Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 30 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 1612/13, po rozpoznaniu wniosku J. B. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
W uzasadnieniu Sąd podniósł, że postanowieniem z dnia 8 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., odrzucił skargę J. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia [...] października 2013r., jako wniesioną po upływie trzydziestodniowego terminu określonego w art. 53 § 1 P.p.s.a.
Skarżąca w dniu 3 lutego 2014 r. złożyła pismo zatytułowane jako "skarga kasacyjna", w którym wniosła m.in. o "przywrócenie terminu odwoławczego" wskazując, iż jej "choroba nie pozwalała na wniesienie skargi w trzydziestodniowym terminie". Podkreśliła ponadto, że jej "uporczywe dolegliwości związane z pogarszającym się wzrokiem" nie pozwalają na dokładne przeanalizowanie terminów odwoławczych. Aby poradzić sobie z wniesieniem skargi na postanowienie sądu musiała korzystać z dobrej woli osób trzecich.
Pismem z dnia 11 czerwca 2014 r. ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik skarżącej wniósł o rozpoznanie wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, podnosząc że skarżąca jest osobą schorowaną, ma problemy ze wzrokiem, który cały czas się pogarsza. Ma trudności z czytaniem małych liter i musi korzystać z pomocy osób trzecich. Ponadto dołączono zaświadczenie z poradni okulistycznej z dnia 2 czerwca 2014 r., z którego wynika, że skarżąca od maja 2013 r. leczona jest na "przewlekłe zapalenie brzegów powiek" oraz stwierdzono u pacjentki "masywną obecność pasożyta".
W ocenie Sądu pierwszej instancji okoliczności wskazane we wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia skargi nie stanowią podstawy przywrócenia terminu zgodnie z art. 86 p.p.s.a. bowiem nie wskazują one na brak winy skarżącej w uchybieniu terminu.
Zaskarżona decyzja, skutecznie doręczona J. B. w dniu 25 października 2013 r., zawierała prawidłowe i kompletne pouczenie o terminie i sposobie złożenia skargi do sądu administracyjnego. Wbrew stwierdzeniu pełnomocnika, że: "pouczenia w zakresie środków odwoławczych pisane są mniejszą czcionką" i skarżąca nie była w stanie samodzielnie go odczytać, pouczenie zawarte w skarżonej decyzji jest zapisane czcionką o tożsamej wielkości jak pozostała treść tej decyzji. Nadto sam pogarszający się stan zdrowia, ani też przedmiot sprawy nie stanowią podstawy do stwierdzenia, że skarżąca dopełniła niezbędnej staranności celem zaskarżenia decyzji we wskazanym w pouczeniu terminie. Skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu nie podaje, że jest osobą niewidzącą, czy też niedowidzącą, w szczególności że nastąpiło nagłe zdarzenie pogarszające wzrok, którego nie była w stanie przewidzieć. Treść skargi wskazuje, że skarżąca albo miała sama możliwość zapoznania się z treścią decyzji (więc również pouczenia), albo korzystała w tym celu z pomocy osoby trzeciej, w tym sporządzenia skargi, jak również skargi kasacyjnej z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających nagłe wystąpienie przeszkody uniemożliwiającej skarżącej podjęcie czynności zmierzających do wniesienia skargi w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania, zgodnie z pouczeniem. W ocenie Sądu, również dołączone do pisma z dnia 11 czerwca 2014r. oświadczenie lekarza specjalisty chorób oczu, że skarżąca jest leczona z powodu przewlekłego zapalenia brzegów powiek (maj 2013r.) i stwierdzono obecność pasożyta oraz potrzebę stałej kontroli okulistycznej, nie uprawdopodabnia braku winy skarżącej w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi. Zdaniem Sądu skarżąca mając świadomość wcześniej swego stanu zdrowia, w tym schorzeń, które mogą doprowadzać do stanu dysfunkcji w realizacji planów czy obowiązków, mogła i powinna zapewnić sobie w tym celu pomoc innych osób. Twierdzenie to znajduje oparcie w treści wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, jak i załączonych do niego pism. W tej sytuacji skarżąca, wyczekując do ostatnich dni terminu do wniesienia skargi, musiała godzić się z ryzykiem, że wobec swego stanu zdrowia mogą zajść okoliczności, które utrudnią jej realizację czynności związanych z postępowaniem sądowym. W swoim stanie zdrowotnym odwlekanie przez skarżącą czynności polegającej na wniesieniu skargi, należy zatem traktować jak co najmniej lekkie niedbalstwo.
Sąd zgodził się ze skarżącą, że w pewnych sytuacjach choroba strony, może świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej, lecz tego rodzaju okoliczność może zostać uwzględniona wyłącznie w sytuacji gdy choroba jest nagła i jej przebieg w rzeczywistości uniemożliwia stronie dokonanie określonej czynności, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie.
Przy ocenie braku winy, jako przesłance przywrócenia terminu procesowego, uchybionego przez stronę dotkniętą nawet ciężkim schorzeniem nie można rezygnować z wymagania należytej staranności człowieka przejawiającego dbałość o swe własne życiowo ważne sprawy.
Sąd stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi i z tego powodu oddalił wniosek o przywrócenie terminu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.
Skarżąca w zażaleniu na powyższe postanowienie podkreślił, że wbrew stanowisku Sądu nie miała możliwości skorzystania z pomocy osób trzecich. Mieszka sama i nie posiada nikogo bliskiego, kogo mogłaby prosić o pomoc. Dodatkowo podniosła, że schorzenie, na które cierpi uniemożliwiło jej prawidłowe odczytanie pouczenia, a w konsekwencji dochowanie terminu do wniesienia skargi. Postępująca choroba oczu powinna być zakwalifikowana jako zdarzenie nagłe, ponieważ skarżąca nie jest w stanie przewidzieć w jakim stopniu i w jakim tempie jej wzrok będzie słabnąć, a tym samym czy i w jakim zakresie będzie potrzebowała pomocy osób trzecich.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywróci termin. Z powyższego unormowania wynika, że brak winy w uchybieniu terminu stanowi konieczną i podstawową przesłankę przywrócenia terminu.
Przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu przyjąć należy pewien obiektywny miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, iż strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne.
Skarżąca jako okoliczność usprawiedliwiającą niedokonanie czynności w terminie wskazała chorobę, a konkretnie dolegliwości związane z pogarszającym się wzrokiem. Uwzględniając dokumentację zawartą w aktach sprawy oraz zaświadczenie lekarskie z dnia 2 czerwca 2014 r. stwierdzić należy, że brak było podstaw do ustalenia nagłego stanu chorobowego u skarżącej w okresie 30 dniu, w jakim powinna być złożona skarga od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 22 października 2013 r. Z dokumentacji lekarskiej nie wynika również, aby schorzenie narządu wzroku miało charakter tak ciężki i przewlekły, że powodowałoby całkowitą dysfunkcję i brak możliwości samodzielnego podejmowania czynności koniecznych dla zachowania terminu przewidzianego na zaskarżenie decyzji.
Należy zaznaczyć, że aby zaistniała przesłanka do przywrócenia terminu strona musiałaby uprawdopodobnić, że stan zdrowia uniemożliwił jej dokonanie czynności w przewidzianym terminie. W orzecznictwie dominuje pogląd, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd Wojewódzki, że nie każda choroba jest przeszkodą do dokonania określonej czynności procesowej. Jest nią z reguły nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, a za taką nie można uznać, wbrew twierdzeniu skarżącej, postępującej choroby oczu.
W świetle powyższych rozważań, na poparcie zasługuje stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.