Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 marca 2016r. (sygn. akt II SA/Kr 1513/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek M. G. i J. G. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skargi M. G. i J. G. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] września 2015r., znak: [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że wyrokiem z dnia 29 stycznia 2016r. oddalił skargę M. G. i J. G. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] września 2015r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia.
W piśmie z dnia 3 lutego 2016 r. skarżący wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wniosku skarżący podkreślili, że zostali wprowadzeni w błąd przez organ I instancji poprzez pouczenie o przysługującym im prawie złożenia zażalenia na postanowienie. W przypadku wadliwości pouczenia strona "nie może być obciążana ponoszeniem dodatkowych kosztów postępowania w tym zakresie, czy też ponoszenia opłat od skargi".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przytoczył treść art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej p.p.s.a. i podniósł, że w niniejszej sprawie skarga została wyrokiem sądu oddalona, zatem skarżącym nie przysługuje prawo zwrotu kosztów postępowania. Nadto Sąd wskazał, że przepisy ww. ustawy regulują wyłącznie kwestie kosztów postępowania sądowo-administracyjnego. Sąd administracyjny nie jest zatem uprawniony do orzekania w zakresie ewentualnych kosztów ponoszonych przez strony na etapie postępowania administracyjnego (odwoławczego).
W zażaleniu na powyższe postanowienie M. G. i J. G. zarzucili niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zwłaszcza art. 200 p.p.s.a., jako że pomimo niedopuszczalności wniesienia zażalenia działali w dobrej wierze i zgodnie z pouczeniami określonymi w decyzjach otrzymanych przez organy administracyjne.
Wobec powyższego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie, że nie podlega ono wykonaniu oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania zażaleniowego.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący podnieśli, że jako strony postępowania działali zgodnie z pouczeniami wydanymi przez organ I instancji, gdyż w zaskarżonym postanowieniu znajdowało się pouczenie dla skarżącego o możliwości wniesienia zażalenia do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu w terminie 7 dni od daty jego doręczenia. Podkreślili, że pouczenie organu administracyjnego jest dla skarżących wiążące, gdyż stanowi aspekt zaufania obywatela do organu państwowego, który powinien działać na korzyść obywatela, a nie szkodzić jego interesom.
Dodatkowo pouczenie skierowane ze strony jakiegokolwiek organu administracji, czy też innego organu państwowego, winno być prawidłowe i nie wprowadzać w błąd strony występującej bez profesjonalnego pełnomocnika, która nie jest w stanie ocenić prawidłowości takiego pouczenia. W związku z tym postanowienie o oddaleniu wniosku skarżących o zasądzenie kosztów postępowania winno zostać uchylone, jako że skarżący nie powinni ponosić ciężaru kosztów postępowania, które toczy się na skutek błędnego pouczenia ze strony organu administracyjnego. W ocenie skarżących koszty te winien ponieść organ I instancji lub osoby zajmujące się tą sprawą nie zaś strona.
Zdaniem skarżących Wojewódzki Sąd Administracyjny winien zastosować wyjątek od reguły zawartej w art. 200 p.p.s.a., jako że strony nie posiadały wiedzy na temat dopuszczalności bądź niedopuszczalności wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie, a działając zgodnie z pouczeniem organu administracyjnego w obecnej chwili ponoszą negatywne konsekwencje związane z zaskarżeniem postanowienia Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Podkreślenia wymaga, że stosownie do art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.).,m dalej p.p.s.a. - do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W niniejszej sprawie wnoszącym pismo, tj. skargę na postanowienie są skarżący, a zatem to na skarżących spoczywa ciężar wniesienia opłaty.
Zgodnie z art. 219 § 1 p.p.s.a. opłatę sądową należy uiścić przy wnoszeniu pisma do sądu. Stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga (...), od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.).
Z okoliczności sprawy wynika, że skarżący wnieśli skargę do Sądu na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] września 2015r., a zatem zgodnie z art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. to na skarżących ciążył obowiązek uiszczenia wpisu od skargi. Podkreślenia wymaga, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym zwrot kosztów postępowania przysługuje skarżącemu wyłącznie w razie uwzględnienia skargi - od organu administracji publicznej, który wydał zaskarżony akt – art. 200 p.p.s.a. W niniejszej sprawie Sąd nie mógł orzec o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżących, albowiem wniesiona przez skarżących skarga nie została uwzględniona.
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżących, że nie posiadali wiedzy na temat dopuszczalności bądź niedopuszczalności wniesienia skargi. W postanowieniu Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] września 2015r., znak: [...] skarżący zostali pouczeni o przysługującym prawie wniesienia skargi do sądu wojewódzkiego w terminie 30 dni od dnia otrzymania tego postanowienia. Pouczenie o przysługującym stronom prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest obligatoryjnym elementem decyzji (art. 107 § 1 k.p.a.). Pouczenie takie nie rodzi obowiązku strony do wniesienia skargi.
Odnośnie wniosku skarżących o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania odwoławczego wskazać należy, iż przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi regulują kwestie dotyczące zwrotu kosztów postępowania sądowo-administracyjnego, a zatem postępowania toczącego się przed sądem administracyjnym. Kompetencje sądu administracyjnego nie obejmują orzekania o zwrocie kosztów postępowania administracyjnego przed organem II instancji. A zatem, rację ma Sąd pierwszej instancji, że nie był uprawniony do orzekania w zakresie ewentualnych kosztów ponoszonych przez strony na etapie postępowania administracyjnego (odwoławczego).
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.