Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 14 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Wr 98/16 odmówił A.S. A. z siedzibą w B. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że A. S.A. z siedzibą w B. we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na powyższą decyzję argumentowała, iż rozstrzygnięcie organu II instancji zostało wysłane na niewłaściwy adres - tj. Kancelaria [...], ul. [...] W. - i odebrane przez K. S., która nie była w jakikolwiek sposób związana z osobą J. M., który był pełnomocnikiem Spółki w postępowaniu administracyjnym. Nie była ona także upoważniona do odbioru korespondencji w jego imieniu. Wobec powyższych okoliczności doręczenie zaskarżonej decyzji należało uznać za nieskuteczne. Skarżąca wyjaśniła, że w treści pełnomocnictwa udzielonego przez Spółkę został wskazany adres jego zamieszkania, tj. ul. [...], W., w związku z czym na ten adres winna być doręczana korespondencja, co też czynił w toku postępowania organ I instancji. Wskazano także, że w czasie, gdy zaskarżona decyzja została odebrana przez K. S., pełnomocnik inwestora przebywał na urlopie wypoczynkowym poza granicami kraju, z którego powrócił 17 czerwca 2015 r. Mając powyższe na względzie nie można przypisać pełnomocnikowi winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi, wobec czego wniosek o przywrócenie terminu do jej złożenia jest uzasadniony.
Nadmieniono przy tym, że pełnomocnik inwestora J. M., z racji nieskutecznego doręczenia zaskarżonej decyzji, złożył wniosek do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o doręczenie kwestionowanej decyzji.
Odmawiając skarżącej Spółce przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 9 czerwca 2015 r. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Jakkolwiek rację ma wnioskodawca, iż w toku postępowania pierwszoinstancyjnego korespondencja adresowana do Spółki wysyłana była na adres zamieszkania jej pełnomocnika – ul. [...] w W. i tam odbierana przez samego pełnomocnika lub D. M., to jednak już na etapie postępowania odwoławczego zasadnie organ II instancji uznał za właściwe dokonywanie doręczeń na adres: ul. [....], W.. Taki to bowiem adres został wskazany jako adres do korespondencji na kopercie zawierającej odwołanie pełnomocnika strony skarżącej – tj. J. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r. W konsekwencji na tenże adres zostało doręczone pismo Dolnośląskiego WINB z dnia [...] kwietnia 2015 r. informujące o rozpatrzeniu odwołania w późniejszym terminie oraz zaskarżona decyzja.
Obie przesyłki zostały odebrane pod wskazanym adresem (pod którym znajduje się Kancelaria [...]) przez K. S.. Ich odbiór potwierdziła nie tylko własnoręcznym podpisem, ale również pieczęcią Kancelarii [....], która to także została wskazana przy adresie do korespondencji na kopercie zawierającej odwołanie. Skoro zatem K. S. obecna była w siedzibie Kancelarii, której to adres został na etapie postępowania odwoławczego podany jako adres do korespondencji i tam dwukrotnie odebrała przesyłki adresowane do pełnomocnika strony skarżącej to trudno zaaprobować zawarte we wniosku o przywrócenie terminu twierdzenia, iż nie była ona osobą upoważnioną do odbioru korespondencji J. M..
W zażaleniu na powyższe postanowienie A.S.A. z siedzibą w B. zarzuciła naruszenie przepisu art. 86 § 1 i 2 w zw. z art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej "P.p.s.a.") przez uznanie, iż nie zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu do złożenia skargi na zaskarżoną decyzję. W ocenie skarżącej, Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo przyjął, że w postępowaniu przed organem II Instancji doszło do zmiany adresu do doręczeń pełnomocnika skarżącej J. M., który został określony w pełnomocnictwie. Adres na kopercie, która zawierała odwołanie od decyzji PIND w W. z dnia [...] lutego 2015 r. nie stanowił w żaden sposób o zmianie dotychczasowego adresu pełnomocnika skarżącej, bowiem nie złożył w tym zakresie żadnego oświadczenia. Wskazano nadto na nieprawidłowe przyjęcie, że K. S. była osobą uprawnioną do obioru korespondencji w przedmiotowej sprawie, a odbiór przez nią jakiejkolwiek korespondencji kierowanej do pełnomocnika skarżącego mógł wywołać skutki związane z doręczeniem decyzji. Błędne było także uznanie, że pismo z dnia 20 kwietnia 2015 r. informujące o rozpatrzeniu odwołania w późniejszym terminie zostało Spółce prawidłowo doręczone.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W świetle art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Oznacza to, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu.
