Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, w punkcie trzecim wyroku z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 477/08, po rozpoznaniu skargi J. B. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie wykopów, zasądził od Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku na rzecz skarżącego kwotę 106,93 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, orzekając na podstawie art. 200 w zw. z art. 210 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Sąd pierwszej instancji do kosztów postępowania sądowego zaliczył uiszczony wpis (30 zł), koszty dojazdu do sądu wg zadeklarowanej kwoty (18 zł) oraz utracony zarobek skarżącego, będącego rolnikiem w wysokości 58,93 zł. Utracony zarobek skarżącego został obliczony na podstawie obwieszczenia Prezesa GUS z dnia 22 września 2008 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywiduach gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2007 r. (M. P. Nr 72, poz. 656), dalej jako "obwieszczenie". Wskazany w obwieszczeniu dochód, pomnożony przez ilość hektarów przeliczeniowych użytków rolnych gospodarstwa rolnego skarżącego, został podzielony następnie przez 365, tj. ilość dni w roku.
W zażaleniu z dnia 9 czerwca 2009 r., J. B. zarzucił obrazę art. 205 § 1 i 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez znaczne zaniżenie kwoty zwrotu utraconego zarobku, na skutek nieuzasadnionego podziału dochodu rocznego przez 365 dni oraz wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia przez podwyższenie kwoty zwrotu utraconego zarobku z obliczonych przez Sąd pierwszej instancji 58,93 zł na 86,2 zł. Ponadto, skarżący zażądał dopuszczenia dowodu z dołączonych dokumentów oraz znajdujących się wraz z podobnym zażaleniem w NSA akt sprawy II SA/Bk 109/09, a także "bezwzględne wymienienie w wywodzie prawnym orzeczenia odwoławczego" art. 2 ust. 1 Dekretu z dnia 26 października 1950 r. o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym (Dz. U. Nr 49, poz. 445), "z uwagi na nieprawomocną odmowę nadania biegu skardze konstytucyjnej, opartej tylko na art. 2 ust. 2 w/w dekretu."
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Według treści przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zgodnie z art. 205 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdu i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata lub radcy prawnego.
Jak w podobnych sprawach słusznie przyjęto (postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2009 r., sygn. akt II FZ 190/09, czy postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2008 r., II GZ 39/08), ustalenie wysokości zarobku utraconego przez rolnika prowadzącego indywidualne gospodarstwo napotyka na istotne przeszkody. Jego dochody nie są stałe, systematyczne, obiektywnie przewidywalne, zaś wyniki obliczeń zależą od przyjętej metody badań. Dlatego prawidłowo działał Sąd podczas wyliczania utraconego zarobku skarżącego. Zgodnie z art. 2 ust. 2 w zw. z art. 13 Dekretu z dnia 26 października 1950 r. o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym (Dz. U. Nr 49, poz. 445), wynagrodzenie za utracony zarobek przyznaje się stronie w wysokości udowodnionej przeciętnego jego dziennego zarobku. Górną granicę należności za utracony dzienny zarobek określają przepisy wskazane w § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 4 lipca 1990 r. w sprawie wysokości należności świadków i stron w postępowaniu sądowym (Dz. U. Nr 48, poz. 284 z późn. zm.), t.j. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej. Skarżący nie udowodnił wysokości swoich zarobków. Jest to trudne ze względu na charakter działalności prowadzonej przez skarżącego.
Należy wskazać, iż prowadzenie indywidualnego gospodarstwa rolnego nie wiąże się z ustawowo określonym czasem pracy i ilością dni wolnych od pracy, niezasadnie więc skarżący wskazuje że dochód pomnożony przez ilość hektarów należy podzielić przez ilość dni roboczych w roku, a nie przez 365 dni. Postępowanie Sądu pierwszej instancji nie stanowi więc, jak zarzuca skarżący, naruszenia zasad konstytucyjnych.
Skarżący w uzasadnieniu zażalenia przytacza również dane dotyczące przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2008 r., jednakże do sytuacji skarżącego zastosowanie ma inny komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego dotyczący przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego. Sąd nie może dokonywać obliczeń dotyczących utraconego zarobku skarżącego prowadzącego działalność rolniczą, biorąc pod uwagę sposób i czas pracy oraz przeciętne wynagrodzenie zupełnie innej grupy zawodowej i w oparciu o inne wskaźniki. Oprócz powyższego, skarżący powinien zwrócić uwagę, iż dane Głównego Urzędu Statystycznego obejmują uśrednione dane. Oznacza to, iż w skali krajowej w 2007 r. osiągany był zarówno większy jak i mniejszy dochód w indywidualnych gospodarstwach rolnych.
Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 2 ust. 2 w zw. z art. 13 dekretu z dnia 26 października 1950 r. o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym. Art. 2 ust. 1 wskazanego dekretu odnosi się do sytuacji, gdy stawiennictwo strony wystąpiło na skutek wezwania sądu (por. art. 91 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a więc nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Rozważania skarżącego dotyczące art. 2 ust. 1 w/w dekretu są zatem bez znaczenia w niniejszej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, że należało wykorzystać dane opublikowane przez Prezesa GUS w obwieszczeniu i pomnożyć wysokość przeciętnego dochodu z pracy w indywiduach gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego przez ilość hektarów posiadanych przez skarżącego. Sąd pierwszej instancji prawidłowo podzielił wynik przez 365 dni, co odpowiada ilości dni w roku kalendarzowym, gdyż trudno wskazać dokładnie ilość dni wolnych i czas pracy rolnika. W konsekwencji należy za prawidłowe przyjąć wyliczenia Sądu co do zwrotu skarżącemu 106,93 zł tytułem kosztów postępowania sądowego.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji postanowienia.