Uzasadnienie
W dniu [...] marca 2011 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy M. K., w którym wniesiono o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona i dwie uczące się córki. M. K. podał, że czteroosobowa rodzina utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę z tytułu emerytury w wysokości 1.813,00 złotych brutto miesięcznie (1509 zł netto). Wnioskodawca zaznaczył, że nie może podjąć pracy z uwagi na zaawansowaną od kilku lat chorobę oczu. Dodał, że leczenie jest bardzo kosztowne.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca nadmienił także, że od roku podejmuje próby sprzedaży lub wynajmu własnego mieszkania, które jak oświadczył są bezskuteczne.
Skarżący podał, że posiada dom mieszkalny o pow. 180 m², budynek gospodarczy do remontu o pow. 80 m ², mieszkanie, nieruchomość rolną o pow. 4 ha, samochód osobowy, który zakupił na raty. Ponadto, oświadczył, że nie posiada oszczędności pieniężnych.
Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2011 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.
Od postanowienia z dnia 18 kwietnia 2011 r. w ustawowym terminie sprzeciw złożył M. K.. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazał, iż jego aktualna sytuacja finansowa nie pozwala mu w pełni pokryć kosztów sądowych bez uszczerbku dla siebie i rodziny. Wnioskodawca podniósł, że od roku jest na emeryturze, żona nie pracuje. Dzieci wymagają stałych kosztów na naukę, wyprzedaż majątku nie jest dochodem stałym i przewidywalnym w czasie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje
W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej: p.p.s.a) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje usunięcie z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego, tj. postanowienia z dnia 18 kwietnia 2011 r. Jest ono traktowane – pod względem skutków prawnych – jako nieistniejące.
Przechodząc do oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy należy podkreślić, że występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od zasady, że to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy może mieć zatem miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a.
Zgodnie z § 1 tegoż artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe.
W niniejszej sprawie wnioskodawca złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzając, iż jest emerytem od stycznia 2010 r. i pobiera świadczenie w wysokości 1509 zł miesięcznie. Wnioskodawca ma na utrzymaniu nie pracującą żonę i dwie córki. Starsza jest studentką III roku studiów dziennych, młodsza córka jest uczennicą gimnazjum. Wyprzedaż majątku dokonywana przez skarżącego nie jest dochodem stałym i przewidywalnym.
W ocenie Sądu przedstawione oświadczenia wnioskodawcy nie wskazują na to, iż nie jest on w stanie pokryć całości kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Do kosztów sądowych wymaganych na etapie rozpoznania niniejszego wniosku należy jedynie wpis od skargi w wysokości 100 zł. Jest to jedyny koszt jaki skarżący musi pokryć na tym etapie postępowania, a inne koszty w sprawie mogą się w ogóle nie pojawić.
Skarżący posiada stały dochód w kwocie 1509 zł netto, pochodzący ze świadczenia emerytalnego, z którego utrzymuje się wraz z rodziną. Skarżący posiada majątek nieruchomy, dom mieszkalny o pow. 180 m², budynek gospodarczy o pow. 80 m², mieszkanie i nieruchomość rolną o pow. 4 ha. Kwota emerytury otrzymywana przez skarżącego nie jest kwotą znaczną, jednakże skarżący posiada inne składniki majątkowe, które jak sam wskazał wyprzedaje w celu utrzymania rodziny. Skarżący nie wskazał jakie kwoty uzyskuje z tytułu wyprzedaży majątku, a więc jakimi środkami, poza emeryturą dysponuje wraz z rodziną miesięcznie. Biorąc pod uwagę wysokość wpisu od skargi w najniższej kwocie 100 zł oraz wskazaną przez Skarżącego sytuację majątkową nie można uznać, że nie jest on w stanie ponieść dodatkowego wydatku w kwocie 100 zł tytułem wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie.
Instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie wobec osób znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Instytucja ta nie może być nadużywana w sytuacji gdy, strona posiada stałe dochody. W przedmiotowej sprawie skarżący wraz z rodziną ma zapewnione potrzeby bytowe, dysponuje majątkiem nieruchomym oraz stałym dochodem, nie bez znaczenia jest też najniższa przewidywana wysokość wpisu, jako jedyny koszt w sprawie.
Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.