Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. akt III SAB/Gl 496/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K.K., stwierdził, że Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 1); zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 2) oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt 3). W uzasadnieniu orzeczenia opisano następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
K.K., pismem z dnia 21 marca 2022 r., złożonym poprzez platformę ePUAP, zwrócił się do Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych [...] z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie przekazania:
- 1. skanu przygotowanej przez Nadleśnictwo [...] lokalnej polityki mieszkaniowej (wraz ze sporządzonymi do niej wykazami lokali), zatwierdzonej do dnia 31 grudnia 2012 r. przez dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych [...], o której mowa w piśmie dyrektora generalnego Lasów Państwowych z dnia 25 października 2012 r. (zn. ZI-1-1710-5-1/12),
- 2. skanu opracowanej przez Nadleśnictwo [...] do dnia 31 sierpnia 2015 r. Polityki Mieszkaniowej (wraz ze sporządzonymi do niej wykazami lokali), zatwierdzonej przez dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych [...], o której mowa w Zarządzeniu nr 48 dyrektora generalnego Lasów Państwowych z dnia 19 czerwca 2015 r. w sprawie wprowadzenia "Wytycznych do Zaktualizowanych Polityk Mieszkaniowych dla jednostek Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe na lata 2015 - 2030" (zn. OF.011.4.2015.PML);
- 3. skanu opracowanego przez Nadleśnictwo [...] Programu Gospodarowania Zasobami Lokalowymi (wraz ze sporządzonymi do niego wykazami lokali), zatwierdzonego przez dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych [...], o którym mowa w Zarządzeniu nr 53 dyrektora generalnego Lasów Państwowych z dnia 30 lipca 2018 r. w sprawie wprowadzenia do wykorzystania w jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych "Wytycznych do opracowania Programu Gospodarowania Zasobami Lokalowymi w jednostkach organizacyjnych Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe" (zn. OB. 160.1.2018).
Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazał korespondencję elektroniczną, podając imienny adres e-mail: [...] i drogę elektroniczną poprzez platformę ePUAP.
Następnie strona pismem z dnia 22 kwietnia 2022 r. wniosła do WSA w Gliwicach skargę na bezczynność organu podnosząc, że nie udzielił on odpowiedzi na postawione w piśmie z dnia 21 marca 2022 r. pytania do czego był zobowiązany w świetle ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2021 r, poz. 1598 ze zm., dalej "u.d.i.p.").
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, albowiem żądane informacje nie są informacją publiczną. Sama treść wniosku wskazuje na to, że ten nie znajduje się w posiadaniu żądanej przez wnioskodawcę dokumentacji - niezależnie od tego czy przysługuje jej walor informacji publicznej czy też nie. Jeśli zatem organ nie posiada danych informacji, bądź posiada informacje nieaktualne, ale ich nie tworzy czy też przetwarza, gdyż należy to do kompetencji innego organu, nie można podnosić zarzutu bezczynności w tym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a."), uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, nie budzi wątpliwości, że Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych [...] jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia posiadanej informacji publicznej. Jest bowiem podmiotem, który został określony w art. 4 ust.1 pkt 4 u.d.i.p. Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne (...) oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne (...). Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe jest jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. Jest to największa w Unii Europejskiej organizacja zarządzająca lasami należącymi do Skarbu Państwa (źródło: https://www.lasy.gov.pl/pl/nasza-praca/pgl-lasy-panstwowe/organizacja). Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2022 r., poz. 672) lasami stanowiącymi własność Skarbu Państwa zarządza Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe.
Stosownie do ust. 3 i 4: W ramach sprawowanego zarządu Lasy Państwowe prowadzą gospodarkę leśną, gospodarują gruntami i innymi nieruchomościami oraz ruchomościami związanymi z gospodarką leśną, a także prowadzą ewidencję majątku Skarbu Państwa oraz ustalają jego wartość. Nadzór nad Lasami Państwowymi sprawuje minister właściwy do spraw środowiska. Wreszcie stosownie do art. 32 ust. 1 ustawy o lasach, Lasy Państwowe jako państwowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej reprezentują Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia. Z powyższego wynika zatem wprost, że Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe jest państwową jednostką organizacyjną, która gospodaruje nieruchomościami i wykonuje zadania właściciela, czyli Skarbu Państwa w tym obszarze oraz dysponuje (zarządza) w tym zakresie majątkiem publicznym.
