Uzasadnienie
1. Postanowieniem z 18 stycznia 2023 r., I SA/Kr 1586/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej "organ") na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z 13 września 2022 r. w przedmiocie odrzucenia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Jako podstawę orzeczenia wskazano art. 178 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a.").
2. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że zarządzeniem z 13 września 2022 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału I nakazał zwrócić pełnomocnikowi organu pismo z 6 września 2022 r. zatytułowane odpowiedź na skargę kasacyjną, ponieważ pomimo wymogu określonego w art. 66 § 1 p.p.s.a., nie zamieszczono w jego treści oświadczenia o doręczeniu odpisu tego pisma drugiej stronie albo o jego nadaniu przesyłką poleconą.
Pismem z 30 września 2022 r. pełnomocnik organu wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie, które zostało odrzucone jako niedopuszczalne.
3. Pismem z 23 lutego 2023 r. organ złożył zażalenie na postanowienie z 18 stycznia 2023 r. o odrzuceniu zażalenia, zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 194 § 1 pkt 9 w zw. z art. 198 p.p.s.a. poprzez nieprawidłową, zawężającą interpretację katalogu zarządzeń przewodniczącego, które podlegają zaskarżeniu zażaleniem, w szczególności przypadku o którym mowa w pkt 9 przedmiotowego artykułu "których przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej", a w rezultacie uznanie złożonego zażalenia z 30 września 2022 r. za niedopuszczalne i jego odrzucenie. W zażaleniu organ wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasadzenie kosztów.
Organ podniósł, że od wspomnianego zarządzenia winno przysługiwać prawo do złożenia zażalenia na podstawie art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a albowiem bezpodstawny zwrot odpowiedzi na skargę kasacyjną, z uwagi na wykładnię przepisów regulujących kwestie kosztów postępowania (por. m. in. uchwałę składu siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12 w zakresie spóźnionej odpowiedzi na skargę kasacyjną), definitywnie pozbawia organ prawa uzyskania zwrotu kosztów tego postępowania i nie można tego w żaden sposób restytuować. Skoro tak, to zarządzenie decydujące o uprawnieniach strony w zakresie kosztów postępowania winno być zaskarżalne w oparciu o art. 194 § 1 pkt 9 w zw. z art. 198 p.p.s.a., gdyż dotyczy zwrotu kosztów postępowania w sytuacji gdy strona nie wnosi skargi kasacyjnej. Przypomnieć bowiem należy, że środek odwoławczy jakim jest zażalenie ma służyć eliminowaniu uchybień o charakterze procesowym zaistniałych w prowadzonym postępowaniu sądowoadministracyjnym.
- 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zażalenie jest środkiem odwoławczym od postanowień wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto od postanowień wymienionych w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Ten środek odwoławczy, zgodnie z art. 198 p.p.s.a. przysługuje także od niektórych zarządzeń przewodniczącego wydziału, ale wyłącznie wówczas, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwości ich zaskarżenia.
Zarządzenie z 13 września 2022 r. zostało wydane na podstawie art. 66 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że w toku sprawy adwokaci, radcy prawni, doradcy podatkowi, rzecznicy patentowi i Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej doręczają sobie nawzajem pisma bezpośrednio za potwierdzeniem odbioru i oznaczeniem daty lub przesyłką poleconą. W treści pisma procesowego wniesionego do sądu zamieszcza się oświadczenie o doręczeniu odpisu pisma drugiej stronie albo o jego nadaniu przesyłką poleconą. Pisma niezawierające powyższego oświadczenia podlegają zwrotowi bez wzywania do usunięcia tego braku.
Ustawodawca nie przewidział możliwości złożenia zażalenia na zarządzenie o zwrocie stronie pisma, które nie zawiera oświadczenia o doręczeniu odpisu pisma drugiej stronie albo o jego nadaniu przesyłką poleconą. Zarządzenie takie, wbrew stanowisku organu nie mieści się również w dyspozycji art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a., gdyż jego przedmiotem nie jest zwrot kosztów postępowania a zwrot pisma.
Argumentacja organu dotycząca wpływu tego zarządzenia na kwestię dalszego rozstrzygania o kosztach można uznać co najwyżej jako postulat de lege ferenda względem ustawodawcy, nie zaś jako zarzut wobec sądu, który postępuje w zgodzie z procedurą.
Mając na uwadze powyższe oraz fakt, iż zgodnie z art. 198 w zw. z art. 197 § 2 w zw. z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, co skutkowało tym, że Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 i 198 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.