Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 1243/16 odmówił dopuszczenia B. O. do udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi K. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie przedłożenia projektu budowlanego zamiennego.
Sąd wskazał, że K. K. wniosła skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r., którą umorzono postępowanie odwoławcze od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] lutego 2016 r., w przedmiocie nałożenia na W. i Z. M. obowiązku złożenia w terminie do 31 maja 2016 r. czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych dokonanych w stosunku do zatwierdzonego projektu architektoniczno-budowlanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z przyłączami zlokalizowanego w [...] nr [...], gmina [...], na działce nr [...].
Na rozprawie w dniu 7 marca 2017 r., za stronę skarżącą stawił się B. O., składając do akt pełnomocnictwo.
Pouczony przez Przewodniczącą o treści art. 35 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., oraz różnicy tej regulacji z unormowaniami zawartymi w art. 33 § 1 k.p.a., B. O. oświadczył, że nie jest adwokatem, ani radcą prawnym, ani małżonkiem, rodzeństwem, wstępnym ani zstępnym skarżącej. Swoje prawo do reprezentowania skarżącej wywodzi z art. 33 § 1b p.p.s.a., ponieważ brał udział w postępowaniu administracyjnym jako pełnomocnik skarżącej i był najaktywniejszym uczestnikiem tego postępowania. Zdaniem B. O., z treści § 1b wynika, że nie musi wykazywać się interesem prawnym. B. O. sprecyzował swoje oświadczenie i żądał dopuszczenia do udziału w sprawie jako uczestnika postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wskazał, że B. O. żąda dopuszczenia do udziału w niniejszym postępowaniu jako uczestnik postępowania administracyjnego, twierdząc jednocześnie, że nie musi wykazywać się interesem prawnym.
Sąd wskazał, że kwestia dopuszczenia uczestnika do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana jest w art. 33 p.p.s.a. Następnie powołał art. 33 § 1, § 1a, § 1b i § 2 p.p.s.a. i stwierdził, że z przepisów tych wynika, że o możliwości udziału osoby zainteresowanej w postępowaniu sądowoadministracyjnym decyduje to, czy legitymuje się ona interesem prawnym. Sąd omówił pojęcie interesu prawnego i stwierdził, że w niniejszej sprawie wnioskodawca nie ma interesu prawnego, wywodzonego z obowiązujących przepisów prawa, w szczególności wynikającego z przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290, z późn. zm.). Interes prawny wnioskodawcy nie wynika również z faktu, że w przedmiotowym postępowaniu występował jako pełnomocnik - w imieniu i na rzecz skarżącej - w trybie art. 33 § 1 k.p.a.
Sąd wyjaśnił ponadto, że z art. 33 § 1b p.p.s.a. wynika wyłącznie, że jeżeli sąd administracyjny stwierdzi, iż osoby wymienione w § 1 i § 1a, mimo że brały udział w postępowaniu administracyjnym i żądają dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie mają interesu prawnego w wyniku tego postępowania, wówczas ma obowiązek wydać postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie.
Biorąc zatem pod uwagę powyższe, Sąd stwierdził, że brak było podstaw do dopuszczenia wnioskodawcy do udziału w niniejszej sprawie, o czym orzekł w sentencji, na podstawie art. 33 § 1b p.p.s.a.
Na powyższe postanowienie B. O. złożył zażalenie, zarzucając naruszenie art. 35 § 1 p.p.s.a., wnosząc o jego zmianę, co umożliwi reprezentowanie skarżącej K. K..
