Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 6 lipca 2015 r., sygnatura akt II SA/Gl 1525/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek Stowarzyszenia [...] z siedzibą w P. o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie, zaś Stowarzyszenie [...] z siedzibą w P. stroną nie jest, gdyż nie brało udziału w postępowaniu administracyjnym, w którym wydano zaskarżoną decyzję, oraz Sąd postanowieniem z 10 kwietnia 2015 r. odmówił dopuszczenia tego Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
Stowarzyszenie [...] z siedzibą w P. w zażaleniu na postanowienie z 6 lipca 2015 r., wnosząc o jego uchylenie, zarzuciło naruszenie art. 243 § 1 p.p.s.a. oraz art. 33 w zw. z art. 243 § 1 p.p.s.a. Zdaniem wnoszącego zażalenie z przepisów tych wynika, że użyte w ostatnio powołanym przepisie określenie "strona" dotyczy także podmiotów, które nie wniosły skargi, ale występują o przyznanie prawa pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie istotne jest to, że Stowarzyszenie [...] z siedzibą w P. z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wystąpiło dlatego, że zostało wezwane do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie WSA w Gliwicach z 10 kwietnia 2015 r., którym na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odmówiono dopuszczenia tego Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu sądowym. Stowarzyszenie jest więc stroną postępowania incydentalnego dotyczącego zasadności dopuszczenia go do udziału w postępowaniu sądowym. Art. 243 § 1 p.p.s.a. należy zaś wykładać w ten sposób, że użyte w nim określenie "strona" dotyczy także stron postępowania incydentalnego. W przeciwnym razie doszłoby do nielogicznej sytuacji, polegającej na tym, że podmiot, któremu niezasadnie odmówiono dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym, nie mógłby zakwestionować takiego rozstrzygnięcia, gdyż na skutek tego wadliwego postanowienia nie przysługują mu uprawnienia strony, w tym domagania się przyznania prawa pomocy. Zdaniem NSA, Sąd pierwszej instancji powinien był wniosek Stowarzyszenia [...] z siedzibą w P. o przyznanie prawa pomocy ocenić merytorycznie.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.