Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 483/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych.
Sąd I instancji wskazał, iż zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Raciborzu z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] nakazującą wykonanie określonych robót budowlanych poprzez przywrócenie poprzedniego sposobu odprowadzania wód opadowych z dachu budynku przy ul. P. w Raciborzu.
K.L. i J.L. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku, uzupełnionym w piśmie z dnia 13 lipca 2015 r. skarżący wskazali na wysokie koszty demontażu istniejącego obecnie systemu odprowadzania wód opadowych. Skarżący wskazali jednocześnie na swoją trudną sytuację finansową, którą uprawdopodobnili nadsyłając potwierdzenia otrzymywanych świadczeń emerytalnych. Ponadto podnieśli, że w ciągu 6 lat od wykonania przez nich remontu nie występowały żadne szkody spowodowane zalewaniem elewacji.
Sąd I instancji przywołując treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), wskazał, iż przedmiotem skargi jest decyzja nakazująca rozbiórkę istniejącego systemu odprowadzania wód opadowych i wykonanie go ponownie zgodnie z wytycznymi określonymi w decyzji. W ocenie Sądu pierwszej instancji określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanki wstrzymania wykonania aktu zostały spełnione w niniejszej sprawie. Co do zasady bowiem wykonanie prac budowlanych związanych z rozbiórką lub demontażem, a taki nakaz wynika z zaskarżonej decyzji, pociąga za sobą trudne do odwrócenia skutki.
Ponadto Sąd zwrócił uwagę na konieczność poniesienia wysokich nakładów finansowych związanych wykonaniem prac, a skarżący uprawdopodobnili swoją trudną sytuacje majątkową. Sąd stwierdził, iż skarżący w wystarczającym stopniu uprawdopodobnili, że w wyniku wykonania decyzji grozi im znaczna szkoda. Ponadto uczestnicy postępowania nie wskazali, że wstrzymanie zaskarżonej decyzji może ich narazić na znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, gdyż nie ustosunkowali się do doręczonego im wniosku o wstrzymanie wykonania.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli uczestnicy postępowania I.R. i H.R. Postanowienie zaskarżono w całości zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż w wyniku zaskarżonego postanowienia uczestnicy postępowania zostali pozbawieni możliwości dochodzenia ich praw i naprawienia wyrządzonych szkód jakich dopuścili się skarżący poprzez odcięcie rynien uczestników postępowania oraz rynien budynku (segmentu) nr 48 i pozbawienie prawa do korzystania ze wspólnych rur spustowych. Uczestnicy postępowania podnieśli, iż są narażeni na dalsze zalewanie ich budynku, elewacji, piwnic, przelewania wody deszczowej przez okna i drzwi budynku, zawilgocenia ścian oraz wilgoci w mieszkaniu, co ma miejsce od momentu odcięcia ich rur i pozbawienia przez skarżących prawa do wspólnych rur spustowych.
Nadto podniesiono, iż koszt przywrócenia do stanu pierwotnego przez skarżących nie jest tak duży jak pozbawienie uczestników odpływów wody deszczowej gdzie notorycznie muszą osuszać budynek oraz usuwać grzyb powstały przez zalewaną wodą deszczową elewację.
W odpowiedzi na zażalenie K.L. i J.L. wnieśli o jego oddalenie w całości. W uzasadnieniu odpowiedzi podniesiono, iż wnoszący zażalenie nie wykazali, jakoby przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie zostały spełnione. W uzasadnieniu podniesiono, iż z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy bezspornie wynika, że odcięcie rynien w wyniku przeprowadzonego przez skarżących remontu budynku miało miejsce w 1997 r. i przez okres co najmniej 6 lat, nie wystąpiły żadne problemy z funkcjonowaniem odprowadzania wód opadowych z budynku skarżących.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Wolters Kluwer 2009, s. 206). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż niebezpieczeństwo, o którym mowa w cytowanym przepisie oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu.
W szczególności będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne zaś do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w ww. przepisie należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony.
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżący wykazali, iż wykonanie zaskarżonej decyzji grozi niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zdaje się być utarty już pogląd, że rozbiórka obiektu budowlanego, niezależnie od jego wielkości i wartości materialnej, przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W związku z powyższym wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] zasługuje na uwzględnienie. Wykonanie decyzji o nakazie rozbiórki istniejącego systemu odprowadzania wód opadowych i ponownego jego wykonania zgodnie z wytycznymi zawartymi w zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny może łączyć się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym wyrządzenie szkody lub trudnych do odwrócenia skutków może dotknąć inwestora (skarżących).
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.