Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Gl 283/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę B.W na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie choroby zawodowej. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarga ta została wniesiona w dniu 21 lutego 2017 r. bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Nie została więc ona wniesiona do sądu za pośrednictwem organu administracji publicznej, którego działania skarga dotyczyła, jak tego wymaga przepis art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.".
Sąd nadał tę skargę na adres właściwego organu w dniu 1 marca 2017 r., a zatem to ten dzień należało uznać za dzień prawidłowego wniesienia skargi. Przy czym termin do złożenia skargi upływał z dniem 27 lutego 2017 r.
Z powyższych przyczyn Sąd skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, domagając się jego uchylenia i rozpatrzenia skargi.
Postanowieniu temu zarzucono:
- - błędną interpretację art. 54 § 1 w zw. z art. 53 § 1 i art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.;
- - naruszenie zasady proporcjonalności wywiedzionej z art. 5 Konstytucji RP, a przez to naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, przewidującego prawo każdego do rozpatrzenia sprawy przez sąd;
- - naruszenie zasady nemo iudex causa sua poprzez uznanie, że sąd administracyjny przesłał skargę w możliwie najwcześniejszym terminie, w jakim mógł to uczynić;
- - rozstrzygnięcie na niekorzyść skarżącego, mimo wniosku organu zawartego w odpowiedzi na skargę o oddalenie skargi;
W uzasadnieniu skarżąca przytoczyła obszerne argumenty na poparcie swojego stanowiska.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Przy czym, stosownie do normy art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.
Z powyższego wynika zatem, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określają jednoznacznie zarówno termin, jak i tryb zaskarżania aktów organów administracji publicznej. Z brzmienia przytoczonych przepisów wynika wyraźnie, że dla zachowania terminu zaskarżenia konieczne jest prawidłowe, to jest zgodne z przepisami prawa, wniesienie skargi. W świetle powołanych regulacji nie można uznać za wystarczające terminowego nadania pisma w placówce pocztowej, jeśli skarga została skierowana do niewłaściwego adresata, a więc podmiotu innego niż organ, którego działanie jest kwestionowane w drodze skargi. Odejście od ujęcia restrykcyjnego w tym względzie, tj. wprowadzenie skutku w postaci zachowania terminu, mimo skierowania pisma do niewłaściwego organu lub sądu, musi być przez ustawodawcę wyraźnie przewidziane. A w stanie prawnym mającym zastosowanie w tej sprawie, takiego uregulowania nie było.
Na gruncie zacytowanych przepisów zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie prezentowane jest jednolite stanowisko o uznaniu za datę wniesienia skargi daty skierowania jej (nadania lub złożenia) do organu właściwego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym za niebudzący wątpliwości należy uznać – podzielany przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie – pogląd, zgodnie z którym "wniesienie pisma zawierającego skargę do sądu zamiast do organu administracji publicznej skutkuje tym, że to sąd powinien ją przekazać, zgodnie z treścią art. 54 § 1 p.p.s.a., do właściwego organu administracji. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje wówczas data nadania skargi przez sąd (który w tym wypadku zastępuje działanie skarżącego) do właściwego organu administracji publicznej" (por. wyrok NSA z 3.12.2007 r. I OSK 248/07; podobnie np. postanowienia NSA: z 30.01.2008 r. II FSK 1724/06; z 7.10.2010 r. II FSK 1418/10; z 27.04.2011 r. I OSK 659/11; z 29.04.2011 r. I OZ 303/11; z 30.01.2013 r. II GSK 24/13; z 24.06.2013 r. I FSK 768/13; z 14.05.2014 r. II FSK 783/14; z 12.02.2015 r. II GSK 99/15).
W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane, że termin do złożenia skargi upływał z dniem 27 lutego 2017 r. Wprawdzie skarżąca nadała skargę w dniu 21 lutego 2017 r. (data stempla pocztowego), jednakże skierowała ją bezpośrednio na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skarga ta wpłynęła do Sądu w dniu 24 lutego 2017 r. (piątek). W kolejnym dniu roboczym, tj. 27 lutego 2017r. (poniedziałek) zarządzeniem nakazano przekazać skargę właściwemu organowi. Skarga została fizycznie skierowana do organu w dniu 1 marca 2017 r. A zatem już po upływie terminu do jej wniesienia, który to termin jak już wyżej wskazano upływał z dniem 27 lutego 2017 r. W tej sytuacji postanowienia Sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi jako wniesionej po terminie nie można uznać za naruszającego prawo. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.
Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się także naruszenia przez Sąd pierwszej instancji wskazanych przez skarżącą przepisów Konstytucji. Nie można bowiem uznać, że odrzucenie skargi z powodu zaistnienia przewidzianych prawem warunków narusza konstytucyjną zasadę określaną mianem prawa do sądu. Wskazać trzeba, że sąd administracyjny proceduje w ramach ustalonych przez ustawodawcę norm prawnych. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują obowiązek odrzucenia skargi przez sąd w sytuacji zaistnienia określonych przesłanek. Jedną z przesłanek obligujących sąd do odrzucenia skargi jest jej złożenie już po upływie ustawowego terminu do jej wniesienia.
Na marginesie wyjaśnić należy, że przedstawiana i analizowana wyżej treść art. 53 uległa z dniem 1 czerwca 2017 r. zmianie na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 935). Zgodnie z nowo wprowadzonym do art. 53 p.p.s.a. § 4 termin, o którym mowa w art. 53 § 1 i 2 p.p.s.a. uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego. W takim przypadku sąd ten niezwłocznie przesyła skargę odpowiednio do organu, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie, wydał akt lub podjął inną czynność, będącą przedmiotem skargi. Choć przepis ten wszedł w życie z dniem 1 czerwca 2017 r., a więc przed wydaniem niniejszego postanowienia, jego treść nie mogła być uwzględniona przy rozpatrywaniu zażalenia skarżącej. Wynika to z normy art. 17 wskazanej wyżej ustawy zmieniającej.
Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 tej ustawy do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem w życie ustawy stosuje się przepisy p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym. W świetle art. 17 ust. 2 ustawy zmieniającej m.in. art. 53 p.p.s.a., w brzmieniu nadanym tą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej. Dla porządku należy wskazać, że skoro zaskarżona decyzja wydana została w styczniu 2017 r., regulacja art. 17 ust. 2 ustawy zmieniającej nie znajdzie w jej przypadku zastosowania. Brak jest więc powodów do odstąpienia od wykładni art. 53 § 1 i art. 54 § 1 p.p.s.a. ugruntowanej przed wejściem w życie omówionej nowelizacji (zobacz: postanowienie NSA z 21.06.2017 r. I FZ 145/17).
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.