Postanowienie NSA z 5 lutego 2015 r., II OZ 72/15

Wydany

5 lutego 2015 r.

Sąd

r. Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 5 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia U. S. i J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1188/14 o zawieszeniu postępowania sądowego

Skład

Sędzia NSA Paweł Miładowski przewodniczący

Sprawa

w sprawie ze skarg U. S., J. S., S. K., A. J., A. K., K. G., B. S., J. Ł., K. K., P. K., W. K., M. L. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1188/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie sądowe, wskazując, że w związku ze śmiercią skarżącego J. Ł., zaistniała obligatoryjna przesłanka z art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", do zawieszenia postępowania sądowego. Ponadto Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie strona skarżąca została wezwana do wskazania następców prawnych zmarłego J. Ł., pod rygorem zawieszenia postępowania. Nie zostali oni jednak wskazani, nie są także znani Sądowi z urzędu.

Zażalenie na ww. postanowienie wnieśli U. S. i J. S..

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.

W ogólności zawieszenie postępowania jest związane z wystąpieniem przeszkody, która uniemożliwia nadanie sprawie dalszego biegu.

Ze skargi J. Ł. wynika, że legitymację skargową wywodził on z prawa własności działki nr [...], która w części udziału [...] została mu zwrócona na mocy ostatecznej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2005 r., Nr [...]. Niewątpliwie zatem zmarły skarżący na etapie wnoszenia skargi posiadał interes prawny do jej wniesienia, ponieważ zaskarżoną decyzją Minister wyłączył tą nieruchomość spod realizacji przedmiotowej inwestycji. Jednak w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego J. Ł. w dniu 10 sierpnia 2012 r. przeniósł ww. udział w nieruchomości w drodze darowizny na rzecz skarżącej B. S., która z kolei w dniu 27 listopada 2013 r. sprzedała ww. działkę Miastu [...]. Wskazane informacje wynikają nie tylko z pisma pełnomocnika B. S. z dnia 5 listopada 2014 r., ale także informacji znajdującej się na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości, z której wynika, że aktualnie właścicielem nieruchomości o nr [...] jest właśnie Miasto [...], będące jednocześnie uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego. Dla tej nieruchomości prowadzona jest księga wieczysta o nr [...].

Z powyższego wynika, że niewątpliwie w sposób obiektywny istnieje w niniejszej sprawie interes prawny warunkujący legitymację skargową każdoczesnego właściciela działki nr [...], w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. O statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje posiadanie interesu prawnego (art. 50 § 1 p.p.s.a.). Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego – taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje (por. postanowienie NSA z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2719/12). Źródłem interesu prawnego może też być norma prawa procesowego. Ten jednak przypadek w okolicznościach niniejszej sprawy nie jest podstawą do wywodzenia legitymacji skargowej podmiotu, który opiera swoją legitymację skargową na prawie własności do działki nr 154. Nie budzi także wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w toku postępowania sądowoadministracyjnego mogą pojawić się zmiany podmiotowe związane z przejściem praw i obowiązków na inne osoby (por. wyrok NSA z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt I OSK 1124/07).

Skonkretyzowany interes prawny może zatem ulegać zmianom podmiotowym w trakcie postępowania sądowego, przy czym przyczyny takich zmian mogą być nie tylko wynikiem dziedziczenia, ale także zastosowania innych instytucji obowiązującego prawa, w tym różnych umownych form przeniesienia prawa własności. Dlatego ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi posługuje się pojęciem "następców prawnych", które to pojęcie ma szersze znaczenie od pojęcia "spadkobierców". Na użytek bowiem postępowania sądowoadministracyjnego następstwo prawne związane jest ściśle z przedmiotem postępowania. Nie jest zatem konieczne poszukiwanie w niniejszej sprawie wszystkich następców prawnych Jana Łysiaka, lecz tylko tych, których dotyczy interes prawny związany z bycia właścicielem działki nr [...]. Co innego gdyby interes prawny zmarłego skarżącego wynikał także z tytułu własności innych nieruchomości, czego jednak Sąd I instancji w niniejszej sprawie nie ustalił. Aktualnie nie wynika zatem z akt sprawy potrzeba ustalania czy po zmarłym zostało przeprowadzone postępowanie spadkowej i jaki był jego wynik.

Z powyższego wywodu wynika, że w prawa i obowiązki zmarłego J. Ł. związane ze skargą aktualnie wstąpiło Miasto [...] jako właściciel działki nr [...]. Sąd I instancji przed przekazaniem zażalenia wiedział o tej okoliczności, jednak podjął działania celem uzyskania informacji czy zostało przeprowadzone postępowania spadkowe po zmarłym. Uzyskanie informacji w tym zakresie nie może jednak doprowadzić do ustalenia w niniejszej sprawie następstwa prawnego w zakresie zmiany podmiotowej legitymacji skargowej opartej na prawie własności działki nr [...]. Działka nr [...] nie mogła bowiem wejść do masy spadkowej po zmarłym, który wcześniej darował swój udział B. S..

W konsekwencji w wyniku czynności cywilnoprawnych następcą prawnym po zmarłym J. Ł. jest aktualnie Miasto [...]. Jednak okoliczność ta wymaga dodatkowo potwierdzenia, czy wolą tego podmiotu jest wejście w prawa i obowiązki wynikające z wniesionej przez J. Ł. skargi.

W takcie zatem postępowania międzyinstancyjnego pojawiły się nowe, nieznane wcześniej okoliczności, które uprawniały Sąd I instancji do zastosowania art. 165 p.p.s.a., ponieważ na podstawie akt sprawy nie można obecnie stwierdzić by zaistniała przeszkoda uniemożliwiająca nadanie sprawie dalszego biegu.

Z tych względów, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.