Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy Stowarzyszenie [...] zwróciło się o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając swój wniosek wskazało, że nie posiada żadnych dochodów i nie korzysta z jakiejkolwiek formy pomocy finansowej, nie dysponuje również żadnym majątkiem, którego zbycie lub obciążenie pozwoliłoby wygospodarować środki na pokrycie kosztów postępowania sądowego.
Z treści formularza wynika, że strona skarżąca nie dysponuje żadnym majątkiem i nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym wówczas, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Podstawą prawną działania stowarzyszenia jest ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.) regulująca zasady działania tego typu organizacji, która określiła także sposób finansowania ich działalności. Zgodnie z art. 33 ust. 1 majątek stowarzyszenia powstaje ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku stowarzyszenia oraz z ofiarności publicznej, co zresztą zostało powtórzone w § 25 przedłożonego Sądowi statutu Stowarzyszenia [...].
Nie ulega więc wątpliwości, że stowarzyszenie, chcąc efektywnie realizować swoją statutową działalność musi liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów. Skoro bowiem jedną z form działalności Stowarzyszenia jest działanie na rzecz ekologii i ochrony środowiska a także krzewienia kultury prawnej, to tym samym Stowarzyszenie winno brać pod uwagę ewentualność ponoszenia kosztów związanych z zainicjowaniem postępowania sądowego, w którym ma zamiar wziąć udział i w należyty sposób zabezpieczyć środki na ten cel. Rozpoznający niniejszy wniosek w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt I OZ 428/11 (Lex nr 990354), zgodnie z którym stowarzyszenie, chcąc realizować swojej statutowe cele, winno zgromadzić odpowiednie środki na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Powyższej konstatacji nie zmienia fakt, iż uchwałą z dnia 8 stycznia 2010 r. nr 1/2010 członkowie Stowarzyszenia odstąpili od pobierania składek członkowskich.
Składki te, jak wynika to z treści przywołanego wyżej § 25 statutu Stowarzyszenia stanowią jedno z kilku możliwych źródeł finansowania jego działalności, a rezygnacja z ich pobierania nie oznacza jeszcze braku jakichkolwiek środków na finansowanie działalności Stowarzyszenia. Skoro w druku formularza przesłanym do Sądu wyraźnie wskazano, że stowarzyszenie nie posiada żadnych dochodów wykazano, że zrezygnowano ze składek członkowskich, a zarazem nie powołano jakiejkolwiek przyczyny usprawiedliwiającej brak innych dochodów bądź też wykazującej, że środki finansowe uprzednio zgromadzone zostały wcześniej rozdysponowane na realizację celów statutowych, to tym samym niepodobna przyjąć, że okoliczność ta będzie uzasadniała przyznanie prawa pomocy. W istocie akceptacja takiej argumentacji oznaczałaby przerzucenie kosztów działalności Stowarzyszenia na Skarb Państwa, co w konsekwencji godziłoby w zasadę równości, pojmowaną jako równe traktowanie wszystkich podmiotów występujących przed Sądem.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.