Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 608/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przywrócił K. K. i Z. K. termin do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 608/11 w sprawie ze skargi K. K. i Z. K. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Sąd wskazał, że wyrokiem z 19 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę K. K. i Z. K. na w/w decyzję Wojewody P. z [...] maja 2011 r. Na wniosek K. K. i K. P.-J. sporządzono uzasadnienie orzeczenia, które doręczono wnioskodawczyniom wraz z jego odpisem, w tym K. K. dnia 2 lutego 2012 r.
Podaniem z 7 lutego 2012 r. skarżący wystąpili o przyznanie im prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata. Postanowieniem z 9 marca 2012 r. referendarz sądowy przyznał wnioskodawcom prawo pomocy w żądanym zakresie.
W dniu 4 kwietnia 2012 r. wpłynęło do Sądu pismo od Okręgowej Rady Adwokackiej w R. z 3 kwietnia 2012 r. (data nadania 3.04.2012 r.) informujące o ustanowieniu pełnomocnikiem skarżących adwokata P. F., który w dniu 28 kwietnia 2012 r. złożył skargę kasacyjną od wyroku z 19 stycznia 2012 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Pełnomocnik argumentuje, że uchybienie tego terminu nie nastąpiło z jego winy ani z winy strony. Został powiadomiony o wyznaczeniu jego osoby jako pełnomocnika skarżących w dniu 4 kwietnia 2012 r., spotkał się z nimi celem omówienia materiału dowodowego sprawy dnia 23 kwietnia 2012 r. Od tego zatem dnia w jego ocenie powinien zostać liczony termin 7 dni do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wniosek zasługiwał na uwzględnienie.
Sąd wskazał, że z przepisów art. 85 i art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej "p.p.s.a.") wynika, że czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, jednak jeżeli uchybienie terminowi nie było zawinione, może ona wnosić o jego przywrócenie. Co prawda przepis art. 87 § 1 p.p.s.a. wymaga, aby pismo z wnioskiem zostało wniesione do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, jednak Sąd podzielił stanowisko wyrażane w orzecznictwie, że w przypadku ubiegania się o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu - na zasadzie prawa pomocy, poprzestanie na literalnej wykładni tego przepisu jest niewystarczające, ponieważ pełnomocnika takiego nie można stawiać w gorszej sytuacji procesowej, niż pełnomocnika ustanowionego przez strony w drodze wyboru.
Temu ostatniemu służy bowiem termin 30 dni do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, od dnia doręczenia odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (por. postanowienie NSA z 3.11.2006 r., I FZ 515/06; z 8.06.2009 r., I FZ 198/06; z 7.07.2009 r., II FZ 228/09; z 14.05.2009 r., II FZ 125/09). Skoro wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu należy dokonać danej czynności, to na uwadze należy mieć, że w przypadku skargi kasacyjnej termin do jej wniesienia zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a. wynosi 30 dni. Taki termin należy również zapewnić pełnomocnikowi strony ustanowionemu z urzędu, dlatego nie można przyjąć w jego przypadku obowiązku zachowania terminu 7 dni, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Czynność tę uważa się za zachowaną, jeżeli dokona jej w terminie 30 dni od dnia dowiedzenia się o wyznaczonej mu roli procesowej.
Z ustaleń Sądu wynika, że pełnomocnik skarżących złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w terminie otwartym do jego wniesienia, licząc od daty jego ustanowienia, mając na względzie wyżej wyrażone stanowisko. Jednocześnie pełnomocnik ustanowiony na zasadzie prawa pomocy nie ponosi winy w uchybieniu terminu liczonego od doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem K. K. (2.02.2012 r.), a wniosek wraz ze skargą kasacyjną wniósł w przepisanym terminie. Sąd nie zwracał się do Okręgowej Rady Adwokackiej w R. o wyjaśnienie daty doręczenia wyznaczonemu pełnomocnikowi informacji o jego ustanowieniu, ponieważ nawet gdyby nastąpiło to już dnia 3 kwietnia 2012 r., tj. w dacie sporządzenia pisma adresowanego do Sądu, wniosek pełnomocnika o przywrócenie terminu wpłynąłby do Sądu w terminie obliczonym zgodnie z powołanymi wyżej poglądami orzecznictwa podzielanymi przez Sąd. Miało to bowiem miejsce dnia 28 kwietnia 2012 r. (data stempla pocztowego). Sąd nie podzielił natomiast argumentacji pełnomocnika strony skarżącej co do daty, o której mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., jednak okoliczność ta nie miała wpływu na ocenę zasadności wniosku.
Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła K. P. – J., "na podstawie art. 53 § 1, art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 85, art. 86, art. 87 p.p.s.a., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia poprzez błędne zastosowanie oraz naruszenie art. 85 i art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Skarżąca podniosła niezasadność przyznania K. K. i Z. K. prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
Z powyższego wynika, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu liczy się od momentu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że mimo iż art. 87 § 1 p.p.s.a. zastrzega, że żądanie przywrócenia terminu należy zgłosić w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, to uwzględnienia wymaga fakt, iż zgodnie z § 4 art. 87 wskazanej wyżej ustawy równocześnie z wnioskiem strona jest zobowiązana dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W konsekwencji uznaje się, że w wypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 p.p.s.a., dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06, niepubl., postanowienie NSA z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt II FZ 47/07, niepubl., postanowienie NSA z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II FZ 570/11).
Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że zasadnie Sąd I instancji uznał, że pełnomocnik skarżących złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w terminie otwartym do jego wniesienia, licząc od daty jego ustanowienia. Jednocześnie pełnomocnik ustanowiony na zasadzie prawa pomocy nie ponosi winy w uchybieniu terminu liczonego od doręczenia odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Okoliczność, że Sąd nie zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej w R. o wyjaśnienie daty doręczenia wyznaczonemu pełnomocnikowi informacji o jego ustanowieniu, pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia o zachowaniu terminu do złożenia wniosku, albowiem nawet gdyby nastąpiło to już dnia 3 kwietnia 2012 r., tj. w dacie sporządzenia pisma adresowanego do Sądu, wniosek pełnomocnika o przywrócenie terminu złożony zostałby w terminie.
Stan majątkowy skarżących i zasadność przyznania im prawa pomocy pozostaje poza zakresem rozpoznania w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.