W sytuacji, gdy organ spełnił przesłankę podmiotową co do obowiązku zastosowania względem niego przepisów u.d.i.p., albowiem jest podmiotem zobowiązanym jako adresat wniosku do podjęcia określonej czynności wynikającej z jego przepisów, po jego stronie zaistniał stan bezczynności. Tak więc, gdy strona zwróciła się doń z zapytaniem dotyczącym skanów lokalnej polityki mieszkaniowej przygotowanej przez Nadleśnictwo [...], a przez ten organ zatwierdzonej wraz z wykazem lokali towarzyszących tej polityce i skanu programu gospodarowania zasobami lokalowymi sporządzonej za określone lata kalendarzowe, obowiązkiem organu było podjęcie czynności wynikających z u.d.i.p. adekwatnie do podjętej oceny prawnej w zakresie postawionych pytań. Do tych czynności należy albo udostępnienie informacji, co odbywa się w drodze czynności materialno-technicznej, albo też wydanie decyzji o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania lub udzielenie pisemnie informacji, iż żądane zagadnienie nie stanowi informacji publicznej.
Skoro wniosek skarżącego o udzielenie informacji wpłynął do organu 21 marca 2022 r., a organ do dnia 10 maja 2022 r., czyli dnia udzielenia odpowiedzi na skargę, nie wypowiedział się w jakikolwiek pisemny sposób uregulowany przepisami u.d.i.p. zasadnym jest zarzut skarżącego, że organ dopuścił się bezczynności.
Jednocześnie WSA w Gliwicach nie stwierdził, aby bezczynność nosiła cechy rażącego naruszenia prawa. Dał bowiem wiarę organowi, że nieudzielenie informacji w terminie nie było wynikiem celowego unikania załatwienia sprawy, lecz błędnej oceny prawnej, co do wniesionego wniosku.
Skargę kasacyjną na powyższy wyrok wiódł Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
- 1. art. 61 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie i zaniechanie przyjęcia, że wniosek skarżącego stanowił o nadużyciu przez niego prawa do informacji publicznej;
- 2. art. 1 i art. 2 u.d.i.p. przez błędne ich zastosowanie i przyjęcie, że wniosek strony stanowił realizację prawa dostępu do informacji publicznej, mimo że działanie skarżącego należy ocenić jako nadużycie prawa w zakresie dostępu do informacji publicznej i uznać, że działanie organu nie stanowiło bezczynności;
- 3. art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. art. 35 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że przekroczenie terminu na udostępnienie informacji publicznej stanowi przesłankę do orzeczenia o bezczynności organu, podczas gdy termin ten ma charakter wyłącznie instrukcyjny i jego przekroczenie nie może być rozpatrywane w kategoriach bezczynności organu;
- 4. art. 15 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż organ zobowiązany był do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej albo umorzeniu postępowania, podczas gdy wniosek nie dotyczył informacji publicznej i jako taki nie podlegał rozpoznaniu zgodnie z art. 16 u.d.i.p., a więc zasadnym było działanie organu polegające na pozostawieniu go bez rozpoznania;
- 5. art. 134 § 1, art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. i art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej: P.u.s.a.), poprzez zaniechanie odniesienia się do stanowiska organu w uzasadnieniu, jako że z uzasadnienia wyroku nie wynika, aby WSA w Gliwicach należycie wykonał obowiązek rozpoznania i odniesienia się do wszystkich przytoczonych w odpowiedzi na skargę wniesioną przez organ zarzutów odnośnie naruszenia nadużycia prawa w zakresie dostępu do informacji publicznej, jak również WSA nie wykonał należycie obowiązku ich przytoczenia w uzasadnieniu wyroku, pomijając część zarzutów organu, a do części zarzutów odnosząc się w sposób lakoniczny. Naruszenie to miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż nie można wykluczyć, iż w przypadku rozpoznawania przez WSA pominiętych zarzutów zawartych w stanowisku organu lub bardziej wnikliwego rozpoznania części zarzutów, WSA mógłby dojść do przekonania, że skarga jest jednak nieuzasadniona, a ponadto utrudniona jest kontrola legalności zaskarżonego wyroku, skoro utrudnione jest poznanie całości argumentacji przy jego wydaniu;