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 33 § 1 p.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Powołany przepis nie dotyczy zatem każdej osoby biorącej udział w postępowaniu administracyjnym, a tylko takiej, której interesu prawnego dotyczy wynik postępowania sądowego. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Stroną (uczestnikiem) postępowania jest ten podmiot, którego własny interes prawny lub obowiązek podlega konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym. Interes prawny ma zatem przysługiwać podmiotowi w jego "własnej" sprawie administracyjnej (zob. uchwała NSA z dnia 3 lutego 1997 r., sygn. akt OPS 9/96, orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że nie można opierać interesu prawnego wyłącznie na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny (por. postanowienia NSA: z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt I FZ 53/14, z dnia 2 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 280/08, orzeczenia.nsa.gov.pl). O uczestniku postępowania mówić można zatem wówczas, gdy wynik postępowania sądowego dotyczy jego interesu prawnego, a zatem wywołuje skutki w zakresie praw i obowiązków tego podmiotu, wynikających ze stosunków administracyjnoprawnych. Takim podmiotem nie będzie więc pełnomocnik strony, który działa w jej imieniu i na jej rzecz, a wszelkie skutki zapadłych w postępowaniu rozstrzygnięć mają znaczenie wyłącznie w sferze praw i obowiązków reprezentowanej strony.
Jak wynika z akt sprawy, B. O. nie występował w postępowaniu administracyjnym w imieniu własnym, ale jako pełnomocnik skarżącej K. K.. Nie był zatem stroną postępowania administracyjnego, nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym z uwagi na swój interes prawny. Nie można zatem uznać, że niniejsze postępowanie dotyczy interesu prawnego B. O.. Status ww. osoby jako pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym nie ma żadnego wpływu na ocenę omawianej przesłanki interesu prawnego. Jeżeli bowiem akt stosowania normy prawa administracyjnego nie wywiera bezpośredniego wpływu na sytuację prawną danego podmiotu, wówczas nie można mówić o jego interesie prawnym (por. postanowienie NSA z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt I FZ 53/14, wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 1876/99, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 33 § 1b p.p.s.a., jeżeli wynik postępowania sądowego nie dotyczy interesu prawnego osób, o których mowa w § 1 i 1a, a żądają one dopuszczenia do udziału w postępowaniu, sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie. Jak już wyżej wskazano, wynik postępowania sądowego nie dotyczy interesu prawnego B. O., który brał udział w postępowaniu administracyjnym nie jako strona, a jako jej pełnomocnik, a zatem zasadnie Sąd I instancji odmówił dopuszczenia wyżej wymienionego do udziału w sprawie na podstawie art. 33 § 1b p.p.s.a.
Na marginesie należy wyjaśnić wnoszącemu zażalenie, że z art. 35 § 1 p.p.s.a. wynika, że pełnomocnikami w postępowaniu sądowoadministracyjnym mogą być tylko osoby, które zostały wymienione w określonym tym przepisem zamkniętym katalogu uprawnionych do reprezentacji. B. O. reprezentował skarżącą w postępowaniu administracyjnym, w którym została wydana zaskarżona decyzja. Podkreślenia jednak wymaga, że postępowanie sądowoadministracyjne jest postępowaniem odrębnym w stosunku do postępowania administracyjnego. Tok tych postępowań jest regulowany innymi ustawami: postępowanie administracyjne - Kodeksem postępowania administracyjnego, postępowanie sądowoadministracyjne - p.p.s.a. Ustawy te w odmienny sposób regulują krąg osób uprawnionych do reprezentowania stron i uczestników w postępowaniu, zatem nie ma miejsca sytuacja, w której pełnomocnik z postępowania administracyjnego winien być dopuszczony do reprezentowania strony w następującym po nim postępowaniu sądowym. Kodeks postępowania administracyjnego w art. 33 § 1 dopuszcza bowiem stosunkowo szeroki krąg osób uprawnionych do reprezentowania strony postępowania (może być to każda osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych), podczas gdy p.p.s.a. nie daje takiej możliwości osobom innym niż wymienione w wąskim, zamkniętym katalogu zawartym w art. 35 § 1 tej ustawy. Z tych też względów B. O. jako osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych mógł reprezentować skarżącą w postępowaniu administracyjnym, ale wobec faktu, że jest osobą spoza katalogu wskazanego w art. 35 § 1 p.p.s.a. nie może być pełnomocnikiem skarżącej w postępowaniu sądowym dotyczącym decyzji wydanej przez organ administracji.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.