Uzasadnienie
Zaskarżonym zarządzeniem Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, powołując się na art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) wezwał L. T., reprezentowaną przez pełnomocnika W. T., do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w kwocie 100 zł w kasie Sądu lub na rachunek bankowy Sądu, w terminie 7 dni pod rygorem ściągnięcia.
Zażalenie na ww. zarządzenie wniosła L. T., podnosząc, że przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie prawa pomocy doprowadziło do naruszenia jej praw procesowych. Takie działanie zmusza skarżącą do wnoszenia opłat i stanowi naruszenie prawa do sądu. Najpierw powinny być rozpoznawane wnioski o przyznanie prawa pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że strony obligowane są do ponoszenia kosztów sądowych stosownie do swojego udziału w postępowaniu, o ile przepisy nie zwalniają ich z tego obowiązku.
W niniejszej sprawie skarżąca nie korzystała ze zwolnienia od kosztów z uwagi na przedmiot sprawy; nie mieścił się on bowiem we wskazanym w art. 239 powołanej ustawy katalogu. Ponadto przed Sądem I instancji prawomocnym postanowieniem z dnia 18 lutego 2015 r. odmówiono L. T. przyznania prawa pomocy. Kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony przez skarżącą wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wniosek ten został pozostawiony bez rozpoznania zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 12 sierpnia 2016 r. i zarządzenie to stało się prawomocne wobec braku wniesienia na nie sprzeciwu.
W tych warunkach zaistniały przesłanki do wezwania skarżącej do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zaskarżone zarządzenie zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym zgodnie z zasadą wynikającą z art. 199 p.p.s.a. W tej bowiem sprawie nie istniały żadne przesłanki dla uznania, że skarżąca powinna być aktualnie zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych – w których mieści się także opłata kancelaryjna, co wynika wprost z art. 212 § 1 p.p.s.a. Ponadto art. 234 § 2 p.p.s.a. stanowi, że opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządza ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek, po uprzednim wezwaniu strony do jej uiszczenia.
Przepisów art. 220 nie stosuje się. Sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie, zasadnie więc Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącą do uiszczenia należnej opłaty, zaś wydane w tym zakresie zarządzenie w pełni odpowiada prawu, ponieważ stosownie do treści § 2 ww. rozporządzenia opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 zł. W zarządzeniu tym prawidłowo zatem określono wysokość wymaganej kwoty.
Odnosząc się po podnoszonego w zażaleniu wpływu rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy na ograniczenie prawa do sądu, wyjaśnić należy, że kwestia rozpoznania prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych miała w okolicznościach tej sprawy wpływ na wymagalność żądania od skarżącej uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Nie oznacza to, że w tym zakresie doszło do naruszenia prawa skarżącej do sądu, ponieważ brak uiszczenia wymaganej opłaty kancelaryjnej w konsekwencji może prowadzić jedynie do wszczęcia postępowania egzekucyjnego celem ściągnięcia tej opłaty od skarżącej. Takie działanie nie powoduje w żadnym stopniu ograniczenia praw procesowych skarżącej, ponieważ niezależnie od braku uiszczenia opłaty kancelaryjnej wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku jest wiążący dla Sądu Administracyjnego. A więc nawet pomimo braku uiszczenia opłaty kancelaryjnej wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku jest skuteczny i dzięki takiej konstrukcji prawnej może służył zapewnieniu stronom postępowania prawa do sądu, celem skutecznego wywiedzenia skargi kasacyjnej.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.