- 6. art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. oraz art. 7, art. 10 § 1, art. 61 § 4, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 1 i 2 u.d.i.p. przez niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działania administracji publicznej uchybił należytej ocenie przeprowadzonych przez organ dowodów;
- 7. art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przez zobowiązanie organu do wydania aktu lub dokonania czynności, pomimo że wniosek skarżącego stanowił nadużycie prawa do informacji publicznej;
- 8. art. 149 § 1 P.p.s.a. poprzez stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, gdy tymczasem w opisanych w uzasadnieniu niniejszej skargi okolicznościach faktycznych i prawnych nie można żadną miarą przypisać organowi bezczynności;
- 9. art. 151 P.p.s.a. przez jego niezastosowanie wobec okoliczności, że organ nie pozostawał w bezczynności.
W ocenie skarżącego kasacyjnie organu, skarżący domaga się udostępnienia mu informacji o charakterze bardzo obszernym. Organ musi poświęcić niezbędny czas na odnalezienie dokumentów, zapoznanie się z nimi oraz zanonimizowanie, a działanie takie wymaga od organu zaangażowania odpowiednich osób, które na rzecz czynności mających umożliwić udostępnienie informacji publicznej będą musiały zrezygnować z wykonywanych przez siebie obowiązków i zająć się wyłącznie tymi czynnościami. Są to działania w znacznym stopniu utrudniające prawidłowe funkcjonowanie organu, wymagające dużego zaangażowania czasowego, nakierowanie na wprowadzenie zamętu informacyjnego i wykorzystanie ewentualnych błędów z tego płynących, a w efekcie pozwalające przypuszczać, że wnioskodawcy nie zależy na dobru publicznym.
Treść złożonego wniosku, który wymaga podania informacji obszernej i szczegółowej prowadzi do konkluzji, iż ma on na celu wywołanie dolegliwości organu i utrudnienie jego funkcjonowania. Co bardzo istotne, skarżący złożył w 2022 r. kilka wniosków o podobnym lub tożsamym zakresie przedmiotowym. W jednym przypadku, skarżący poinformowany został o możliwości zaznajomienia się z obszernymi opracowaniami znajdującymi się w posiadaniu organu, ze swojego uprawnienia ostatecznie nie skorzystał, mimo iż pracownik organu poświęcił wiele swego czasu pracy na odnalezienie w archiwum organu żądanych dokumentów. Całokształt okoliczności wskazuje zatem na to, że wniosek w niniejszej sprawie obiektywnie nie służy jakiemukolwiek dobru powszechnemu, nie tylko nie prowadzi do poprawy funkcjonowania organu, wręcz przeciwnie, ma stanowić dla niego dokuczliwość. W istocie więc wniosek nie służy usprawnieniu realizacji zadań publicznych, a godzi w realizację tych zadań.
To nadużycie absorbuje bowiem organ, jego siły i środki, co może opóźniać realizację wniosków niestanowiących nadużycia prawa. Sąd nie odniósł się więc w ogóle do podniesionego w skardze zarzutu nadużycia prawa przez skarżącego, nie zbadał również tej okoliczności. Tymczasem taka konkluzja znacznie osłabia wymowę zarzutów skarżącego może ekskulpować organ od bezczynności.
Sąd nie uwzględnił również faktu, iż terminy, o których mowa w u.d.i.p., mają charakter wyłącznie instrukcyjny. Termin instrukcyjny co do zasady nie wiąże stron i uczestników postępowania, a jego upływ nie rodzi ze sobą żadnych materialnoprawnych konsekwencji. Organ rozpatruje wniosek w tym terminie, jeżeli nie występują okoliczności, które uniemożliwiają jego rozpatrzenie.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W świetle art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
- 2. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Jako pierwsze będą rozpoznane zarzuty naruszania przepisów postępowania, ponieważ ocenę prawidłowości subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przeprowadzić dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. np. wyrok z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, wyrok z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08).
