Uzasadnienie
Postanowieniem z 22 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A.Ł. dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Gminy L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [..] sierpnia 2015 r. Decyzja ta została wydana po rozpatrzeniu odwołania Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] od decyzji Wojewody [...] z [..] czerwca 2015 r. stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta z [...] czerwca 2006 r. mocą której zatwierdzony został projekt budowlany i udzielono pozwolenia na przebudowę skrzyżowania ulic [...] - II etap budowy "Trasy Zielonej" wraz z towarzyszącymi robotami związanymi m.in. z przebudową sieci telefonicznej TP S.A., przebudową trakcji trolejbusowej, przebudową linii kablowych zasilających tę trakcję, przebudową sieci ciepłowniczej, kanalizacji deszczowej, bodową murów oporowych; w części dotyczącej działek 38/2, 37/7, 37/6, 37/5, 37/4, 37/8, 34/5, 34/4, 35/1 (obr. 22, ark. 7), 41/2, 44/7, 44/6, 44/8, 44/2, 41/4 (obr. 22, ark. 4), 3/1 (obr. 22, ark.
2) i w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę linii kablowych SN 12/20kV na działce nr 21, sieci ciepłowniczej na działkach nr ew. 20/1 i 21 i telefonicznej na działkach nr 20/1, 21 i 67 w pasie dróg wojewódzkich: ul. [...] oraz odmawiającej stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta w pozostałej części. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z [...] czerwca 2006 r. i w tym zakresie stwierdził nieważność decyzji.
Pismem z dnia 27 stycznia 2016 r. A.Ł. wniósł o dopuszczenie do udziału w toczącym się postępowaniu prowadzonym przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Wskazał, że jest właścicielem i administratorem budynku wielorodzinnego usytuowanego przy Placu [...] w L., który sąsiaduje z budynkiem usytuowanym od ul. [...]. W następstwie prowadzonych prac budowlanych związanych z przebudową skrzyżowania doznał szkody majątkowej wyrażającej się w postępującej destrukcji budynku będącej wynikiem rozluźnienia się wiązań murarskich, które mogą skutkować oberwaniem lub osunięciem się ściany frontowej.
W związku z tym przed Sądem Okręgowym w L. toczy się postępowanie z jego powództwa przeciwko Gminie o odszkodowanie. W jego ocenie postępowanie dotyczące decyzji Prezydenta Miasta zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na przebudowę skrzyżowania może mieć istotny wpływ na toczące się w jego sprawie postępowanie o odszkodowanie.
Wykazując swój interes prawny do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym A.Ł. przedstawił tytuł prawny do działki nr 35 przylegającej do ulicy [...] oraz Placu [...] w L..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A.Ł. dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Sąd stwierdził, że brak jest konkretnego przepisu prawa materialnego uzasadniającego udział wnioskodawcy w postępowaniu sądowym. Argumenty powołane we wniosku, zdaniem Sądu, świadczą o interesie faktycznym, który - w świetle art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) - nie jest wystarczający do dopuszczenia do udziału w toczącym się postępowaniu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie A.Ł. podniósł zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że skarżący nie posiada przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu pomimo, iż jest on właścicielem nieruchomości znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie kwestionowanego przedsięwzięcia. Wskazując na powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia, ewentualne o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W jego ocenie, wystarczającym argumentem dla uznania, że posiada interes prawny w toczącym się postępowaniu, jest art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego.
Ponadto przedstawił dodatkowe podstawy prawne uzasadniające udział w postępowaniu, tj.: art. 5 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, art. 46 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, § 1-180 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Jak stanowi art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że wykładnia tego przepisu zapewniająca szeroki dostęp do procesowej pozycji uczestnika postępowania, a tym samym możliwości korzystania - na podstawie art. 12 p.p.s.a. - ze służących stronie uprawnień procesowych, urzeczywistnia konstytucyjne zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) i prawa do sądu (art. 45 Konstytucji RP) - vide: J.Drachal, J.Jagielski, M.Cherka (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. pod red. R.Hausera i M.Wierzbowskiego, wyd. C.H. BECK Warszawa 2015, s. 213.
Zasadniczo wykazanie interesu prawnego, o jakim mowa w art. 33 § 2 p.p.s.a., wymaga uwzględnienia norm powszechnie obowiązującego prawa, które mogłyby posłużyć do wyznaczenia kręgu stron postępowania administracyjnego. Źródło tego interesu jest tożsame dla obu postępowań (zwykłego i nadzwyczajnego), co oznacza, że sąd administracyjny powinien wziąć też pod uwagę charakter sprawy administracyjnej, który może mieć potencjalny wpływ na prawa i obowiązki określonego podmiotu. W okolicznościach niniejszej sprawy kwestia legalności działań inwestora będzie decydowała o potencjalnej możliwości rozszerzenia kręgu stron, które brały udział w postępowaniu zwykłym. Decyzja stanowiąca przedmiot kontroli Sądu I instancji została wydana na skutek sprzeciwu złożonego przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] w trybie art. 184 k.p.a. od ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta udzielającej pozwolenie na przebudowę skrzyżowania ulic: [...] wraz z przebudową towarzyszącej infrastruktury.
W wyniku rozpoznania tego sprzeciwu stwierdzono nieważność decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Nie budzi wątpliwości, na co zwrócił uwagę Sąd I instancji, że A.Ł. nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji. Nie sposób jednak podzielić wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu poglądu, że wnioskodawca - na etapie kontroli sprawowanej przez sąd - legitymuje się jedynie interesem faktycznym w tej sprawie, przez co nie przysługuje mu przymiot uczestnika postępowania.
W ocenie swej Sąd pominął bowiem istotne okoliczności sprawy, które czynią stwierdzenie to wadliwym. Należało zatem uwzględnić, że wnioskodawca jest współwłaścicielem nieruchomości sąsiadującej z terenem, na którym inwestycja została zrealizowana. W sprzeciwie od decyzji o pozwoleniu na budowę Prokurator upatrywał wadliwość decyzji w braku sporządzenia raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, względnie wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych uwarunkowaniach dla tej inwestycji. Skutkiem powyższego, jak zauważał, było pominięcie wpływu planowanej inwestycji na sąsiednie nieruchomości, tj. kamienice przy Placu [...]. Z powyższym zgodził się Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, który ostatecznie stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta. Trudno zatem uznać, że tytuł współwłasności nieruchomości położonej przy ul. Plac [...] w L. nie jest okolicznością uzasadniającą przystąpienie do udziału w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Wzmacnia powyższe stwierdzenie argument, że przed Sądem Okręgowym w L. I Wydział Cywilny toczy się postępowanie z powództwa A.Ł. przeciwko Gminie o odszkodowanie, z uwagi na szkody majątkowe jakich doznał w wyniku prowadzonych robót budowlanych.
Skoro zatem przedmiot niniejszej sprawy dotyczy interesu prawnego A.Ł., to zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a. powinien on zostać dopuszczony do udziału w postępowaniu.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 i art. 33 § 2 p.p.s.a. Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie kosztów postępowania wskazać należy, że przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Zgodnie bowiem z art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Zgodnie z powyższą zasadą Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest rozstrzygać o kosztach postępowania w orzeczeniu wydanym w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku, natomiast w niniejszej sprawie zostało rozpoznane zażalenie na postanowienie.