Uzasadnienie
W dniu 15 marca 2011 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy, w którym wniesiono o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona i dwie uczące się córki. M. K. podał, że czteroosobowa rodzina utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę z tytułu emerytury w wysokości 1.813,00 złotych brutto miesięcznie (1509 zł netto). Wnioskodawca zaznaczył, że nie może podjąć pracy z uwagi na zaawansowaną od kilku lat chorobę oczu. Dodał, że leczenie jest bardzo kosztowne.
Skarżący podał, że posiada dom mieszkalny o pow. 180 m², budynek gospodarczy do remontu o pow. 80 m², mieszkanie, nieruchomość rolną o pow. 4 ha, samochód osobowy, który zakupił na raty. Ponadto, oświadczył, że nie posiada oszczędności pieniężnych.
Postanowieniem z dnia 26 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy. W ocenie Sądu przedstawione oświadczenia wnioskodawcy nie wskazują na to, iż nie jest on w stanie pokryć całości kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Do kosztów sądowych wymaganych na etapie rozpoznania niniejszego wniosku należy jedynie wpis od skargi w wysokości 100 zł. Jest to jedyny koszt jaki skarżący musi pokryć na tym etapie postępowania, a inne koszty w sprawie mogą się w ogóle nie pojawić. Skarżący posiada stały dochód w kwocie 1509 zł netto, pochodzący ze świadczenia emerytalnego, z którego utrzymuje się wraz z rodziną.
Skarżący posiada majątek nieruchomy, dom mieszkalny o pow. 180 m², budynek gospodarczy o pow. 80 m², mieszkanie i nieruchomość rolną o pow. 4 ha. Kwota emerytury otrzymywana przez skarżącego nie jest kwotą znaczną, jednakże skarżący posiada inne składniki majątkowe, które jak sam wskazał wyprzedaje w celu utrzymania rodziny. Skarżący nie wskazał jakie kwoty uzyskuje z tytułu wyprzedaży majątku, a więc jakimi środkami, poza emeryturą dysponuje wraz z rodziną miesięcznie. Biorąc pod uwagę wysokość wpisu od skargi w najniższej kwocie 100 zł oraz wskazaną przez skarżącego sytuację majątkową nie można uznać, że nie jest on w stanie ponieść dodatkowego wydatku w kwocie 100 zł tytułem wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie. Instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie wobec osób znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Instytucja ta nie może być nadużywana w sytuacji gdy, strona posiada stałe dochody.
W przedmiotowej sprawie skarżący wraz z rodziną ma zapewnione potrzeby bytowe, dysponuje majątkiem nieruchomym oraz stałym dochodem, nie bez znaczenia jest też najniższa przewidywana wysokość wpisu, jako jedyny koszt w sprawie.
Na powyższe postanowienie M. K. wniósł zażalenie podnosząc, że jego aktualna sytuacja finansowa nie pozwala w pełni pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
Mając powyższe na uwadze oraz wzgląd na okoliczności sprawy niniejszej należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał w przekonujący sposób, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania mu prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Należy bowiem podzielić pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że skarżący w obecnej sytuacji materialnej, osiągając stały dochód w wysokości 1509 zł netto (emerytura), nawet po uwzględnieniu wydatków na utrzymanie rodziny jest w stanie ponieść koszty sądowe, które na obecnym etapie sprawy sprowadzają się jedynie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł.
W takiej sytuacji należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 maja 2011 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.