Zarzut naruszenia art. 134 § 1, art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. i art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. jest częściowo zasadny. Istotnie bowiem WSA w Gliwicach, mimo że obszernie opisał stanowisko organu w części dotyczącej stanu faktycznego (uzasadnienie s.3-4), to jednak w części uzasadnienia dotyczącej stanowiska samego Sądu nie odniósł się co do zarzutów zwartych w odpowiedzi na skargę, szczególnie zaś nie ocenił kwestii dotyczącej nadużycia prawa do informacji publicznej przez wnioskodawcę. Niemniej jednak mimo tego błędu wyrok Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu. Wyrok ten poddaje się również kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Przypomnieć należy, że wedle treści art. 141 § 4 P.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie winno nadto zawierać wskazania, co do dalszego postępowania. Przepis ten można naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Zaskarżony wyrok zawiera wszystkie elementy, które pozwalają organowi na podjęcie zgodnych z prawem działań, aby stan bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku z dnia 21 marca 2022 r o udostępnienie informacji publicznej – przestał istnieć.
Nie jest również trafny zarzut obrazy art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. oraz art. 7, art. 10 § 1, art. 61 § 4, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 1 i 2 u.d.i.p. przez niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działania administracji publicznej uchybił należytej ocenie przeprowadzonych przez organ dowodów. Wskazać należy, co wynika z akt sprawy sądowoadministracyjnej, że organ nie przeprowadzał żadnego postępowania dowodowego na okoliczności podnoszone w skardze kasacyjnej.
Przypomnieć również należy, że samodzielnie powołany w skardze kasacyjnej przepis art. 149 § 1 P.p.s.a. ma charakter wynikowy i znajduje zastosowanie jedynie, gdy sąd administracyjny stwierdzi, że doszło w sprawie do bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy, wskazując mu jakie elementy winien zawierać w takiej sytuacji wyrok ("Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy (...)"). Przepis ten jednak nie wyjaśnia, kiedy organ znajduje się w bezczynności lub przewlekle prowadzi postępowanie. To podlega ocenie po pierwotnym zrekonstruowaniu obowiązku prowadzenia postępowania w terminie określonym w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego lub innej ustawie szczegółowej. W tej sprawie Sąd pierwszej instancji ustalił, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia 21 marca 2022 r o udostępnienie informacji publicznej, a która to bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt I wyroku).
Wobec tego Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt III wyroku). Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji zastosował art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., skoro do takich wniosków doszedł.
Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie. Konstrukcja art. 151 P.p.s.a., stanowiącego, że w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części, dowodzi, iż przepis ten ma charakter wynikowy. Jest on formą "instrukcji" dla Sądu jak powinien postąpić (jakie wydać rozstrzygnięcie), gdy stwierdzi, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Oznacza to, że naruszenie przepisu art. 151 P.p.s.a. w każdym przypadku jest następstwem uchybienia innym przepisom materialnym bądź procesowym, które autor skargi powinien wyraźnie wskazać w wywiedzionym środku zaskarżenia. Autor skargi kasacyjnej, chcąc powołać się na zarzut naruszenia przepisów wynikowych, jest zobowiązany bezpośrednio powiązać ten zarzut z naruszeniem innych konkretnych przepisów, którym, jego zdaniem, uchybił Sąd pierwszej instancji. Zawsze musi wskazać na przepisy wadliwie stosowane przez organy, bo tylko przy naruszeniu prawa przez organ można trafnie zakładać, że wyrok Sądu pierwszej instancji jest wadliwy, jako że akceptuje wady postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej podnosząc zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. nie powołał żadnych innych przepisów, którym uchybił Sąd pierwszej instancji oddalając skargę. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej brak jest również bliższego rozwinięcia i wyjaśnienia tak sformułowanego zarzutu, co czyni go nieskutecznym. Niezależnie jednak od powyższego podkreślić należy, że Sąd pierwszej instancji, zobowiązując Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych [...] do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., jak i stwierdzając, że bezczynność Dyrektora nie była rażąca, nie mógł stosować art. 151 P.p.s.a., a zatem w szczególności z tego powodu nie mógł naruszyć tego przepisu.
