Uzasadnienie
Postanowieniem z 23 lutego 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1997/20, odrzucił skargę A. K. i A. K. (dalej jako skarżący) na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2020 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Powodem odrzucenia skargi był brak uzupełnienia przez skarżących braków formalnych skargi w postaci nadesłania 5 jej odpisów w terminie do tego wyznaczonym w związku z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 9 listopada 2020 r., gdzie zastrzeżono rygor odrzucenia skargi w razie nienadesłania brakujących odpisów w terminie 7 dni od doręczenia wezwania.
Sąd wskazał, że przesyłka sądowa zawierająca wezwanie o nadesłanie 5 odpisów skargi została doręczona skarżącym 3 grudnia 2020 r. (ZPO k. 36-37 akt), a zatem termin do usunięcia ww. braku formalnego skargi upłynął 10 grudnia 2020 r. W tym terminie skarżący nie zastosowali się do wezwania Sądu i nie uzupełnili braku skargi w terminie a zatem zaistniała podstawa z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej jako "P.p.s.a.") do jej odrzucenia.
Skarżący wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj:
- 1. art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie sprowadzające się do uznania przez Sąd I instancji, że w sprawie nie doszło do usunięcia braków formalnych skargi, w sytuacji, gdy ww. przepis mógłby być zastosowany tylko w przypadku prawidłowego wezwania do usunięcia braku formalnego, co w sprawie nie miało miejsca, bowiem skarżący otrzymali jedynie wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego oraz odpis odpowiedzi na skargę nie zaś wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci złożenia jej 5 odpisów;
- 2. art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie przewidzianych w ustawie środków w celu usunięcia braków formalnych skargi i przedwczesne odrzucenie jej bez zaistnienia przesłanki z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.;
- 3. art. 141 § 4 P.p.s.a. albowiem uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie zawiera wszystkich elementów wskazanych w cytowanym przepisie.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz prawidłowe wezwanie skarżących do uzupełnienia braków formalnych skargi (art. 188 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.), ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że Sąd I instancji wadliwie ustalił stan faktyczny sprawy, bowiem autorzy zażalenia nie otrzymali wezwania do usunięcia braków formalnych skargi wskazanego w zaskarżonym postanowieniu. Przesyłka zawierała jedynie wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, odpis odpowiedzi na skargę oraz pouczenie. Stan faktyczny nie odpowiadał więc dyspozycji art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd oparł się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru spornej przesyłki przyjmując, że zawierała ona oprócz wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, także wezwanie do nadesłania 5 odpisów skargi.
Skarżący wskazali, że zwrotne potwierdzenie odbioru jest co prawda dokumentem urzędowym korzystającym z domniemania prawdziwości jednak nie wyklucza to możliwości podważania tego dokumentu przez stronę przez złożenie wyjaśnień. Wskazali, że w doręczonej im 3 grudnia 2020 r. kopercie nie otrzymali wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci nadesłania jej pięciu odpisów. Mogło dojść do przypadkowego niezałączenia tego wezwania. Przekonanie powyższe wzmacnia również brak logiki w działaniu skarżących, którzy gdyby założyć, że zostaliby prawidłowo wezwani zarówno do uzupełnienia braków formalnych jak i fiskalnych skargi, wykonali tylko wezwanie w zakresie braku fiskalnego skargi (poprzez złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy), pomijając braki formalne - nie nadsyłając odpowiedniej liczby jej odpisów.
Nie można ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że w sekretariacie sądu umieszczono w kopercie wszystkie pisma, które zostały wymienione na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. W sprawie istnieją wątpliwości czy skarżący faktycznie otrzymali wezwanie do złożenia odpisów skargi.
Jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzenia nakładającego na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy przez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do jej merytorycznego zbadania (por. postanowienie NSA z 1 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1448/11; postanowienie NSA z 26 września 2012 r., sygn. akt I OSK 2161/12; postanowienie NSA z 3 czerwca 2015 r. sygn. akt I OSK 1388/15). Kwestę powyższych wątpliwości należy rozstrzygnąć na korzyść strony mając na uwadze zagwarantowane konstytucyjnie prawo do sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie załącznika do akt sądowych. Stosownie do art. 49 § 1 P.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej.
W niniejszej sprawie z uwagi, że brak dotyczył skargi skutki nieuzupełnienia braków na wezwanie sądu określa art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stanowiąc, że Sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.
