Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 698/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przyznał A. G. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi i odmówił jej przyznania prawa pomocy w zakresie przyznania pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu Sąd podał, że A.G. nie wykazała, że nie ma realnych możliwości finansowych pozwalających jej na poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych. Z danych zawartych w oświadczeniu skarżącej oraz w dołączonych dokumentach wynika, iż skarżąca jest w stanie pokryć w części koszty postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Stwierdzenie braku możliwości zapłaty kosztów sądowych wymaga porównania ich wysokości z możliwościami majątkowymi wnioskującego o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem, mając na utrzymaniu jedną córkę. Ich łączne dochody osiągane z tytułu umowy o pracę wynoszą ponad [...] zł. netto miesięcznie.
Nadto skarżąca wraz z mężem prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha, uzyskując pomoc w postaci dopłat unijnych w wysokości [...] zł. rocznie. Ich łączny miesięczny dochód wynosi [...] zł. Taka wysokość dochodów w gospodarstwie domowym wnioskodawczyni, w skład którego wchodzą trzy osoby, nawet przy uwzględnieniu wskazywanych przez skarżącą kosztów utrzymania, kosztów czynszu i ogrzewania mieszkania w łącznej wysokości [...] zł. oraz miesięcznej spłaty raty pożyczki w wysokości [...] zł, nie uzasadnia stwierdzenia, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Koszt wpisu w niniejszej sprawie oraz w drugiej sprawie toczącej się pod sygn. II SA/Gd 697/09 na skutek wniesionej przez skarżąca skargi wynosi po 500 zł., wysokość wynagrodzenia pełnomocnika po 240 zł. Zdaniem Sądu, w okresie kilku miesięcy – od października 2009 r., kiedy to wniesiono skargę do daty rozpoznania wniosku, skarżąca miała możliwość zaoszczędzenia kwoty 240 zł na pokrycie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika w niniejszej sprawie.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wyjaśniła, że oboje z małżonkiem są zatrudnieni od niedawna i na czas określony i muszą liczyć się z faktem, że mogą zostać bez zatrudnienia i bez środków do życia mając na utrzymaniu małoletnią córkę. Podniosła również, iż pomoc finansowa uzyskana przez nich w ramach wsparcia bezpośredniego rolników nie może być przeznaczona na cele inne niż ich działalność rolnicza. Skarżąca wskazała, iż jest także stroną w kilku postępowaniach administracyjnych i sądowych związanych ze sprawą niniejszą. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wyłącznie w stosunku do osób na tyle ubogich, iż ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest bowiem formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (np. osoby bezdomne oraz bezrobotne).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie niniejszej taka sytuacja nie ma miejsca. Należy bowiem mieć na uwadze, że zarówno skarżąca jak i jej mąż uzyskują stały dochód miesięczny w łącznej kwocie [...] zł, który przy racjonalnym gospodarowaniu i biorąc pod uwagę wskazywane przez skarżącą koszty utrzymania, nie uniemożliwiłby poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Nie może mieć także znaczenia dla oceny sytuacji skarżącej fakt, że jest stroną w innych postępowaniach przed WSA w Gdańsku.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, aby znajdowała się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Powyższe oznacza, że zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2010 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W takim stanie rzeczy zażalenie skarżącej nie mogło być uwzględnione i podlega oddaleniu.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.