Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 10 czerwca 2010 r., sygn. akt II OZ 516/10

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 571/09 odmówił przyznania J. O. prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym z dnia 17 grudnia 2009 r., uzupełnionym oświadczeniem z dnia 18 stycznia 2009 r. wynika, że:

1. 1. wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe,
2. 2. jest właścicielką mieszkania o powierzchni 42,5 m2 oraz jest współwłaścicielką nieruchomości rolnej o powierzchni 1,73 ha,
3. 3. źródłem utrzymania J. O. jest wynagrodzenie za pracę w miesięcznej wysokości 2.050,00 zł brutto,
4. 4. płatności z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wyniosły w 2009 r. 1.231,69 zł,
5. 5. skarżąca spłaca kredyt mieszkaniowy zaciągnięty na zakup wskazanego w punkcie 2. mieszkania. Miesięczna rata tego kredytu wynosi 500,00 zł,
6. 6. na inne stałe miesięczne wydatki ponoszone przez J. O. składają się: czynsz za mieszkanie w wysokości 460,00 zł, koszty spłaty rat pożyczki zaciągniętej w PKO BP w wysokości 150,00 zł, opłaty za telefon w wysokości 100,00 zł, opłaty za gaz w wysokości około 30,00 zł, opłaty za energię elektryczną w wysokości około 30,00 zł oraz koszty spłaty rat kredytu zaciągniętego w Kredyt Banku S.A. w wysokości 301,36 zł.

Z nadesłanych przez skarżącą wyciągów z rachunku bankowego za okresy: od 8 września 2009 r. do 6 października 2009 r., od 7 października 2009 r. do 6 listopada 2009 r. i od 9 listopada 2009 r. do 7 grudnia 2009 r. wynika, że:

1. 1. w dniu 25 września 2009 r. skarżącej wypłacono wynagrodzenie w kwocie 2.325,94 zł, w dniu 27 października 2009 r. w kwocie 1.835.94 zł, a w dniu 1 grudnia 2010 r. w kwocie 2.164,80 zł. W dniu 30 listopada 2009 r. wnioskodawczyni otrzymała także kwotę 137,05 zł z tytułu dodatku specjalnego,
2. 2. poza wskazanymi powyżej stałymi wydatkami w gospodarstwie domowym skarżąca reguluje należności wobec GE MONEY BANK S.A. (we wrześniu 2009 r. wyniosły one w sumie 1.919,08 zł, m.in. z tytułu spłaty rat, a w październiku i listopadzie po 175,23 zł z tytułu spłaty rat), ponosi koszty spłaty raty kolejnego kredytu w miesięcznej wysokości 139,73 zł, a 14 września 2009 r. wpłaciła kwotę 324,83 zł na rzecz CETELEM BANK S.A.,
3. 3. w dniu 1 grudnia 2009 r. na rachunek bankowy J. O. wpłynęła kwota 2.164,80 zł z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa,
4. 4. w dniu 14 września 2009 r. wnioskodawczyni otrzymała pożyczkę z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych pracodawcy w kwocie 17.000,00 zł.,
5. 5. na dzień 10 września 2009 r. saldo na rachunku bankowym skarżącej wyniosło - 1.981,31 zł, na dzień 6 października 2009 r. 9.607,79 zł, na dzień 6 listopada 2009 r. 6.473,75 zł, a na dzień 7 grudnia 2009 r. 6.791,01 zł.

Referendarz sądowy rozpatrujący wniosek odmówił przyznania prawa pomocy uznając, że skarżąca uzyskując stały dochód, pozwalający na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, jednocześnie dysponując środkami pieniężnymi, w kwocie wielokrotnie przekraczającej wysokość uiszczonego wpisu od skargi i innych opłat sądowych.

W sprzeciwie wniesionym od postanowienia referendarza z dnia 26 stycznia 2010 r., skarżąca podtrzymała twierdzenia odnośnie dochodów i wydatków oraz stwierdziła, że po odliczeniu opłat koniecznych pozostaje jej miesięcznie około 230 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrując sprzeciw, wskazał, że w przedmiotowej sprawie kwota zgromadzonych na rachunku bankowym skarżącej środków w wysokości 6.791,01 zł na dzień 7 grudnia 2009 r., wielokrotnie przekracza wysokość już uiszczonego wpisu od skargi oraz ewentualnych pozostałych opłat sądowych. Ponadto, skarżąca uzyskuje stały dochód ze stosunku pracy, a jej średnie miesięczne wynagrodzenie wyniosło 2.049,52 zł netto, a w grudniu 1009 r. otrzymała także środki w wysokości 2.164,80 zł z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Stąd Sąd I instancji uznał, iż skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu.

Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła J. O., wnosząc o jego zmianę lub uchylenie wskazując, iż nie posiada żadnych oszczędności i spłaca pobrany kredyt mieszkaniowy w ratach miesięcznych, a saldo zadłużenia wynosi 43 862,27 zł.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z § 2 tego przepisu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

Art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., wprost nakłada na stronę obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Strona winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Zwrócić należy jednak uwagę, że nakładając na stronę obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie jej prawa pomocy ustawodawca nie obciążył jej obowiązkiem ich udowodnienia, a jedynie uprawdopodobnienia.

Z informacji dotyczących sytuacji majątkowej skarżącej wynika, że miesięczny dochód jednoosobowego gospodarstwa domowego wynosi około 2.050,00 zł brutto, a stałe wydatki miesięczne sięgają kwoty 1.571,36 zł.

Należy więc podzielić stanowisko Sądu I instancji, skarżąca będzie w stanie ponieść koszty postępowania sądowego.

Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny z mocy art. 184 w związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w postanowieniu.