Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 30 lipca 2019 r., sygn. akt II OZ 612/19

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 19 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 97/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Łodzi odrzucił skargę D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO lub Kolegium) w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.

W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z 28 grudnia 2018r. D. M. wniosła do sądu administracyjnego skargę na ww. decyzję SKO w [...] z [...] listopada 2018 r.

Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału II WSA w Łodzi z 6 lutego 2019 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie 39 odpisów skargi podpisanych lub poświadczonych za zgodność z oryginałem oraz uiszczenia wpisu od skargi w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania do uzupełnienia ww. braków doręczono na adres strony 13 lutego 2019 r. W dniu natomiast 20 lutego 2019 r. skarżąca strona uiściła wymagany wpis oraz nadesłała 39 fotokopii skargi, które nie zostały własnoręcznie podpisane, czy też poświadczone za zgodność z oryginałem.

Uwzględniając powyższe sąd pierwszej instancji zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - Ppsa) odrzucił skargę, bowiem pomimo nadesłania żądanej liczby egzemplarzy odpisów skargi, w ocenie sądu nałożony na skarżącą obowiązek nie został wykonany prawidłowo, ponieważ odpisy te nie zostały podpisane bądź też poświadczone za zgodność z oryginałem.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła D. M., zaskarżając je w całości.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuca naruszenie:

1. • art. 47 § 1 w zw. z art. 49 § 1 Ppsa przez ich niezastosowanie w sytuacji, w której winny być zastosowane, bowiem skarżąca czyniąc zadość wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych z dnia 6 lutego 2019 r. złożyła pisma obarczone kolejnym brakiem formalnym, zatem winna zostać wezwana ponownie do jego uzupełnienia w wyznaczonym terminie, nadto wskazuje, że przedmiotowy brak formalny nie czynił nadania sprawie biegu niemożliwym,
2. • art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa przez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie miał zastosowania wskutek podstawy do ponownego wezwania skarżącej do uzupełnienia braków formalnych, co doprowadziło do bezzasadnego odrzucenia skargi.

W związku z powyższym na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy WSA w Łodzi, celem nadania skardze dalszego biegu.

Jednocześnie wnosi o uchylenie przez sąd pierwszej instancji zaskarżonego postanowienia w trybie określonym w art. 195 § 2 Ppsa.

Zdaniem skarżącej przepis art. 47 Ppsa nie wymaga własnoręcznego podpisu. Jej zdaniem powinna zostać ona wezwana ponownie do uzupełnienia braków formalnych w sposób, który sąd pierwszej instancji aprobuje.

Na wypadek, gdyby Naczelny Sąd Administracyjny oddalił niniejszej zażalenie, skarżąca składa wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, tj. do złożenia brakujących 39 odpisów skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.

Stosownie do art. 47 § 1 Ppsa do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami w rozumieniu § 1 mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (§ 2).

Zgodnie z art. 49 § 1 Ppsa jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej.

W przypadku nieuzupełnienie braków skargi w wyznaczonym przez Sąd terminie podlega ona odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa.

W rozpoznawanej sprawie zobowiązano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia poprzez nadesłanie 39 odpisów skargi. W zakreślonym terminie skarżąca przesłała 39 fotokopii skargi, jednak nie zostały one podpisane bądź też poświadczone za zgodność z oryginałem.

W takim przypadku rozważenia wymagało czy niewłaściwe wykonanie zarządzenia w przedmiocie braków formalnych skutkować musiało odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozróżnienia wymaga sytuacja, w której braki formalne skargi nie zostały uzupełnione w ogóle, od sytuacji gdy skarżąca w terminie 7 dni – na wezwanie Sądu – składa wymaganą ilość odpisów skargi, jednak czyni to w sposób częściowo wadliwy, mianowicie bez ich podpisania bądź też poświadczenia za zgodność z oryginałem.

W tym miejscu wskazać należy, że odpisem pisma procesowego jest każdy jego dalszy egzemplarz zgodny z oryginałem. Istotą bowiem odpisu jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Może to być kopia maszynowa, a także kopia wykonana przy użyciu każdej innej techniki powielania np. wydruk komputerowy (zob. postanowienia NSA: z dnia 11 października 2018 r., sygn. akt II OZ 962/18, z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt II OZ 619/18; z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 927/09; wyrok NSA z dnia 5 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 774/06 - wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA). Podstawowym wymogiem odpisu pisma procesowego pozostaje jego zgodność, tj. wierność treści z oryginałem (R. Hauser i M. Wierzbowski (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3, s. 274).

W orzecznictwie jako dominujące należy uznać stanowisko, zgodnie z którym w sytuacji, gdy wezwanie Sądu zostało wykonane w ten sposób, że strona lub jej pełnomocnik nadesłali kserokopie, a więc egzemplarze odpowiadające treści złożonego środka zaskarżenia, a jedynie nie poświadczono ich za zgodność z oryginałem, to jego odrzucenie byłoby dotknięte nadmiernym formalizmem. Odrzucenie takiego pisma nie znajduje uzasadnienia w treści art. 47 § 1 w zw. z art. 49 Ppsa, ponieważ nie ma przeszkód, żeby pismo – mimo wspomnianych niedociągnięć – mogło otrzymać prawidłowy bieg. Podzielając ten pogląd stwierdzić należy, iż jego prawidłowości nie zmienia stanowisko przyjęte w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, odnoszące się do sytuacji nie dołączenia przez skarżącego prawidłowej liczby odpisów i ich załączników oraz ich złożenia po terminie zakreślonym w zarządzeniu wzywającym do usunięcia braków (por. postanowienia NSA z dnia: 21 czerwca 2018 r., sygn. akt II OZ 619/18; 8 czerwca 2011 r., sygn. II OZ 484/11; 14 lutego 2012 r., sygn. I OZ 84/12; 23 czerwca 2017 r., sygn. II OZ 669/17; 6 września 2017 r., sygn. II OZ 857/17 - CBOSA).

Wobec powyższego w okolicznościach niniejszej sprawy za niezasadne należało uznać odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa, jeżeli złożone odpisy skargi były zgodne w treści z oryginałem. Ewentualnie Przewodniczący mógł dokonać ponownego wezwania do złożenia podpisanych egzemplarzy odpisów skargi. W piśmiennictwie zwraca się bowiem uwagę na praktykę orzeczniczą, zgodnie z którą w pewnych sytuacjach występuje konieczność ponownego wezwania strony do usunięcia braków formalnych pisma (por. Metodyka pracy w sądach administracyjnych, red. R. Hauser, J. Drachal, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2015, s. 255 i powołane tam orzecznictwo NSA). Inna ocena zaistniałej sytuacji, wobec opisanych wyżej wątpliwości, oznaczałaby ograniczenie stronie konstytucyjnego prawa do sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.

Z tych względów za przedwczesne należało uznać wydane przez sąd wojewódzki postanowienie o odrzuceniu skargi.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.