Postanowienie NSA z 9 lutego 2017 r., II OZ 85/17

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 9 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2016 r., IV SA/Wa 3403/15 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku

Sprawa

w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Roman Hauser przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3403/15 (dalej postanowienie z 10 czerwca 2016 r.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej WSA albo sąd I instancji), po rozpoznaniu wniosku Z. R., odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

Powyższe postanowienie zostało wydane na tle następującego stanu faktycznego:

Wyrokiem z dnia 4 marca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3403/15, WSA oddalił skargę Z. R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...].

W piśmie z dnia 15 kwietnia 2016 r. skarżący wniósł o przesłanie mu sentencji wyroku, podnosząc, że taką prośbę zawarł już w piśmie z dnia 15 lutego 2016 r.

W piśmie z dnia 9 maja 2016 r. sąd I instancji przesłał skarżącemu odpis sentencji wyroku z dnia 4 marca 2016 r.

W dniu 16 maja 2016 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 4 marca 2016 r. W uzasadnieniu wniosku podał, że do uchybienia terminu doszło z powodu błędnego pouczenia w pismach z sądu. Skarżący podkreślił, że w dniu 25 lutego 2016 r. wystosował do WSA w Warszawie pismo, w którym prosił o przesłanie treści wyroku w sytuacji, gdyby nie dotarł na rozprawę. W ocenie skarżącego, z pouczenia sądu nie wynikało, że nie może złożyć wniosku o doręczenie sentencji wyroku przed rozprawą. W pouczeniu wskazano bowiem, że bezskuteczne byłoby złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia przed jego ogłoszeniem. Skarżący podniósł, że w pouczeniu nie było mowy, że złożenie wniosku o doręczenie sentencji wyroku przed rozprawą jest bezskuteczne. W jego ocenie, WSA w Warszawie błędnym pouczeniem spowodował, że przekroczył termin na złożenie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku.

Uzasadniając wskazane na wstępie postanowienie WSA uznał, że przedstawione przez skarżącego okoliczności, nie stanowią wystarczającej przesłanki do uznania, że nie ponosi on winy w uchybieniu terminu. Skarżący w niniejszej sprawie uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wiąże z błędnym pouczeniem sądu.

Termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia w sprawie, w której skargę oddalono rozpoczyna bieg w momencie wydania przez Sąd wyroku. W niniejszej sprawie Sąd nie był obowiązany doręczyć z urzędu skarżącemu odpisu sentencji wyroku, zatem termin na złożenie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku rozpoczął bieg w dniu 4 marca 2016 r. i upłynął w dniu 11 marca 2016 r.

Strona dochowująca odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw powinna ustalić, czy w dniu 4 marca 2016 r. zapadł w tej sprawie wyrok, a jeśli tak, to jakiej treści, a nie oczekiwać na odpowiedź sądu. Wskazać należy, że już w piśmie z dnia 10 listopada 2015 r., kierowanym do pełnomocnika skarżącego, Sąd podał numery telefonów, pod którymi udzielane są informacje o sprawach. Z pismem tym skarżący się zapoznał, bowiem w dniu 16 listopada 2015 r. udzielił na nie odpowiedzi. Nie było zatem uprawnione bierne oczekiwanie na wiadomość z sądu o treści wydanego wyroku. Zauważyć należy bowiem, że nawet w przypadku gdyby sąd wysłał skarżącemu treść sentencji wyroku mogłoby się okazać, że skarżący otrzymałby ją już po upływie terminu na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Z tego względu, w ocenie sądu, to w interesie skarżącego leżało podjęcie czynności zmierzających do uzyskania informacji czy i ewentualnie jakiej treści wyrok został wydany na rozprawie w dniu 4 marca 2016 r.

W zażaleniu na powyższe postanowienie z 25 września 2016 r. skarżący podkreślił, że dochował wszelkiej staranności w pełni dostosowując się do pouczenia sądu. Zdaniem skarżącego, dopełnił on wszystkich wymagań wynikających z kierowanych do Niego przez sąd pouczeń, a w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sąd I instancji nie wyjaśnił, do którego z pouczeń skarżący zastosował się nieprawidłowo.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Prawidłowe wszczęcie oraz kontynuowanie postępowania przed sądem administracyjnym uzależnione zostało od zachowania właściwej formy, czasu oraz miejsca dokonywania poszczególnych czynności procesowych. Zgodnie z art. 141 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.), uzasadnienie wyroku sporządzane jest z urzędu w terminie czternastu dni od dnia jego ogłoszenia albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym. Wyjątkiem od tej reguły jest sytuacja, w której dochodzi do oddalenia skargi. Wówczas, zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku sporządzane jest w terminie siedmiu dni od jego ogłoszenia albo od doręczenia odpisu sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym. Jeżeli uzasadnienie wyroku zostało sporządzone na wniosek strony, wówczas z mocy art. 142 § 2 p.p.s.a. jest ono doręczane tylko tej stronie, która złożyła wniosek.

W niniejszej sprawie nie ulegało wątpliwości, że skarżący nie złożył w terminie, o którym stanowi art. 141 § 2 p.p.s.a., wniosku o sporządzenie oraz doręczenie odpisu wyroku ogłoszonego dnia 4 marca 2016 r. wraz z uzasadnieniem. Pismem z 15 kwietnia 2016 r. skarżący zwrócił się o przesłanie odpisu wyroku, powołując się na swoją prośbę wyrażoną po raz pierwszy w piśmie z 25 lutego 2016 r. Po otrzymaniu odpisu wyroku skarżący pismem z 16 maja 2016 r. zwrócił się do sądu I instancji o doręczenie jego uzasadnienia wskazując jednocześnie przyczyny uchybienia terminu do dokonania tej czynności procesowej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd I instancji trafnie przyjął, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. Zarówno w piśmie z 16 maja 2016 r., jak i w zażaleniu z 25 września 2016 r. skarżący przedstawił własny sposób interpretowania kierowanych do Niego pouczeń, który jest niezgodny z ich rzeczywistą treścią, a przede wszystkim z przepisami obowiązującego prawa. Przepisy prawa procesowego mają bezwzględnie obowiązujący charakter. Niedopuszczalne jest ich rozumienie na tej prostej zasadzie, zgodnie z którą to wszystko co wprost nie wynika z ich literalnej treści jest zawsze dozwolone i zgodne z prawem. W pouczeniu doręczonym skarżącemu wraz z zawiadomieniem o terminie rozprawy, został On pouczony wyraźnie o treści art. 141 § 2 p.p.s.a. W złożonym zażaleniu na postanowienie z 10 czerwca 2016 r. skarżący nie przedstawił takich okoliczności, które pomimo dołożenia najwyższego poziomu staranności udaremniłyby Jemu dokonanie czynności procesowej polegającej na złożeniu wniosku o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem w terminie.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.