Postanowienie NSA z 25 sierpnia 2006 r., II OZ 784/06

Sąd

Sygn. akt IIOZ 784 / 06 POSTANOWIENIE Dnia 25 sierpnia 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 25 sierpnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. D., L. S., I. P., A. J., M. P., J. K. i H. S.

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 lutego 2006 r. sygn. akt II SA/Rz 1044/04 w zakresie oddalenia wniosków K. D., L. S., I. P., A. J., M. P. i J. K.: 1) o nałożenie obowiązku ponoszenia kosztów postępowania sądowego przez PGNiG S.A. Oddział w Sanoku na podstawie art. 99 w zw. z art. 97 § 3 i art. 100 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze, 2) o ustalenie dla wszystkich skarżących łącznej opłaty na podstawie art. 214 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz

Sprawa

w sprawie ze skarg K. D., L. S., I. P., A. J., M. P. i J. K. na uchwałę Rady Miasta Rzeszowa z dnia 31 sierpnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia 1) uchylić zaskarżone postanowienie, 2) odrzucić zażalenie wniesione przez H. S..

Uzasadnienie

Sygn. akt IIOZ 784 / 06

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 grudnia 2004 r. każdy ze skarżących tj. K. D., L. S., I. P., A. J., M. P. i J. K. wezwani zostali do uiszczenia wpisów sądowych od skarg na uchwałę nr [...] i na uchwałę nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nr [...] w wysokości po 300 złotych od skargi na każdą z uchwał.

W wyniku wniesionego zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 marca 2005 r. sygn. akt II OZ 139/05 uchylił powyższe zarządzenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zawarty w pkt 2 skargi wniosek skarżących nie został rozpatrzony, w kontekście art. 199 i art. 214 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Ponadto Sąd zwrócił też uwagę na to, iż skarżący wniesioną skargę ograniczyli do zaskarżenia tylko jednej uchwały, co również wymaga wyjaśnienia przed ustaleniem wysokości wpisu sądowego.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek zawarty w pkt 2 skargi wniesionej przez K. D., L. S., I. P., A. J., M. P. i J. K..

W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że w związku z potrzebą ustalenia wysokości należnych od skargi wpisów – a co za tym idzie – charakteru współuczestnictwa skarżących, zostali oni wezwani do udzielenia wyjaśnień czy nieruchomości, których dotyczą zaskarżone uchwały stanowią przedmiot ich współwłasności, czy też nieruchomości te są przedmiotem odrębnej własności każdego ze skarżących w terminie 7 dni od otrzymania wezwania pod rygorem przyjęcia, że nieruchomości, których dotyczą zaskarżone

Sygn. akt IIOZ 784 / 06 uchwały stanowią przedmiot odrębnej własności osób skarżących. Wobec bezskutecznego upływu terminu wskazanego w wezwaniu, Sąd I instancji uznał, że wniosek skarżących o ustalenie łącznej opłaty nie mógł zostać uwzględniony i podlegał oddaleniu na podstawie art. 214 § 2 P.p.s.a.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli K. D., L. S., I. P., A. J., M. P., J. K. i H. S., zarzucając, że ich uprawnienia i obowiązki związane z przedmiotem sporu są wspólne, toteż zasadnie do art. 214 § 2 P.p.s.a. skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlegać powinna jednej opłacie. Nadto zdaniem skarżących oddalenie ich wniosku stanowi ograniczenie ich prawa do sądu. Skarżący domagali się też zwolnienia ich od opłat sądowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Przede wszystkim trzeba stwierdzić, iż Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie może z urzędu badać, czy zostało ono wniesione przez stronę, ponieważ jest to jedna z przesłanek dopuszczalności tegoż zażalenia.

Zażalenie w przedmiotowej sprawie poza osobami, które wniosły skargę do Sądu popisała też H. S., która skargi nie wniosła, która nie została dopuszczona do udziału przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i nie brała udziału w tym postępowaniu jako strona. H. S., jako strona nie była traktowana przez Sąd I instancji, nie ma też wątpliwości, iż nie jest ona stroną w rozumieniu art. 12 P.p.s.a. w związku z art. 32 i art. 33 P.p.s.a.

W konsekwencji więc na zasadzie art. 178 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. zażalenie wniesione przez H. S. podlega odrzuceniu jako wniesione przez podmiot niebędący stroną, o czym też orzeczono w punkcie 2-gim niniejszego postanowienia.

W odniesieniu do zażalenia wniesionego przez K. D., L. S., I. P., A. J., M. P. i J. K. stwierdzić trzeba, iż zażalenie jest wprawdzie zasadne, ale z innych względów, niż zostało to w nim przedstawione.

Sygn. akt IIOZ 784 / 06

Należy podzielić argumentację Sądu I instancji przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu co do zasad pobierania wpisów od skarg wniesionych przez kilku skarżących.