Zarzuty obrazy przepisów prawa materialnego są w całości niezasadne.
W sprawie nie można uznać, że w sytuacji, gdy organ stwierdzi, że wniosek nie dotyczy informacji publicznej, to może w ogóle nie reagować. Jak słusznie podniósł to Sąd pierwszej instancji, organ powinien zawsze odpowiedzieć na wniosek w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. lub wydać decyzje, o których mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Zasadą jest, że zawsze organ jest zobowiązany do reagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Niedopuszczalne jest zatem, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej w ogóle nie odpowiada na wniosek, a więc organ zobowiązany do podjęcia czynności materialnotechnicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Oczywistym jest więc, że w przypadku informacji publicznej z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ milczy wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji, a podmiot zobowiązany ignoruje wniosek, zachowuje się tak jakby go nie było (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2023 r., III OSK 1942/22).
Jako całkowicie bezpodstawny należy uznać zarzut obrazy art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 35 k.p.a. W tym bowiem zakresie orzecznictwo NSA przyjmuje, że "analiza postanowień art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. wskazuje, że stanowią one lex specialis w stosunku do przepisów k.p.a. kształtujących terminy załatwiania spraw. Przepis art. 13 u.d.i.p. ustanawia zasadę udostępniania informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. 14-dniowy termin na udzielenie informacji publicznej ma charakter instrukcyjny. Jego upływ nie rodzi za sobą żadnych materialnoprawnych konsekwencji, a jedynie umożliwia wniesienie środków mających na celu zdyscyplinowanie podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznych, które pozostają w stanie bezczynności."(wyroki NSA z dnia 11 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1135/12, z dnia 8 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1469/13).
Tak więc "instrukcyjność" terminu do udostępnienia informacji publicznej określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nie oznacza, całkowitej dowolności podmiotu zobowiązanego w zakresie terminu, w którym ma on udostępnić dane. Oczywistym jest bowiem, że cechą decydującą o ważkości uzyskanych danych jest ich aktualność. Stąd ustawodawca w przepisach u.d.i.p. określił krótkie terminy, w których podmiot, do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien udostępnić te informacje. Uchybienie tym terminom powoduje, że wnioskodawca może podmiot zobowiązany pozostaje w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej. W takiej sytuacji wnioskodawca ma uprawnienie do złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej.
Nieuprawniony jest zarzut naruszania art. 16 ust. 1-2 u.d.i.p. Wbrew zarzutom skargi Sąd pierwszej instancji nie zobowiązał organu do wydania decyzji administracyjnej. WSA w Gliwicach opisując sposoby postępowania podmiotu zobowiązanego po otrzymaniu wniosku wskazał jedynie, że w sytuacjach określonych w art. 16 ust. 1, gdy istnieją ku temu przesłanki – powinien on wydać decyzję administracyjną.
Mając na względzie zarzuty skargi kasacyjnej, pomimo że jeden z nich okazał się częściowo zasadny, to jednak nie mogły odnieść zamierzonego skutku w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku. Wyjaśnić bowiem należy, że Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma ona usprawiedliwionych postaw, albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, o czym stanowi art. 184 P.p.s.a. Zaskarżone w sprawie orzeczenie, mimo stwierdzonych uchybień w jego motywach, odpowiadało co do rozstrzygnięcia prawu i dlatego orzeczono o oddaleniu skargi kasacyjnej. Orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu sentencja nie uległaby zmianie.
Również w sytuacji, gdy w uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji dokonał niewłaściwej wykładni przepisów prawa materialnego, brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku, gdy jego sentencja jest prawidłowa (wyrok NSA z dnia 3 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 221/10).
Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.