Postanowienie NSA z 25 września 2019 r., II OZ 804/19

Wydany

25 września 2019 r.

Sąd

r. Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 25 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 października 2018 r., sygn. akt III SA/Lu 439/18 w przedmiocie odrzucenia skargi

Skład

Sędzia NSA Zdzisław Kostka przewodniczący

Sprawa

w sprawie ze skargi T. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno – technicznej polegającej na zameldowaniu na pobyt stały postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z 10 października 2018 r., sygn. akt III SA/Lu 439/18, odrzucił skargę T. R. na decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2018 r., nr [...], w przedmiocie anulowania czynności materialno – technicznej polegającej na zameldowaniu na pobyt stały, wskazując, że skarżący nie uczynił zadość wezwaniu z 27 sierpnia 2018 r. i w ustawowym terminie nie uzupełnił braków formalnych skargi – w postaci podpisania złożonej kserokopii skargi oraz nadesłania jednego egzemplarza jej odpisu poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego.

W zażaleniu na to postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W jego ocenie, Sąd "przyjął bardzo rygorystyczne stanowisko" w sytuacji, gdy skarżący nadesłał do Sądu jeden egzemplarz skargi własnoręcznie podpisany. Wyjaśnił, że nie zrozumiał wezwania Sądu i nie wiedział, że ma złożyć podpis na przesłanej kopii skargi. Stwierdził, że powyższe nie wynikało wprost z wezwania.

W odpowiedzi na zażalenie uczestnik postępowania L. R. wniósł o jego oddalenie.

Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w nim podniesione.

Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę skarżącego na decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2018 r., nr [...], z uwagi na nieuzupełnienie jej braków formalnych, którymi były brak podpisu skarżącego, gdyż do Sądu wniesiona została kserokopia skargi, oraz nienadesłanie na wezwanie Sądu jednego egzemplarza odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego.

Odnosząc się do pierwszego, w ocenie Sądu pierwszej instancji, braku formalnego skargi, to zdaniem NSA brak ten nie występował w rozpoznawanej sprawie. Zauważyć bowiem należy, że T. R. i H. T. – R. (skarżąca w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 440/18) jednym pismem z 19 lipca 2018 r. wnieśli skargi na wydane w stosunku do nich odpowiednio decyzje Wojewody [...] z [...] czerwca 2018 r., nr [...] oraz nr [...]. Oryginał tego pisma został dołączony do akt o sygn. III SA/Lu 440/18 w sprawie ze skargi H. T.– R. na decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2018 r., nr [...]. Tym samym Sąd pierwszej instancji dysponował oryginałem (podpisaną osobiście) skargą skarżącego na zaskarżoną w tej sprawie decyzję z [...] czerwca 2018 r., nr [...]. Jedynie z uwagi na odrębne prowadzenie, rozpoznawanie i rozstrzyganie obu skarg skarżących, zostały one rozdzielone i w aktach sądowych III SA/Lu 439/18 znalazła się kserokopia skargi z 19 lipca 2018 r. Nie oznacza to jednakże, że istniały podstawy prawne do wzywania skarżącego, pod rygorem odrzucenia skargi, do ponownego jej podpisania, a następnie, z uwagi na nienadesłanie podpisanej kopii, do odrzucenia skargi.

Odnosząc się do drugiej kwestii, a mianowicie odrzucenia skargi z uwagi na nienadesłanie – na wezwanie Sądu – jednego egzemplarza odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego, to w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że w zakreślonym terminie skarżący przedłożył odpis skargi, jednak nie został on poświadczony za zgodność z oryginałem ani też własnoręcznie podpisany. Nadesłany egzemplarz był kopią.

W takim przypadku rozważenia wymaga, czy niewłaściwe wykonanie zarządzenia w przedmiocie braków formalnych skutkować musiało odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W ocenie NSA, rozróżnienia wymaga sytuacja, w której braki formalne skargi nie zostały uzupełnione w ogóle, od sytuacji, gdy skarżący w terminie 7 dni – na wezwanie Sądu – składa wymaganą liczbę odpisów, jednak czyni to w sposób częściowo wadliwy, mianowicie bez ich poświadczenia za zgodność z oryginałem lub bez oryginalnego podpisu.

Stosownie do art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami w rozumieniu § 1 mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (§ 2).

Z uwagi na brak legalnej definicji odpisu, w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że odpisem pisma procesowego jest każdy jego dalszy egzemplarz zgodny z oryginałem. Istotą bowiem odpisu jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Może to być kopia maszynowa, a także kopia wykonana przy użyciu każdej innej techniki powielania np. wydruk komputerowy (zob. postanowienia NSA: z 11 października 2018 r., sygn. akt II OZ 962/18, z 21 czerwca 2018 r., sygn. akt II OZ 619/18; z 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 927/09; wyrok NSA z 5 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 774/06). Podstawowym wymogiem odpisu pisma procesowego pozostaje jego zgodność, tj. wierność treści z oryginałem (R. Hauser i M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, s. 274).

W orzecznictwie jako dominujące należy uznać stanowisko, zgodnie z którym w sytuacji, gdy wezwanie Sądu zostało wykonane w ten sposób, że strona lub jej pełnomocnik nadesłali kopie, a więc egzemplarze odpowiadające treści złożonego środka zaskarżenia, a jedynie nie poświadczono ich za zgodność z oryginałem, to jego odrzucenie byłoby dotknięte nadmiernym formalizmem. Odrzucenie takiego pisma nie znajduje uzasadnienia w treści art. 47 § 1 w zw. z art. 49 p.p.s.a., ponieważ nie ma przeszkód, żeby pismo – mimo wspomnianych niedociągnięć – mogło otrzymać prawidłowy bieg. Podzielając ten pogląd stwierdzić należy, iż jego prawidłowości nie zmienia stanowisko przyjęte w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, odnoszące się do sytuacji nie dołączenia przez skarżącego prawidłowej liczby odpisów i ich załączników oraz ich złożenia po terminie zakreślonym w zarządzeniu wzywającym do usunięcia braków (por. postanowienia NSA: z 21 czerwca 2018 r., sygn. akt II OZ 619/18; z 8 czerwca 2011 r., sygn. II OZ 484/11; z 14 lutego 2012 r., sygn. I OZ 84/12; z 23 czerwca 2017 r., sygn. II OZ 669/17; z 6 września 2017 r., sygn. II OZ 857/17).

Wobec powyższego, w okolicznościach niniejszej sprawy za niezasadne należało uznać odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jeżeli złożony odpis był zgodny co do treści z oryginałem. Inna ocena zaistniałej sytuacji oznaczałaby ograniczenie stronie konstytucyjnego prawa do sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.

Z tych względów za niezasadne należało uznać wydane przez Sąd pierwszej instancji postanowienie o odrzuceniu skargi.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.