Uzasadnienie
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) września 2009 r. skarżąca "A" Sp. z o.o. z siedzibą w K. oraz J. O. zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia (...) lipca 2009 r. nr (...).
Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy ww. decyzję Wojewody Małopolskiego zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Gminie Miejskiej K. – Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. pozwolenia na budowę inwestycji pn. "Przebudowa ul. P. i N. wraz z budową estakady i budową torów tramwajowych".
W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie powyższych decyzji wskazano, że ich wykonanie może wywołać trudne do odwrócenia skutki dlatego zasadne jest ich wstrzymanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 2269/09, oddalił powyższy wniosek.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w przypadku uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, konsekwencje obciążają przede wszystkim inwestora nie zaś stronę skarżącą. Nie oznacza to jednak, że negatywnymi konsekwencjami wstrzymania bądź odmowy wstrzymania wykonania decyzji nie mogą być dotknięci także inni uczestnicy postępowania. Zdaniem Sądu, uwzględniając interesy wszystkich stron postępowania należy uznać, że wykonanie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia (...) lipca 2009 r. nie powoduje bezpośrednich skutków, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Zażaleniem z dnia 13 kwietnia 2010 r. "A" Sp. z o.o. z siedzibą w K. zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, wniosła o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku skarżącej i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia (...) lipca 2009 r. oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego przez radcę prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że likwidacja istniejącego lewoskrętu przy ul. P.T., będąca konsekwencją realizacji przedmiotowych robót budowlanych może doprowadzić do znacznej szkody oraz skutków trudnych do odwrócenia. Istotą prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej jest wynajem powierzchni magazynowych, terenu oraz chłodni o łącznej powierzchni 4 ha. Jedną z podstawowych cech, które zapewniają rentowność tak prowadzonej działalności gospodarczej jest dogodny dostęp do ww. terenu, wynikający z istniejącego lewoskrętu. Jego brak pociąga za sobą konieczność wydłużenia trasy dojazdu do terenów skarżącej o kilka kilometrów a tym samym w znacznej mierze wpływa na obniżenie atrakcyjności wynajmowanych terenów. W konsekwencji strona skarżąca narażona jest na znaczne straty finansowe liczone w milionach złotych.
Skarżąca wskazała, że na dzień dzisiejszy bezpośrednim skutkiem prowadzenia przedmiotowych robót jest narastające zjawisko rezygnacji ze współpracy przez licznych klientów, co znajduje przełożenie w zaistniałej stracie finansowej. Aby utrzymać rentowność prowadzonej działalności skarżąca spółka została zmuszona do obniżenia czynszu za wynajem pomieszczeń o 25%. W związku natomiast z rezygnacją znaczącej liczby kontrahentów aż 40% powierzchni, którą dysponuje spółka pozostaje niewynajęta.
Zdaniem skarżącej spółki, brak wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji może z wysokim prawdopodobieństwem doprowadzić do powstania wręcz nieodwracalnych skutków w postaci wielomilionowych strat, nie wyłączając likwidacji działalności gospodarczej. Ponadto argument Sądu, że w przypadku uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę konsekwencje obciążają przede wszystkim inwestora nie powinien być decydującym przy rozstrzyganiu przedmiotowego wniosku, albowiem kontynuowanie prowadzonych przez inwestora prac budowlanych, zanim sąd rozstrzygnie wniesioną skargę na decyzję o pozwoleniu na budowę, odbywa się na wyłączne ryzyko inwestora. W zażaleniu wskazano także, że Sąd powinien rozpoznając przedmiotowy wniosek ograniczyć swoje działanie wyłącznie do oceny interesów innych niż inwestor uczestników postępowania, bowiem inwestor nie domagał się ochrony w niniejszym postępowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w ww. przepisie należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. W przypadku realizacji obiektu na podstawie pozwolenia na budowę chodzi o ocenę, czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane jego wykonaniem, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi roboty budowlane nie powinny być prowadzone.
Budowa obiektu na podstawie pozwolenia na budowę przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że nie są spełnione warunki do legalnego prowadzenia robót budowlanych, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed ich rozpoczęciem. Wyrządzenie szkody lub trudnych do odwrócenia skutków może dotknąć inne podmioty ale przede wszystkim inwestora - z tego względu konieczne jest przedstawienie jego stanowiska co do wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę i wyważenie racji przemawiających za uwzględnieniem wniosku. Istotne jest też ustalenie na jakim etapie zaawansowania znajduje się przedmiotowa inwestycja i czy wstrzymanie wykonania na tym etapie decyzji, na podstawie której jest realizowana, odniesie zamierzony przez skarżącą skutek.
Ponadto w przypadku inwestycji takich jak przedmiotowa może okazać się celowe rozważenie wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę w określonej części. Uwzględnić należy również, czy w niniejszej sprawie mógłby znaleźć zastosowanie przepis art. 35a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.), zgodnie z którym sąd może uzależnić wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę od złożenia przez skarżącą kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora.
Powyższe względy zostały pominięte w toku rozpatrywania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy, co oznacza rozpoznanie tego wniosku z naruszeniem art. 61 § 3 p.p.s.a. i uzasadnia uchylenie postanowienia z 16 marca 2010 r. celem ponownego rozpoznania wniosku.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.