Faktem w niniejszej sprawie jest, że na wezwanie Sądu doręczone skarżącym 3 grudnia 2020 r. skarżący nie wykonali tego wezwania w terminie i do 10 grudnia 2020 r. nie uzupełnili braku formalnego skargi poprzez nadesłanie 5 odpisów skargi. Już sam ten fakt zobowiązuje Sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd dysponując zwrotnym potwierdzeniem odbioru k. 36 i 37 akt nie miał podstaw aby podważyć ten dokument urzędowy i zawarty w nim wpis, że przesyłka zawierała wezwanie o uzupełnienie braków skargi, wezwanie o wpis, odpis odpowiedzi na skargę, pismo Sądu oraz pouczenie.
Wobec tego przyjął, że przesyłka zawierała wszystkie wskazane w zpo pisma. Nie jest prawdą, że skarżący w jakikolwiek sposób zareagowali na odebraną w dniu 3 grudnia 2020 r. przesyłkę z Sądu, w szczególności wezwanie A. K. do uiszczenia wpisu od skargi. Twierdzenie, że skarżąca wystąpiła z wnioskiem o udzielenie prawa pomocy w odpowiedzi na to wezwanie jest bezpodstawne bowiem w aktach sprawy brak takiego wniosku. Wcześniej wraz ze skargą został złożony wniosek o prawo pomocy przez A. K., który został rozpatrzony odmownie postanowieniem referendarza sądowego Macieja Majewskiego z dnia 4 grudnia 2020 r. (sygn. akt VII SPP/Wa 386/20). Jedyna korespondencja jaka wpłynęła do sprawy od skarżących to sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 4 grudnia 2020 r. z 5 stycznia 2021 r. (nadany 7 stycznia 2021 r.) oraz pismo z 1 marca 2021 r. ponaglające o rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji.
Nadto zwrócić należy uwagę na fakt, że skarżący nie wskazali ani raz dokładnej zawartości kierowanej do nich przesyłki odebranej 3 grudnia 2020 r. Przesyłka ta zawierała jak wskazuje ZPO k. 36 (wezwanie o wpis od skargi, wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, odpis odpowiedzi na skargę, pismo, pouczenie) i k. 37 (wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, odpis odpowiedzi na skargę, pismo, pouczenie). Uprawdopodabnia to wniosek, że skarżący nie wiedzieli co dokładnie zawierała przesyłka odebrana w dniu 3 grudnia 2020 r. a mimo to kwestionują jej zawartość i wiarygodność dokumentu urzędowego w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji zasadnie odrzucił skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo ustalił, że skarżący, mimo wezwania, nie uzupełnili braku formalnego skargi, polegającego na nadesłaniu 5 odpisów skargi w terminie 7 dni od doręczenia wezwania. Skarżący nie wykazali okoliczności, które podważyłyby treść zwrotnego potwierdzenia odbioru w zakresie jego zawartości. Wręcz przeciwnie sprzeczne z aktami twierdzenia wskazują, że należy mieć uzasadnione wątpliwości odnośnie do ich twierdzenia, że przesyłka sądowa nie zawierała wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Nawet gdyby przyjąć, że przesyłka nie zawierała przedmiotowego wezwania to świadczyć to może co najwyżej o braku winy skarżących w uzupełnieniu w terminie braku formalnego skargi co jest przesłanką wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Taki wniosek nie został złożony i nie jest on przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu w niniejszej sprawie. Kwestia winy strony w zakresie powyższego uchybienia stanowi okoliczność obojętną dla zastosowania przez Sąd pierwszej instancji art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Wykładnia przytoczonego przepisu jednoznacznie wskazuje, że nie przewidziano w nim żadnych okoliczności wyłączajacych, a samo stwierdzenie nieuzupełnienia braków formalnych w wyznaczonym terminie nakłada na sąd obowiązek odrzucenia skargi. Podnoszone przez skarżących okoliczności nie mają zatem znaczenia dla prawidłowości zastosowania przez Sąd I instancji art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Kwestia winy skarżących mogłaby zostać wzięta pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przywróceniu uchybionego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wniosek taki nie został jednak w sprawie złożony.
Uznając, że Sąd pierwszej instancji zgodnie z prawem odrzucił skargę, której braki, mimo wezwania, nie zostały uzupełnione, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. art. 184 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., oddalił zażalenie.