na kontynuowanie budowy i pełne pokrycie kosztów bieżącego utrzymania rodziny.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca podniosła, że nie ma środków na pokrycie kosztów postępowania, bo ma dwoje uczących się dzieci i chorego brata, nie ma pracy, wszyscy korzystają z jej majątku, a ponadto w innej sprawie zostało jej przyznane prawo pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Należy zgodzić się z oceną dokonana przez Sąd I instancji w niniejszym postępowaniu, prowadzącą do wniosku, ze skarżąca nie wykazała, aby nie miała jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów tego postępowania. Przede wszystkim podkreślić należy, że skarżąca wszczynając postępowanie sądowoadministracyjne posiadała kwoty wystarczające do pokrycia kosztów postępowania. Słusznie zauważył Sąd I instancji, że koszty postępowania sądowego nie mogą być zaś stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania.
Co więcej, należy zauważyć, ze w istocie przedstawione przez skarżącą zestawienie dochodów i wydatków oraz oświadczenia skarżącej zawarte w pismach i w samym wniosku o przyznanie prawa pomocy budzą poważne wątpliwości co do zgodności z prawdą. Skarżąca w zażaleniu z dnia 23 maja 2009 r. na uzasadnienie swojej ciężkiej sytuacji materialnej wskazuje, że ma "dwoje uczących się dzieci oraz chorego brata", tymczasem z urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 24 lutego 2009 r. wynika, że syn skarżącej pracuje i utrzymuje się samodzielnie.
Ponadto we wniosku tym skarżąca wskazała, że mieszkanie o pow. 27 m- zamieszkuje brat, podczas gdy z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 2 lutego 2002 r., sygn. akt II Ca 20/02 (str. 2 k. 137 akt sądowych) wynika, że brat skarżącej nie żyje. Już tylko te okoliczności świadczą, że skarżąca nie przedstawia rzetelnie swojej sytuacji materialnej, wobec czego zażalenie należało oddalić.
Z powyższych przyczyn na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji postanowienia.