Uzasadnienie
Skargą z dnia 20 stycznia 2012 r. D. S. zaskarżył decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2011 r. uchylającą decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2011 r. w części nakazania prac wskazanych w punkcie 2 i w tym zakresie umarzającą postępowanie oraz utrzymującą wskazaną decyzję I instancyjną w mocy w zakresie punktów 1 i 3-8, a także zmieniającą ww. decyzję w części wyznaczenia terminu wykonania nakazanych prac na termin do dnia 30 maja 2012 r. W punkcie 1 i 3-8 decyzji organu I instancji nakazano skarżącemu przeprowadzenie robót budowlanych i prac konserwatorskich obejmujących zabezpieczenie obiektu zabytkowego pałacu w K. poprzez: odgruzowanie strefy zawalonej przy ścianie wschodniej skrzydła północnego oraz przy ścianie zachodniej przy narożniku północnym, z posortowaniem do odzyskania maksymalnej ilości materiału historycznego; przeprowadzenie prac mających na celu zachowanie ścian oraz stropów, w zakresie naprawy lub odbudowy ścian wewnętrznych i stropów zniszczonych w wyniku zawalenia się ścian zewnętrznych, mających istotne znaczenie dla konstrukcji budynku; przeprowadzenie prac mających na celu zachowanie dachu, w zakresie naprawy konstrukcji dachu oraz pokrycia dachowego; przeprowadzenie prac mających na celu zabezpieczenie wnętrza budynku przed zalewaniem; przeprowadzenie prac mających na celu zabezpieczenie elewacji pałacu przed zalewaniem w zakresie wykonania właściwego odprowadzenia wody opadowej; wykonanie prac mających na celu zachowanie kominów; wykonanie prac mających na celu zabezpieczenia zachowanego detalu architektonicznego przed dalszą degradacją.
W powyższej skardze skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzasadniając niniejsze poważnym ryzykiem poniesienia strat na skutek zainicjowania procesu inwestycyjnego, który musiałby być powtórzony w części formalnej po ewentualnym uchyleniu zaskarżonej decyzji i wydaniu nowej pozbawionej zarzucanych uchybień.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 20 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 210/12, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, iż z jednozdaniowego uzasadnienia przedmiotowego wniosku nie można wywieść, że skarżący wykazał, iż w niniejszej sprawie spełniona została choćby jedna z przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przy czym jak wynika z akt sprawy zabytkowy pałac w K. znajduje się w bardzo złym stanie zachowania, przez co istnieje realne zagrożenie jego całkowitego zawalenia się. Wykonanie prac, o których mowa w pkt 1 oraz 3-8 sentencji decyzji organu I instancji ma na celu zapobieżenie dalszej destrukcji i zabezpieczeniu go przed trwałym zniszczeniem poprzez zawalenie.
Sąd zauważył, że skarżący nabywając w grudniu 2009 r. zabytkowy pałac był świadom złego, już wtedy, stanu zachowania zabytku i jego rychłej konieczności konserwacji i rewitalizacji, a mimo to do dnia dzisiejszego nie zostały poczynione żadne zasadnicze działania mające na celu ratowanie niszczejącego zabytku. Jednocześnie zabytek jest w stanie, w którym niezwykle istotny jest czas podjęcia działań zapobiegających jego unicestwieniu.
Zażaleniem D. S. zaskarżył powyższe postanowienie w całości i wniósł o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że termin zaskarżonego postanowienia w porównaniu z terminem wykonania robót w istocie potwierdza zarzuty skargi bowiem rozpoznanie jej najprawdopodobniej nastąpi już po upływie terminu wykonania prac. Potwierdza to nierealność wyznaczonego terminu z punktu widzenia formalnego. Termin ten jest również obiektywnie nie do dotrzymania z punktu widzenia techniczno-budowlanego. Rozpoczęty w takiej sytuacji proces inwestycyjny musiałby być powtórzony, co groziłoby wstrzymaniem rozpoczętych robót, stratami kontraktowymi oraz ryzykiem uszkodzenia elementów remontowanych, których naprawa uległaby wstrzymaniu do czasu wydania poprawnych decyzji administracyjnych. W rezultacie skarżący poniósłby znaczącą szkodę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z zasadą wykonalności decyzji ostatecznych, wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji (art. 61 § 1 p.p.s.a.). Jedynie w wyjątkowych sytuacjach, na wyraźny wniosek skarżącego, Sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania decyzji, która w wyniku późniejszego uwzględnienia skargi zostanie uchylona lub zostanie stwierdzona jej nieważność.
Ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, jak wynika to z konstrukcji tego przepisu, spoczywa na skarżącym. Sąd natomiast może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana (postanowienie NSA z dnia 19 sierpnia 2010 r., II OZ 773/10; z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt I OZ 99/09; z dnia 23 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 8/09). Z powyższego wynika, konieczność rzetelnego uzasadnienia wniosku przez skarżącego, a po stronie Sądu rodzi obowiązek wyważenia sprzecznych interesów i następstw wstrzymania wykonania decyzji dla wszystkich uczestników postępowania.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż samo powołanie się na konsekwencje w sferze finansowej nie uprawnia do oceny, iż wykonanie kwestionowanej decyzji skutkować może wyrządzeniem stronie znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto w niniejszej sprawie należy mieć na uwadze to, że zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję nakazującą skarżącemu wykonanie niezbędnych robót budowlanych mających na celu zabezpieczenie przed zniszczeniem i istotnym uszkodzeniem przedmiotowego zabytku, którym jest pałac w K. Wyważenie w niniejszej sprawie interesu skarżącego oraz celu, w jakim wydana została przedmiotowa decyzja i jaki powinien być osiągnięty przez jej wykonanie również przemawia za odmową wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Z przedstawionych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.