Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 52/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie pozostawił wniosek J. F. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Sąd podał w uzasadnieniu, że zarządzeniem z dnia 11 maja 2012 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Od powyższego zarządzenia skarżący wniósł sprzeciw, podnosząc, że wydane rozstrzygnięcie jest niewłaściwe, a stan faktyczny ustalony przez sąd nie odpowiada stanowi rzeczywistemu. Zdaniem skarżącego spełnia on warunki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny Krakowie przytoczył art. 260 oraz art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 - t.j.), zwanej dalej p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, a niezachowanie powyższego wymogu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 257 p.p.s.a., który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu. Sąd wyjaśnił, że skarżący nie złożył wniosku o przyznanie prawa na urzędowym formularzu, a zatem Sąd wezwał skarżącego do nadesłania wypełnionego załączonego wniosku PPF w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Powyższy termin upłynął bezskutecznie.
Sąd podniósł, że stosownie do art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu, lub którego braków strona nie uzupełniała w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
W zażaleniu na powyższe postanowienie J. F. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyznanie prawa pomocy oraz o zwolnienie od uiszczenia wpisu od niniejszego zażalenia. Podniósł, że rozstrzygnięcie Sądu jest niesłuszne i godzące w jego prawa, czego efektem jest naruszenie jego prawa do obrony oraz konstytucyjnej zasady równości stron. Skarżący stwierdził, że pozbawienie prawa pomocy uniemożliwia mu dochodzenie praw na drodze sądowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej "p.p.s.a." wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wzór wniosku został określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245).
Niezachowanie określonego w art. 252 p.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 257 tej ustawy, który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r., ONSAiWSA 2008/5/74, ZNSA 2008/5/123, Prok.i Pr.-wkł. 2008/11/54). Jeżeli wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony przez osobę fizyczną na urzędowym formularzu, przesyła się stronie formularz w celu jego wypełnienia (§ 2 ust. 3 rozporządzenia). W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania.
Pozostawienie bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, umożliwia art. 257 p.p.s.a. W myśl tego przepisu pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania ma miejsce, gdy strona złożyła wniosek w innej formie niż na urzędowym formularzu jak również gdy strona nie uzupełniła w zakreślonym przez sąd terminie braków wniosku, uniemożliwiając tym samym ocenę możliwości płatniczych lub zakresu wniosku.
W dniu 27 lutego 2012 r. (data prezentaty) J. F. przesłał formularz PPF wnosząc o zwolnienie go od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i rodziny (żony i dwóch synów). Wobec tego, iż J. F. nie wypełnił rubryk formularza dotyczących majątku i dochodów zarządzeniem z dnia 2 marca 2012 roku referendarz sądowy wezwał J. F. do uzupełnienia braków wniosku.
W zakreślonym terminie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca złożył wniosek o przedłużenie 7 – dniowego terminu.
Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 23 marca 2012 roku termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy został przedłużony o 14 dni licząc od dnia doręczenia zarządzenia. Odpis powyższego zarządzenia doręczono skarżącemu w dniu 6 kwietnia 2012 r. (k. 44 akt).
Wezwanie do uzupełniania braków wniosku o przyznanie prawa pomocy m. in. przez złożenie oświadczenia dotyczącego majątku, dochodów i wydatków, aktualnych rachunków oraz wykazów i wyciągów wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę i jego małżonkę rachunków bankowych - nie zostało w zakreślonym terminie wykonane, tj. nie zostały uzupełnione braki wniosku.
Rygor przewidziany w art. 257 p.p.s.a. ma charakter zobiektywizowany, a termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku jest terminem ustawowym. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zasadnie pozostawił wniosek J. F. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Nadto nadmienić należy, iż pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania na podstawie art. 257 p.p.s.a., nie stanowi jego merytorycznego rozstrzygnięcia, a zatem ponowne wniesienie takiego wniosku we właściwej formie będzie podstawą do jego rozpoznania.
Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.