Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 19 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Po 765/11 odrzucił wniosek skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 13 kwietnia 2012 r.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skoro pełnomocnik skarżących dowiedział się o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu w dniu 25 czerwca 2012 r., to przeszkoda do wniesienia skargi kasacyjnej trwała najdalej do dnia 25 lipca 2012 r. W konsekwencji pełnomocnik powinien był złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej najpóźniej do dnia 1 sierpnia 2012 r., natomiast wystąpił on z takim wnioskiem dopiero w dniu 27 września 2012 r. Wniosek ten jako spóźniony podlega zatem odrzuceniu na podstawie art. 88 p.p.s.a. Błędne mniemanie pełnomocnika co do zachowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie może stanowić okoliczności konstytuującej w niniejszej sprawie odmienne od wynikających z wykładni przywołanych przepisów zasady ustalania rozpoczęcia biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.
W zażaleniu zaskarżono ww. postanowienie w całości i zarzucono naruszenie art. 87 § 1 i art. 86 § 1 p.p.s.a., poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu rozpoczął swój bieg po upływie 30 dni od dnia powiadomienia pełnomocnika o ustanowieniu w sprawie, podczas gdy rozpoczął on bieg w dniu otrzymania przez pełnomocnika postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, a także nieprawidłowe uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu.
W oparciu o powyższe wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie uchybionego terminu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Natomiast stosownie do treści art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Powszechnie przyjmuje się, że w przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu w trybie art. 244 p.p.s.a. dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie.
Zasadnie w tej kwestii Sąd I instancji powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Konstytucyjnego przywołując stanowiska, że koncepcja ta gwarantuje stronie i jej pełnomocnikowi czas niezbędny do sporządzenia i wniesienia środka zaskarżenia wraz z żądaniem przywrócenia terminu, a ponadto nie pozwala na nieograniczoną w czasie możliwość składania wniosku w trybie art. 86 p.p.s.a. oraz, że czas, jaki pozostaje pełnomocnikowi na złożenie skargi kasacyjnej, zostaje w takim przypadku uzależniony od długości trwania procedury wyznaczenia pełnomocnika z urzędu i wyłącznie ta okoliczność różnicuje sytuację pełnomocników z wyboru i ustanawianych z urzędu.
W rozpoznawanej sprawie prawidłowo Sąd I instancji przyjął, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jako spóźniony podlegał odrzuceniu. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że pełnomocnik skarżących dowiedział się o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu w dniu 25 czerwca 2012 r. W konsekwencji wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej powinien zostać złożony najpóźniej do dnia 1 sierpnia 2012 r., podczas, gdy został on złożony dopiero w dniu 27 września 2012 r.
Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostają podniesione w zażaleniu argumenty zmierzające do wykazania, że w dacie wniesienia skargi kasacyjnej nie było jednolitego orzecznictwa co do początku biegu terminu do złożenia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika z urzędu albowiem orzeczenia wydane w innych sprawach nie wiążą Sądu w sprawie niniejszej. Ponadto, w postanowieniu z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. akt II OZ 1039/12, wydanym w granicach przedmiotowej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wykładnia art. 177 § 1 p.p.s.a. zaprezentowana przez pełnomocnika skarżącej, prowadzi do wykładni całkowicie niezgodnej z brzmieniem tego przepisu, contra legem. Stanowisko to zachowuje aktualność wobec powołania się w zażaleniu na pogląd ówczesnego pełnomocnika w kwestii zachowania terminu.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.