Postanowienie NSA z 24 maja 2022 r., III FW 2/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 24 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej

Sprawa

z wniosku Związku Celowego Gmin M. [...] z siedzibą w G. [...] z dnia 29 marca 2022 r. o rozstrzygnięcie sporu o kompetencyjnego pomiędzy Związkiem Celowym Gmin M. [...] z siedzibą w G. [...] a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w G. [...] w sprawie wskazania organu właściwego w sprawie ulgi płatniczej postanawia wskazać Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. [...] jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.

Skład

Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz przewodniczący
Sędzia NSA Paweł Borszowski przewodniczący
Sędzia NSA Anna Dalkowska przewodniczący, sprawozdawca

Uzasadnienie

Postanowienie

1.1. Wnioskiem z 29 marca 2022 r. Zarząd Związku Celowego Gmin M. [...] z siedzibą w G. [...] (dalej: "Związek") wystąpił na podstawie art. 22 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: "k.p.a.") do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim, a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w G. [...] (dalej: "NUS") poprzez wskazanie organu właściwego do załatwienia sprawy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o rozłożenie na raty grzywny w celu przymuszenia.

1.2. Postanowieniem z 6 września 2021 r. związek nałożył na A. C. grzywnę w kwocie 3000 zł w celu przymuszenia obowiązku podłączenia do istniejącej sieci kanalizacyjnej nieruchomości, której był właścicielem. Pismem z 27 stycznia 2022 r. A. C. zwrócił się do związku z wnioskiem o rozłożenie na raty płatności grzywny w celu przymuszenia. Pismem z 28 stycznia 2022 r. związek przekazał powyższy wniosek do Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. [...]. W odpowiedzi NUS zwrócił związkowi wniosek argumentując, że nie posiada kompetencji do rozpatrzenia powyższego wniosku.

2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

2.1. Stosownie do art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., sprawy te rozpoznaje Naczelny Sąd Administracyjny, a do ich rozstrzygania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Sporem kompetencyjnym jest sytuacja prawna, w której co do zakresu właściwości organów administracji publicznej zachodzi rozbieżność poglądów, która musi być usunięta na skutek zastosowania środków prawnych. Spór kompetencyjny ma miejsce wtedy, gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej zachodzi w odniesieniu do rozstrzygnięcia tożsamej sprawy, czyli gdy mamy do czynienia z tożsamą sprawą, którą zajmują się lub odmawiają zajęcia się co najmniej dwa organy. Rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego to wskazanie organu administracji publicznej właściwego w sprawie na podstawie przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu stosowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny środka.

2.2. W rozpoznawanej sprawie występuje spór negatywny, który powstał pomiędzy Zarządem Związku Celowego Gmin M. [...] z siedzibą w G. [...] a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w G. [...] w zakresie właściwości organu do wydania decyzji o rozłożeniu na raty grzywny w celu przymuszenia.

2.3. Tożsamy problem prawny dotyczący podobnego stanu faktycznego był już przedmiotem orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z: 19 stycznia 2017 r., sygn. akt II FW 2/16 oraz 11 lipca 2017 r., sygn. akt II FW 2/17. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela i przyjmuje jako własny pogląd wyrażony w ww. orzeczeniach, posługując się argumentacją wykorzystaną w powyższych postanowieniach.

2.4. Zgodnie z art. 124 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm., dalej "u.p.e.a.") nałożone grzywny w celu przymuszenia, nieuiszczone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie egzekucji należności pieniężnych, określonym w powyższej ustawie. nałożenie grzywny jest środkiem egzekucyjnym o charakterze niepieniężnym, wymienionym w art. 1a pkt 12 lit. b) u.p.e.a., jej zapłata egzekwowana jest tak jak każda inna należność pieniężna. Zaś w świetle art. 19 § 1 u.p.e.a. naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz do zabezpieczania takich należności w trybie i na zasadach określonych w dziale IV, z zastrzeżeniem § 2-8. Wyjątki od tej zasady zostały przewidziane w art. 19 § 2-7 u.p.e.a., gdzie ustawodawca wymienił inne organy, które w określonym zakresie mogą prowadzić egzekucję należności pieniężnych. Niemniej jednak w żadnym z tych przepisów związek gmin nie został wymieniony jako organ egzekucyjny. Natomiast art. 19 § 8 u.p.e.a. ma charakter przepisu blankietowego, odsyłającego do innych ustaw. Również ten przepis nie daje podstawy do uznania związku gmin za organ egzekucyjny w zakresie opisanym we wniosku, skoro żadna ustawa nie przyznaje mu kompetencji do egzekwowania należności pieniężnej (grzywny).

2.5. Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stosownie do art. 19 § 1 u.p.e.a. organem właściwym do wydania decyzji w sprawie rozłożenia na raty grzywny nałożonej w celu przymuszenia będzie Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. [...].

2.6. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

Paweł Borszowski Sławomir Presnarowicz Anna Dalkowska