Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 marca 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 165/16 odrzucił skargę Agencji [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...] w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków (pkt 1) oraz zwrócił stronie skarżącej wpis sądowy w kwocie 200 zł (pkt 2).
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że Agencja [...], reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego M. G.), w dniu 23 grudnia 2015 r. wniosła skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2015 r. Z odpisu załączonego pełnomocnictwa wynika, że jest ono stałe i ważne do odwołania.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału VII z dnia 25 stycznia 2016 r. wezwano skarżącą do podpisania skargi lub nadesłania skargi własnoręcznie podpisanej w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 1 lutego 2016 r., zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upływał z dniem 8 lutego 2016 r. Brak formalny skargi został uzupełniony w dniu 23 lutego 2016 r. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej poinformowała, że jej pełnomocnictwo wygasło z dniem 31 grudnia 2015 r.
Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., ponieważ strona skarżąca nadesłała podpisany egzemplarz skargi z uchybieniem zakreślonego terminu, co jest równoznaczne z nieuzupełnieniem tego braku. Jednocześnie Sąd podkreślił, że powziął on wiedzę o wypowiedzeniu pełnomocnictwa dopiero w dniu 23 lutego 2016 r., zatem wezwanie do uzupełnienia braków zostało prawidłowo skierowane do pełnomocnika.
Zażalenie na powyższe postanowienie (błędnie określone w zażaleniu jako zarządzenie) wniosła Agencja [...], zastępowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego M. G. W ocenie skarżącej w niniejszej sprawie, uwzględniając wykonanie wezwania, pismo spełniało wymogi formalne a sprawie mógł zostać nadany dalszy bieg. W dacie, gdy Sąd wydawał postanowienie o odrzuceniu skargi, odpadły przyczyny, dla której wezwano do jej uzupełnienia. Dodatkowo podniesiono, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych było nieprecyzyjne, zatem jego niewypełnienie w terminie nie mogło spowodować odrzucenia skargi. Błędne jest także zdaniem skarżącej zaniechanie wezwania strony w sytuacji, gdy w czasie sporządzenia wezwania wygasło pełnomocnictwo procesowe udzielone radcy prawnemu. W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenia zaskarżonego postanowienia i przyjęcie skargi do rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Stosownie do treści art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.) skarga powinna zawierać podpis strony albo jej pełnomocnika. Niezłożenie podpisu pod skargą jest brakiem formalnym podlegającym uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Konsekwencją nieuzupełnienia wskazanego braku formalnego skargi jest jej odrzucenie, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie skarga Agencji [...] została sporządzona i wniesiona przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego M. G., przy czym obarczona była ona brakiem formalnym w postaci braku podpisu pełnomocnika. Jednocześnie do skargi załączono odpis pełnomocnictwa procesowego nr [...] udzielonego w dniu 29 października 2015 r. radcy prawnemu M. G. do występowania w imieniu strony skarżącej m.in. przed sądami administracyjnymi. Jak wynika z treści pełnomocnictwa jest ono stałe i ważne do odwołania. Powyższa skarga została wniesiona w dniu 23 grudnia 2015 r., przekazana zaś przez organ do Sądu w dniu 21 stycznia 2016 r.
Mając na uwadze zarówno treść pełnomocnictwa z dnia 29 października 2015 r., jak i regulację art. 42 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu od dnia zawiadomienia go o tym, w niniejszej sprawie prawidłowo wezwano pełnomocnika strony skarżącej do uzupełnienia braku formalnego skargi. Z treści pełnomocnictwa w żaden sposób nie wynikało, by miało być ono ważne tylko do dnia 31 grudnia 2015 r. Co więcej, Sąd powziął informację o wygaśnięciu pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu M. G. dopiero w dniu 23 lutego 2016 r. (z pisma tego pełnomocnika z dnia 22 lutego 2016 r.), a zatem już po skierowaniu wezwania od uzupełnienia braku formalnego skargi, jak i upływie zakreślonego w nim terminu.
