Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 26 kwietnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 240/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wezwał pełnomocnika skarżącego R. P. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2011 r., nr [...] w wysokości 100 zł, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu przedmiotowego zarządzenia.
Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł R. P. domagając się jego uchylenia w całości. Jednocześnie R. P. wniósł o zwolnienia zarówno jego jak i jego mocodawcy M. P. od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie wniesione w imieniu skarżącego M. P. nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że przedmiotowe zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny potraktował jako wniesione przez R. P. w imieniu własnym i swojego mocodawcy M. P. Powyższe, w ocenie Sądu wynika z treści tego zażalenia.
Przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego na skutek wniesionego zażalenia jest zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 kwietnia 2011 r. Natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, stosownie do treści art. 254 § 1 p.p.s.a. zostanie rozpoznany przez Sąd I instancji jako właściwy do rozpoznania tego typu wniosków.
Zasadą jest, że każdy kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki zobowiązany jest do uiszczenia kosztów sądowych. Takim pismem jest przede wszystkim skarga powodująca wszczęcie postępowania sądowego. Natomiast wyjątki od tej zasady określa ustawa. Są to przede wszystkim zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów z mocy ustawy lub zwolnienia przyznane na mocy orzeczenia sądu.
Przepis art. 220 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma od którego nie została uiszczona należna opłata. W takiej sytuacji, Przewodniczący winien wezwać stronę do jego uiszczenia w stosownej wysokości wynikającej z odrębnych przepisów, zakreślając siedmiodniowy termin. Brak uiszczenia opłaty, w przypadku skargi winien skutkować jej odrzuceniem na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Natomiast przepis art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. wskazuje, że od pism wszczynających postępowanie w danej instancji, w tym m. in. od skargi pobiera się wpis stały lub stosunkowy. Wpis stosunkowy pobierany jest w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, a w innych sprawach wpis stały (art. 231 p.p.s.a.). Szczegółowo kwestię wpisu reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193).
W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. stwierdzające niedopuszczalność odwołania. A w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi 100 zł. W tej sytuacji Sąd I instancji prawidłowo wezwał skarżącego M. P. do uiszczenia kwoty 100 zł tytułem wpisu sądowego od złożonej skargi.
Dlatego też na podstawie art. 197 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie 1 sentencji.
Natomiast zażalenie R. P. wniesione w imieniu własnym podlegało odrzuceniu z uwagi na brak po jego stronie interesu prawnego w zaskarżeniu zarządzenia wzywającego M. P. do uiszczenia wpisu sądowego. Kwestię wniesienia zażalenia przez stronę uprawnioną przy jego rozpoznaniu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest badać z urzędu, albowiem jest to jedna z przesłanek dopuszczalności tego środka odwoławczego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro skarżący R. P. nie był adresatem zakwestionowanego zarządzenia, a nadto zarządzenie to nie dotyczy jego praw i obowiązków to stwierdzić należy, iż nie był on uprawniony do jego zaskarżenia. W tej sytuacji zażalenie skarżącego R. P. jako niedopuszczalne z innych przyczyn w rozumieniu art. 178 p.p.s.a. podlegało odrzuceniu. W związku z powyższym, na podstawie art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. należało orzec jak w punkcie 2 sentencji.