Skarżący przymiot strony w niniejszym postępowaniu wywodzą z faktu, że są właścicielami nieruchomości. Z tego też względu każdy ze skarżących, stosownie do art. 214 § 1 zdanie drugie P.p.s.a., zobowiązany jest do uiszczenia opłat związanych ze swym udziałem w sprawie. Pisma bowiem wnoszone przez kilku skarżących podlegają jednej opłacie zgodnie z dyspozycją art. 214 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a., gdy wnoszą je skarżący będący współwłaścicielami jednej nieruchomości i z tego tytułu, a więc z praw do jednej nieruchomości wywodzą swe uprawnienia do posiadania statusu strony postępowania (art. 214 § 2 zdanie pierwsze P.p.s.a). Jeśli natomiast każdy ze skarżących wywodzi swe prawo jako strony z tytułu posiadania prawa do odrębnych, a nie jednej wspólnej nieruchomości, to każdy ze skarżących ponosi oddzielne koszty postępowania (art. 214 § 2 zdanie drugie P.p.s.a.).

Przedstawione wyżej zasady czytelne w świetle treści omawianego przepisu winny być czytelnie też sformułowane w wezwaniu skierowanym do skarżących, których zobowiązuje się do złożenia oświadczenia określonej treści.

Sąd I instancji kierując wezwanie do skarżących ograniczył się do zapytania " czy nieruchomości, których dotyczą zaskarżone uchwały stanowią przedmiot ich współwłasności" (czyli skarżących). Tymczasem jak wynika z treści pism skarżących kwestionowana uchwała obejmuje nieruchomości należące do innego podmiotu, a skarżący swoje prawa jako strony wywodzą z faktu, że nieruchomości te oddziaływują na stanowiące własność skarżących działki, budynki. Okoliczności te nie były jeszcze przedmiotem ustaleń Sądu I instancji.

Tak więc przedmiotem wyjaśnienia Sądu winno być czy skarżący wywodzą swe prawa jako strony niniejszego postępowania z prawa do jednej nieruchomości, czy też nieruchomości będących przedmiotem ich współwłasności, a na które to nieruchomości niekorzystnie oddziaływuje w ich ocenie inwestycja usytuowana na nieruchomości objętej skarżoną uchwałą.

Dla wyjaśnienia powyższej okoliczności Sąd I instancji winien skierować do każdego ze skarżących odrębne wezwanie ze stosownym pouczeniem co do

Sygn. akt IIOZ 784 / 06 braku odpowiedzi. Jest to okoliczności wymagająca wyjaśnienia, dla właściwego zastosowania normy art. 214 P.p.s.a. Na konieczność wyjaśnienia tej kwestii zwracał też uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 marca 2005 r.

Kolejną kwestią wymagającą wyjaśnienia jest ustalenie jakie uchwały są przedmiotem skargi. Zagadnienie to jest o tyle istotne, iż w skardze wskazano na dwie uchwały, następnie skarżący ograniczyli przedmiot skargi do jednej uchwały. W konsekwencji więc opłacie podlegałaby skarga tylko na jedną uchwałę, a to w efekcie będzie też miało wpływ na wysokość należnego w sprawie wpisu sądowego. Wprawdzie w sentencji zaskarżonego postanowienia wymieniono już tylko jedną uchwałę, zauważyć jednak trzeba, że skargą objęto dwie uchwały, a konsekwencją cofnięcia skargi na jedną z uchwał winno być stosowne orzeczenie Sądu w tym względzie.

W końcu w związku z treścią wniosków skarżących stwierdzić trzeba, iż skarżący zmierzają do tego, aby została przyznana im pomoc prawna. Zauważyć należy, iż skarżący wniosek swój sformułowali jako wniosek o "zwolnienie od opłat". Dla oceny czy wniosek taki podlega uwzględnieniu, czy też nie konieczne jest jednak uruchomienie procedury o jakiej mowa w przepisach art. 243 i następnych P.p.s.a. w odniesieniu do każdego ze skarżących.

Konkludując przedstawione wyżej uwagi Sąd I instancji winien zobowiązać skarżących do złożenia oświadczeń wyżej wskazanych, rozpoznać wniosek skarżących o przyznanie im prawa pomocy i w zależności od wyniku poczynionych wyżej ustaleń wydać stosowne postanowienie oraz zarządzenie o określeniu wysokości należnego w sprawie wpisu sądowego.

W związku z treścią zaskarżonego postanowienia należy stwierdzić, iż postępowanie sądowoadministracyjne nie przewiduje możliwości wydawania orzeczeń ustalających kto i jakie koszty w sprawie poniesie przed wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Przepis art. 209 P.p.s.a. stanowi wyraz wprowadzenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady koncentracji kosztów postępowania i oznacza, że sąd rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania, ale dopiero kończąc sprawę w danej instancji.

Sygn. akt IIOZ 784 / 06

Brak jest natomiast podstaw do orzekania o zasadach obciążania kosztami postępowania stron przed zakończeniem postępowania w danej instancji, stąd też wydanie postanowienia w tej kwestii przed zakończeniem postępowania nie znajduje podstaw w przepisach prawa. Od kwestii obciążenia strony kosztami postępowania w sprawie należy też odróżnić obowiązek uiszczenia opłaty od pism wszczynających postępowanie. Stosownie bowiem do treści art. 230 § 2 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis, a do pism wszczynających postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym należy niewątpliwie "skarga". Tak więc wydanie zarządzenia o określeniu wysokości wpisu w danej sprawie nie jest tożsame z tym, że podmiot zobowiązany do uiszczenia wpisu będzie ponosił koszty postępowania ustalone w orzeczeniu kończącym sprawę.

Ze wskazanych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie na mocy art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., o czym też orzeczono w punkcie I – wszym.