Wbrew stanowisku wyrażonemu w zażaleniu okoliczność wygaśnięcia pełnomocnictwa procesowego z dniem 31 grudnia 2015 r. nie miała znaczenia ani dla prawidłowości wezwania skarżącej do usunięcia braku formalnego skargi, ani dla możliwości wykonania przez pełnomocnika powyższego wezwania. Pominąć bowiem nie można, że w odpowiedzi na wezwanie z dnia 12 kwietnia 2016 r. do usunięcia braku formalnego rozpoznawanego obecnie zażalenia pełnomocnik skarżącej radca prawny M. G. nadesłała odpis kolejnego - aktualnego pełnomocnictwa nr [...], udzielonego jej do występowania w imieniu strony skarżącej m.in. przed sądami administracyjnymi. Pełnomocnictwo to jak wynika z jego treści zostało sporządzone w dniu 29 stycznia 2016 r. i - podobnie jak poprzednie - jest stałe i ważne do odwołania. Dokument tego ostatniego pełnomocnictwa, opatrzony datą 29 stycznia 2016 r., potwierdza zatem udzielenie radcy prawnemu M. G. pełnomocnictwa obowiązującego w dniu doręczenia wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi (1 lutego 2016 r.), jak i w zakreślonym terminie 7 dni na wykonanie powyższego wezwania. W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że nie istniały żadne przeszkody natury procesowej uniemożliwiające terminowe uzupełnienie braku formalnego skargi przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika.
Jedynie na marginesie zauważyć należy, że pełnomocnik informując Sąd w piśmie z dnia 22 lutego 2016 r. o wygaśnięciu z dniem 31 grudnia 2015 r. pełnomocnictwa, na podstawie którego sporządzono skargę, w istocie wprowadziła Sąd w błąd, bowiem nie ujawniła, że nadal jest umocowana do zastępowania skarżącej Agencji [...], a to na podstawie pełnomocnictwa z dnia 29 stycznia 2016 r. Powyższych okoliczności z oczywistych względów nie mógł wziąć pod uwagę Sąd pierwszej instancji wydając postanowienie z dnia 8 marca 2016 r. o odrzuceniu skargi, skoro aktualne pełnomocnictwo zostało przedłożone dopiero przy piśmie z dnia 19 kwietnia 2016 r., co jednak nie zmienia oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego o prawidłowości odrzucenia skargi na postawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji zasadnie bowiem przyjął, że powoływany przez pełnomocnika fakt wygaśnięcia pełnomocnictwa procesowego z dniem 31 grudnia 2015 r. mógł odnieść skutek w stosunku do Sądu dopiero od dnia zawiadomienia go o tym (23 lutego 2016 r.).
Skierowanie wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi do pełnomocnika skarżącej, dokonane zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 25 stycznia 2016 r., uznać zatem należy za prawidłowe. Okolicznością niesporną jest, że strona skarżąca nie uzupełniła tego braku w wyznaczonym terminie - termin ten upływał z dniem 8 lutego 2016 r., zaś pełnomocnik skarżącej złożyła podpisany egzemplarz skargi w dniu 23 lutego 2016 r. Zaistniała zatem podstawa do odrzucenia skargi wskazana w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Nie jest także usprawiedliwiony zarzut zażalenia odnoszący się do nieprecyzyjnego sformułowania wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi. Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł tego rodzaju wadliwości wezwania, przy czym w zażaleniu w żaden sposób nie wyjaśniono, na czym miałby polegać ów brak precyzji. Wniesiona skarga nie została podpisana przez występującego w sprawie pełnomocnika, toteż zarządzeniem z dnia 25 stycznia 2016 r. wezwano pełnomocnika do usunięcia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, poprzez "podpisanie skargi lub nadesłanie skargi własnoręcznie podpisanej". Sformułowanie oczekiwanego przez Sąd zachowania pełnomocnika było czytelne i nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych - w celu usunięcia wadliwości skargi w postaci braku zamieszczenia na niej podpisu pełnomocnika skarżącej należało bądź podpisać skargę znajdującą się w aktach sprawy (osobiście w siedzibie sądu), bądź też nadesłać podpisany egzemplarz skargi (ew. złożyć na biurze podawczym sądu).
W wezwaniu poinformowano dodatkowo o treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. określającego rygor niezastosowania się do wezwania. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzegł wprawdzie, że w powyższym piśmie z dnia 27 stycznia 2016 r. błędnie podano podstawę prawną obowiązku opatrzenia pisma procesowego podpisem, który to obowiązek wynika z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., nie zaś z błędnie wskazanego art. 1 pkt 4 aktu prawnego opisanego jedynie jako "tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.". Uchybienie to nie stanowi jednak o wadliwości wezwania, bowiem skarżąca reprezentowana była (i jest) przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, który zajmując się profesjonalnie świadczeniem pomocy prawnej winien znać przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.