Przy czym brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt II OZ 712/08, [w:] CBOSA). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagający od strony staranności (por. postanowienie SN z dnia 7 lutego 2000 r., sygn. akt I CKN 1261/99, publ. Biuletyn SN 2000/5/12; patrz także postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt I OZ 779/14, npubl.).
W niniejszej sprawie skarżąca jako przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu przywołała okoliczność, że przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję została wysłana na niewłaściwy adres - tj. Kancelaria [...], ul. [...],W., co skutkowało brakiem możliwości terminowego wniesienia skargi na decyzję organu II instancji.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazana przez stronę argumentacja znajduje odzwierciedlenie aktach sprawy, w związku z czym należało uznać, że zrealizowana została przesłanka określona w art. 86 § 1 P.p.s.a., warunkująca przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym.
Należy po pierwsze wskazać, że w pełnomocnictwie z dnia 3 października 2012 r. udzielonym J. M., które obejmowało upoważnienie do reprezentowania A.S.A. z siedzibą w B., został określony adres zamieszkania tego nieprofesjonalnego pełnomocnika. Po drugie, w toku postępowania pierwszoinstancyjnego korespondencja adresowana do skarżącej Spółki wysyłana była, zgodnie z pełnomocnictwem, na adres zamieszkania J. M., tj. ul. [...] w W., i tam odbierana przez samego pełnomocnika lub D. M.. Adres do doręczeń nie nasuwał w tym zakresie żadnych wątpliwości zarówno organu, jak i samego pełnomocnika, pomimo że kierowane w imieniu Spółki do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. W. pisma nadane w formie listownej zawierały na kopercie inny adres niż wskazany w pełnomocnictwie, tj. Kancelaria [...], ul. [....],W.. Inaczej kwestię adresu do doręczeń dla pełnomocnika Spółki ustalił natomiast organ II instancji, uznając, że właściwym będzie adres wskazany na przesyłce (kopercie), która zawierała odwołanie od decyzji PINB.
Wbrew ocenie Sądu pierwszej instancji, nie można przyjąć, że powyższe działanie było prawidłowe. Wyjaśnić trzeba, że w toku postępowania administracyjnego przed organem I instancji adres pełnomocnika został określony jedynie w pełnomocnictwie, które upoważniało go do reprezentowania Spółki. Adres ten nie został przez stronę zmieniony żadnym pismem, które zawierałoby stosowne oświadczenie w tym zakresie, opatrzone podpisem upoważnionej osoby. Pełnomocnictwo nie zostało również wypowiedziane. W związku z powyższym należało uznać, że adres ten pozostaje aktualny także w toku postępowania przed organem II instancji. Wskazanie na przesyłce listownej innego adresu niż wynikającego z oświadczeń Spółki znajdujących się w aktach sprawy może mieć jedynie ten skutek, że w przypadku braku możliwości jej skutecznego doręczenia, zostanie ona zwrócona nadawcy na podany adres. Organ wysyłając zaskarżoną decyzję na adres wywiedziony z adnotacji zawartej na kopercie, nie zaś określony w pełnomocnictwie, pozbawił stronę możliwości terminowego wniesienia skargi na to rozstrzygnięcie.
W tych okolicznościach jako datę ustania przeszkody do wniesienia środka zaskarżenia należało przyjąć dzień, w którym pełnomocnik Spółki zapoznał się z treścią zaskarżonej decyzji, tj. 11 stycznia 2016 r. Tym samym został zachowany termin określony w art. 87 § 1 P.p.s.a. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że strona uprawdopodobniła brak swojej winy w niedochowaniu terminu do złożenia środka zaskarżenia z racji tego, że wyłączną przyczynę jego uchybienia stanowiło nieprawidłowe działanie Dolnośląskiego WINB w W. w zakresie zaadresowania przesyłki zawierającej rozstrzygnięcie tego organu.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.