Uzasadnienie
Pismem z dnia 26 lutego 2008 r. D. R. złożył wniosek o ukaranie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. grzywną za nieprzesłanie do sądu administracyjnego, wniesionej przez niego skargi na decyzję tego organu z dnia [...] Nr [...].
W odpowiedzi na wniosek [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. pismem z dnia [...], złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 19 marca 2008 r., znak [...], wniósł o jego oddalenie. Jednocześnie wyjaśnił, że skarga D. R. oraz akta sprawy i odpowiedź na skargę została przekazana do WSA w Poznaniu w dniu 27 lutego 2008 r., a więc z trzydniowym przekroczeniem ustawowego terminu. Organ wyjaśnił, iż uchybienie terminowi nastąpiło z uwagi na fakt, iż organ zobowiązany był wykonać odpisy akt sprawy, celem prowadzenia postępowania na podstawie akt zastępczych. Nadto podał, iż obowiązkiem organu I instancji jest przeprowadzenie postępowania w celu ponownego rozpoznania sprawy, a zatem koniecznym było wykonanie tzw. akt zastępczych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SO/Po 1/08 oddalił wniosek D. R. o wymierzenie [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w P. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.). W uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdzono, że zgodnie z art. 54 § 2 P.p.s.a Sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z odpowiedzią na tę skargę i aktami sprawy. Przepis art. 55 § 1 P.p.s.a. nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu orzekającego, który bierze pod uwagę w szczególności przyczyny niewypełnienia obowiązku, czas jaki upłynął od wniesienia skargi do udzielenia na nią odpowiedzi i przesłania akt administracyjnych sprawy do sądu. W rozpoznawanej sprawie organ administracyjny, chociaż z nieznacznym opóźnieniem w pełni wykonał obowiązek wynikający z art. 54 § 2 P.p.s.a. Usprawiedliwił też przyczyny tego opóźnienia. Powyższe wyjaśnienia uzasadniają, w ocenie Sądu, odstąpienie od wymierzenia organowi grzywny. Ponadto termin do przesłania akt sądowi został przekroczony tylko o dwa dni.
Od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SO/Po 1/08 zażalenie wniósł D. R., reprezentowany przez radcę prawnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 55 § 1 P.p.s.a. i art. 161 § 1 pkt 3.
W uzasadnieniu zażalenia strona podniosła, iż wymierzenie organowi grzywny nie ma jedynie na celu dyscyplinowania organu, ale stanowić ma również sankcje za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Na wstępie wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w dniu 7 kwietnia 2008 r. podjął uchwałę w sprawie o sygn. akt II FPS 1/08 w której uznał, iż wniosek o jakim mowa w art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie, od którego pobiera się wpis sądowy, zaś od postanowienia wydanego na skutek tego wniosku służy stronie zażalenie.
Stosownie do art. 54 § 1 P.p.s.a skargę wnosi się za pośrednictwem organu i organ ten zobligowany jest przekazać do sądu skargę wraz aktami oraz odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia. Niedopełnienie tego obowiązku we wskazanym terminie może skutkować wymierzeniem organowi grzywny. Tak więc omawiana grzywna ma charakter dyscyplinująco - represyjny. Wymierzenie jej uzależnione jest od łącznego zaistnienia dwóch warunków, tj. złożenia przez skarżącego wniosku oraz niewykonanie w ogóle lub wykonanie po upływie ustawowego terminu obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 P.p.s.a. Spełnienie tych wymogów umożliwia jedynie, a nie obliguje sąd do wymierzenia organowi grzywny na wskazanej podstawie. Skoro kwestia możliwości zastosowania tej sankcji pozostawiona jest uznaniu sądu, to - w zależności od okoliczności konkretnej sprawy - ma on prawo, a nie powinność skorzystania z takich uprawnień.
Niesporne w rozpoznawanej sprawie jest, że D. R. skargę na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] złożył do organu w dniu [...], a więc powinna być ona przekazana przez organ do sądu administracyjnego najpóźniej w dniu w dniu [...]. Nie budzi wątpliwości również fakt, iż organ administracji nie dopełnił obowiązku przewidzianego w art. 54 § 1 P.p.s.a., bowiem przekazanie skargi, akt sprawy oraz odpowiedzi na skargę nastąpiło z oczywistym przekroczeniem ustawowego terminu. Było to spowodowane jednak koniecznością wykonania przez organ akt zastępczych przed przekazaniem akt do sądu administracyjnego celem dalszego prowadzenia sprawy. W dniu 27 lutego 2008 r. organ przekazał skargę, akta oraz odpowiedź na skargę, a więc z dwudniowym jednak opóźnieniem oraz przed rozpatrzeniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wniosku o wymierzenie organowi grzywny.
Z powyższych względów istniały podstawy do odstąpienia od wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. Dlatego uznać należy, iż zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, a wyniesione od niego zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.