Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 maja 2018 r., sygn. akt VII SO/Wa 7/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku L. S. (skarżąca), odmówił wstrzymania wykonania postanowienia Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...] nakładającego grzywnę w kwocie 250 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku poddania szczepieniom ochronnym małoletniego syna. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Ministra Zdrowia z dnia [...] grudnia 2017 r. znak: [...].
W uzasadnieniu wniosku profesjonalny pełnomocnik skarżącej podniósł, że zasadne jest wstrzymanie wykonalności ww. postanowienia. Wskazał, że wadliwość postanowienia o nałożeniu grzywny oraz wykonanie postanowienia pozbawi skarżącą środków niezbędnych do codziennego funkcjonowania, a także obciąży ją kosztami egzekucji.
Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro wniosek nie został należycie uzasadniony, przez pryzmat przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (wówczas: t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., Ppsa), to brak było podstaw do jego pozytywnego załatwienia. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie powołała nawet ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania aktu, nie wskazała na czym polegałaby ewentualna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki w związku z wykonaniem ww. orzeczenia. Skarżąca nie podała żadnych okoliczności i nie przedstawiła dokumentów, które miałyby uzasadniać wstrzymanie wykonania postanowienia.
Sąd pierwszej instancji zaznaczył również, że postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania określonego obowiązku, nie jest z zasady rozstrzygnięciem, którego wykonanie może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Postanowienie tego rodzaju dotyczy świadczenia pieniężnego, które z reguły jest odwracalne, a w przypadku zaskarżenia go do sądu administracyjnego i ewentualnego uwzględnienie takiej skargi, pozostaje możliwość domagania się jego zwrotu.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła L. S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:
- - naruszenie art. 61 § 3 Ppsa poprzez przyjęcie, że skarżącej nie grozi szkoda – sprowadzenie szkody tylko do obowiązku pieniężnego (egzekucji grzywny) w sytuacji, gdy przymuszenie do wykonania szczepienia ochronnego może spowodować skutki nieodwracalne.
Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o:
- 1. zmianę postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia,
- 2. ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia do ponownego rozpoznania,
- 3. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Skarżąca jako uzasadnienie wskazała, że w przypadku wykonania postanowienia grozi jej niepowetowana szkoda, gdyż w chwili wyegzekwowania przymusowej grzywny organ administracji mógłby nałożyć kolejną grzywnę, aż do chwili wykonania obowiązku przymusowego szczepienia, z którym skarżąca się nie zgadza, a który to zabieg ma charakter nieodwracalny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie art. 61 § 3 Ppsa (aktualnie: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) na wniosek skarżącego sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest prawdopodobieństwo wystąpienia w razie jej wykonania okoliczności, które zagrożą powstaniem znacznej szkody lub wywołaniem trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowania prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 Ppsa).
Sąd administracyjny, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek strony skarżącej, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują wymienione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu.
Zasadniczo więc ciężar uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej. Samo złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia nie jest wystarczające. We wniosku należy wskazać na okoliczności, które są prawdopodobne i które w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji mogą doprowadzić do powstania znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. Na podstawie tych okoliczności sąd ma dojść do przekonania, że zagrożenia wskazane w art. 61 § 3 Ppsa są prawdopodobne i ochrona skarżącej przed nimi wymaga wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że przedmiotem wniosku skarżącej jest postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2018 r. nakładające grzywnę w kwocie 250 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku poddania szczepieniom ochronnym małoletniego syna. Na tym etapie postępowania Sąd nie ocenia skutków wykonania tytułu wykonawczego. Ocenia jedynie - w świetle art. 61 § 3 Ppsa - konsekwencje wykonania obowiązku uiszczenia nałożonej grzywny. We wniosku skarżącej, oprócz samego żądania wstrzymania wykonania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, nie przedstawiono żadnych okoliczności pozwalających wywieść, iż wykonanie zaskarżonego postanowienia spowoduje trudne do odwrócenia skutki czy też niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Powołując się bowiem na okoliczność, że wykonanie postanowienia pozbawi skarżącą niezbędnych środków do codziennego funkcjonowania, skarżąca w żaden sposób okoliczności tej nie wykazała.
Należy jeszcze raz podkreślić, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie tego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Twierdzenia skarżącej powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej oraz majątkowej. W sytuacji gdy chodzi o postanowienie rodzące obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, konieczne jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na trudną sytuację materialną wnioskodawcy oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. Tymczasem uzasadnienie wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania niniejszego postanowienia nie spełnia powyższych wymogów. Także wniesione zażalenie nie zawiera argumentacji, która mogłaby podważyć zasadność rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.
Wskazywane w nim przez skarżącą możliwe negatywne konsekwencje wykonania szczepienia nie stanowią skutku wykonania zaskarżonego postanowienia. Możliwość nałożenia dalszych grzywien, które na obecnym etapie mają charakter jedynie hipotetyczny, nie stanowi o zaistnieniu przesłanek z art. 61 § 3 Ppsa. Wobec tego należy stwierdzić, że podnoszone w zażaleniu okoliczności związane z konsekwencjami wykonania obowiązku przymusowego szczepienia również nie wskazują w żaden sposób na możliwość wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonego postanowienia (por. postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt II OZ 565/15, Lex Nr 1780848).
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie wykazano, aby w sprawie wystąpiła przesłanka z art. 61 § 3 Ppsa.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, postanowił jak w sentencji.