Uzasadnienie
Wyrokiem z 29 czerwca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, I SA/Lu 105/22, na skutek skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z 25 listopada 2021 r., w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta C. z 9 lipca 2021 r.
W skardze kasacyjnej organ zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 6o ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r., poz. 1987 ze zm., dalej: u.c.p.g.), poprzez jego wadliwą wykładnie i błędne zastosowanie.
Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, rozpoznanie skargi i jej oddalenie, ewentualnie uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, skarżąca wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie, a także o zasądzenie niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Przede wszystkim strona skarżąca czyniąc zarzut naruszenia prawa materialnego powinna wykazać, na czym polegała dokonana przez sąd pierwszej instancji błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa lub, jakie powinno być właściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego. Tymczasem strona ograniczyła się jedynie do zanegowania stanowiska sądu pierwszej instancji nie wskazując na czym polegał błąd wykładni, a tym bardziej na czym polegało niewłaściwe zastosowanie art. 6o ust. 1 i 2 u.c.p.g. w stanie faktycznym sprawy, bo tylko w takiej sytuacji można mówić o niewłaściwym zastosowaniu prawa materialnego.
Zgodnie z art. 6o ust. 1 u.c.p.g. w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.
W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że przepis art. 6o ust. 1 u.c.p.g. uprawnia organ do określenia opłaty w przypadku, gdy właściciel nieruchomości nie stosuje się do obowiązków wynikających z ustawy bądź naliczył opłatę w nieprawidłowej wysokości, nie dokonał korekty deklaracji np. w sytuacji gdy faktyczna ilość odebranych odpadów jest odmienna od zadeklarowanej. W wypadku stwierdzenia rozbieżności organ zobowiązany jest ustalić prawidłową wysokość opłaty za okresy, w którym powstał i uległ konkretyzacji obowiązek jej uiszczenia. Z tego punktu widzenia należy uznać za dopuszczalne określenie wysokości opłaty wstecz - za okresy, co do których potwierdziły się wątpliwości organu odnośnie do danych zawartych w złożonej deklaracji (zob. wyroki WSA w Opolu z 10 marca 2021 r., I SA/Ol 879/20 i NSA z 7 grudnia 2022 r., III FSK 1351/2) Organ wydając decyzję wskazuje jednocześnie metodę określenia wysokości opłaty.
Wybór metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz określenie stawki opłaty, następuje w drodze uchwały rady gminy (art. 6k ust. 1 pkt 1 u.c.p.g.). Kwestionowany przepis może zatem zostać naruszony wówczas, gdyby nie zachowano formy władczego aktu organu samorządowego przy spełnieniu przesłanek do jego wydania, bądź też określono wysokość opłaty sprzecznie ze wskazanymi w tym przepisie metodami.
W stanie faktycznym sprawy, z uwzględnieniem treści art. 6j ust. 3 i art. 6k ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że w deklaracji powinna zostać wykazana jedna stała liczba pojemników rzeczywiście potrzebna deklarującemu w kolejnych miesiącach według realnych szacunków. W konsekwencji, jeżeli deklaracja nie odzwierciedlała rzeczywistości, wówczas organy mają obowiązek ustalić ilość pojemników (worków) potrzebnych spółce w skali miesiąca i na tej podstawie określić wysokość jednej stałej miesięcznej opłaty w miejsce deklarowanej lub niezłożonej.
Skarżący organ zbyt ściśle odwołuje się do treści art. 21 § 3 o.p., podczas z art. 6o ust. 2 u.c.p.g. wprost wynika, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości określonej w decyzji, o której mowa w ust. 1, obowiązuje do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty. Przepis ten koresponduje z art. 6o ust. 3, który stanowi, że po doręczeniu decyzji, o której mowa w ust. 1, złożenie deklaracji nie jest dopuszczalne, jeżeli nie następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty, w tym stawki opłaty. Jak zasadnie podniósł NSA w wyroku z 9 grudnia 2021 r. (III FSK 4527/21) w art. 6o ust. 2 u.c.p.g. ustawodawca wyraźnie wskazał, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości określonej w decyzji wydanej na podstawie art. 6o ust. 1 tej ustawy, obowiązuje do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty.
Tym samym, organ podatkowy wydający w stosunku do niej deklaratoryjną decyzję podatkową bierze pod uwagę już zrealizowany podatkowy stan faktyczny. Jednocześnie jednak, w oparciu o dyrektywę art. 6o ust. 2 u.c.p.g. przyjmuje on, że zdarzenia, które już miały miejsce, w niezmienionym kształcie będą realizowane w przyszłości. W związku z tym, z woli ustawodawcy wyrażonej we wspomnianym przepisie, określając wysokość daniny publicznej czyni to również na przyszłość (do czasu zmiany treści realizowanego stanu faktycznego, wymagającego złożenia nowej deklaracji na opłatę od gospodarowania odpadami komunalnymi - por. art. 6o ust. 2 i 3 u.c.p.g.).
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 2 pkt 5 i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
sędzia NSA Bogusław Dauter sędzia NSA Stanisław Bogucki sędzia del. WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska