Postanowienie NSA z 15 lutego 2008 r., II OZ 95/08

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 15 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia U. i P. G.

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wr 387/07 w zakresie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 200 zł.

Skład

Sędzia NSA Andrzej Gliniecki przewodniczący

Sprawa

w sprawie ze skargi U. i P. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki instalacji grzewczej i demontażu kotła c.o. na paliwo stałe postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyznał U. i P. G. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 200 zł. i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że ze wskazanych przez skarżących we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności wynika, że po odliczeniu niezbędnych kosztów utrzymania skarżący dysponują kwotą ok. [...] zł. W ocenie Sądu kwota ta nie pozwala na przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, jednakże zachodzą okoliczności stanowiące przesłankę uzasadniającą przyznanie skarżącym prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 200 zł. Kwota ta jest sumą, którą zdaniem Sądu skarżący będą w stanie ponieść z tytułu kosztów postępowania sądowego. Wnioskodawcy nie wykazali natomiast, iż nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co musiało skutkować odmową przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

W zażaleniu na powyższe postanowienie podniesiono, że Sąd oceniając ich wniosek wziął pod uwagę jedynie wydatki związane z ponoszonymi opłatami związanymi z utrzymaniem mieszkania, nie wziął zaś pod uwagę wydatków koniecznych takich jak żywność, odzież, obuwie, ochrona zdrowia i higiena osobista. Zdaniem skarżących nie są oni w stanie ponieść żadnych kosztów w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie posiada usprawiedliwione podstawy.

Słusznie zauważono w zażaleniu, że Sąd błędnie przyjął, iż kwota [...] zł. stanowi środki wolne, z których skarżący mogą bez zbytniego obciążenia uiścić koszty sądowe. Z uzasadnienia postanowienia Sądu I instancji nie wynika, aby Sąd wziął pod uwagę, że z kwoty tej skarżący muszą zapewnić codzienny byt swojej rodziny. Wydatki te, stanowią obok kosztów związanych z utrzymaniem domu, niezbędne koszty utrzymania i nie można pomijać ich przy ocenie możliwości poniesienia przez stronę kosztów sądowych w postępowaniu wszczętym skargą, które nie obejmuje wyłącznie wpisu sądowego od skargi. Mając to na względzie, nie można uznać, aby Sąd I instancji prawidłowo ocenił sytuację wskazaną przez skarżących we wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Ponadto należy zauważyć, że postanowieniem z dnia 14 grudnia 2007 r. przyznano U. i P. G. "prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 200 zł.", co wynika z pkt 1 sentencji. Tymczasem w uzasadnieniu tego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, iż wskazane przez skarżących okoliczności stanowią przesłankę uzasadniającą "przyznanie skarżącym prawa pomocy tylko w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 200 zł.". Zgodnie z art. 212 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., wpis od skargi i opłata kancelaryjna należą do opłat sądowych. Opłaty sądowe zawierają się zaś w pojęciu kosztów sądowych, wskazanych w art. 211 p.p.s.a. Pojęcie "wpisu" sądowego oraz "kosztów sądowych" nie są zatem pojęciami tożsamymi, które można używać zamiennie. Koszty sądowe obejmują bowiem opłaty sądowe i zwrot wydatków.

W zaistniałej sytuacji zachodzi zatem rozbieżność pomiędzy wydanym w sprawie rozstrzygnięciem - sentencją postanowienia, a jego uzasadnieniem, co może wywołać u strony uzasadnione wątpliwości, co do zakresu przyznanego prawa pomocy. Sąd orzekając o prawie pomocy, powinien w sentencji postanowienia, jak i w jego uzasadnieniu, używać pojęć ustawowych odpowiadających ściśle podjętemu rozstrzygnięciu, aby nie doszło do nieporozumień i niejasności, jak w sprawie III SA/Wr 145/07.

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.