Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2463/19 oddalił skargę M. O. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu [...] lutego 2019 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] (dalej: "KWP") wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji skarżącego zatrudnionego wówczas na stanowisku asystenta Kontroli Ruchu Drogowego Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w [...], a pełniącego obowiązki na stanowisku referenta Zespołu I Sekcji II Wydziału Konwojowego Komendy Wojewódzkiej Policji w [...]. U podstaw wszczęcia tego postępowania legło ustalenie, że Prokuratura Okręgowa pod sygn. akt [...] prowadzi postępowanie karne, w toku którego w dniu [...] kwietnia 2018 r. zostało wydane, a [...] maja 2018 r. ogłoszone skarżącemu, postanowienie o przedstawieniu mu zarzutów o popełnienie czynu z art. 231 § 2 i art. 271 § 3 w związku z art. 11 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2019 r., poz. 1950 ze zm.; dalej: "k.k.").
Pismem z [...] lutego 2019 r. organ pierwszej instancji wystąpił również do Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów województwa [...] z prośbą o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby. W odpowiedzi z [...] marca 2019 r. Zarząd Wojewódzki Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów województwa [...] poinformował, że w uchwale z [...] marca 2019 r. nr [...] wyraził negatywną opinię w zakresie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Do akt administracyjnych niniejszej sprawy dołączono: kserokopie materiałów z postępowania karnego prowadzonego przeciwko skarżącemu, wśród których znajduje się kserokopia aktu oskarżenia z [...] grudnia 2018 r. obejmującego m.in. skarżącego (oskarżonego o czyn z art. 231 § 2 i art. 271 § 3 w związku z art. 11 § 2 k.k.), skierowanego do Wydziału [...] Sądu Rejonowego dla [...] (sygn. akt [...]); akta postępowania dyscyplinarnego o sygn. [...], a nadto wydruki z artykułów prasowych zamieszczonych w Internecie dotyczących zdarzeń z udziałem m.in. skarżącego. W dniach [...] i [...] lutego 2019 r. w Gazecie [...] ukazały się bowiem artykuły pt.: "[...]" i "[...]", które ujawniały szczegóły niezgodnego z prawem działania policjantów Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w [...] oraz Komendy Wojewódzkiej Policji w [...].
Skarżący (reprezentowany przez adwokata O. G.) zażądał dopuszczenia dowodów z przesłuchania strony, przesłuchania świadków oraz opinii o funkcjonariuszu w miejscach pełnienia przez niego służby. Postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. KWP, mając na uwadze art. 78 § 2 k.p.a., odmówił częściowo uwzględnienia wniosków dowodowych, a mianowicie w zakresie przesłuchania świadków oraz uzyskania opinii o skarżącym za okres jego służby w Żandarmerii Wojskowej. Zdaniem organu pierwszej instancji, dla prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego prowadzonego postępowania administracyjnego nie mają znaczenia okoliczności przebiegu służby skarżącego po 28 stycznia 2016 r., w szczególności okoliczności pełnienia służby w Wydziale Konwojowym Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] od 10 sierpnia 2018 r. do 9 sierpnia 2019 r.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, KWP rozkazem personalnym nr [...], wydanym [...] kwietnia 2019 r. w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 u.p., zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] maja 2019 r. Zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a. ww. rozkazowi personalnemu nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższego rozstrzygnięcia, Komendant Główny Policji (dalej: "KGP") utrzymał w mocy rozkaz personalny KWP.
Powyższy rozkaz personalny KGP stał się przedmiotem skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w którym zażądał uchylenia rozkazów personalnych organów obu instancji i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku oddalił skargę M. O. uznając, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że istota niniejszej sprawy sprowadza się do ustalenia, czy w okolicznościach faktycznych zaistniał ważny interes służby, uzasadniający zwolnienie skarżącego ze służby w Policji. Na tę okoliczność powołały się organy Policji obu instancji, wskazując na art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p., będący materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie rozkazów personalnych. W myśl ww. przepisu policjanta można zwolnić ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Jest więc to uprawnienie przyznane organowi w sytuacji, gdy dojdzie do przekonania, że interes społeczny (interes służby) przeważa nad słusznym interesem strony.
Rozkaz personalny wydany na podstawie powyższego przepisu ma charakter fakultatywny i podejmowany jest w ramach uznania administracyjnego. Wprawdzie akt o charakterze uznaniowym pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony.
Ponadto zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już poza granicami kontroli sądowej. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do dokonywania oceny sposobu wypełniania przez organy administracji treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych, czyli realizacji określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (vide wyrok NSA z 19 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 301/11).
Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala zatem organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego. Z pewnością więc ustawodawca dostrzega potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku.
W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest zgodny pogląd, iż pojęcie "ważnego interesu służby" należy wiązać z art. 25 ust. 1 u.p., który to przepis stawia warunek, aby służbę w Policji pełniły tylko osoby o nieposzlakowanej opinii. Wprowadzenie takiego wymogu jest uzasadnione specyfiką pracy w organach ścigania, a także celami, jakie formacja ta ma realizować. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd osoby egzekwujące przestrzeganie prawa same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa. Powinny to być zatem osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące zasady współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania (art. 27 ust. 1 u.p.). Osoby te muszą więc znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o to, iż by miały łamać prawo (vide wyrok WSA w Warszawie z 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 314/13).
Sądy administracyjne podkreślają też, że policjant, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu, traci przymiot "nieposzlakowanej opinii". "Poszlaka" w języku polskim to podejrzenie, przesłanka przemawiająca za określoną interpretacją jakiegoś zjawiska czy jakiejś sytuacji, natomiast "nieposzlakowany" to ten, któremu nie można nic zarzucić, przypisać - nieskazitelny. Powyższe pojęcie odnosi się zarówno do sfery życia zawodowego, jak i prywatnego. Utraty przymiotu nieposzlakowanej opinii nie powoduje wyłącznie karalność danej osoby. Taki skutek może również wywoływać znalezienie się w kręgu podejrzeń bądź insynuacji.
Zatem samo podejrzenie o popełnienie przestępstwa świadczy o niespełnieniu wymogu nieskazitelnej postawy moralnej, która determinuje możliwość pełnienia służby publicznej (vide wyroki NSA: z 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2318/13; z 27 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 1715/13; z 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1738/07).
Powyższe prowadzi do konkluzji, że pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się nieposzlakowaną opinią narusza ważny interes służby. Taka sytuacja niewątpliwie rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania społeczeństwa do organów Państwa. Trafnie przyjął KGP, iż czyn, którego popełnienie zarzucono skarżącemu, nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, czyli wartościami wymienionymi w rocie ślubowania policjanta. W ocenie Sądu skarżący jako funkcjonariusz Policji przestał legitymować się przymiotem "nieposzlakowanej opinii". Utracił zatem atrybut konieczny do pozostawania w służbie. Już samo podejrzenie funkcjonariusza o zachowania karalne, zaprzeczające przyjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby" (vide wyrok NSA z 13 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1886/10).
Odnosząc się do podniesionego w uzasadnieniu skargi argumentu, iż postępowanie w przedmiocie zwolnienia skarżącego zostało wszczęte dopiero po roku od powzięcia wiadomości przez organ pierwszej instancji o postawieniu mu zarzutów, dostrzec trzeba, że po otrzymaniu od skarżącego raportu z [...] maja 2018 r. (informującego o postawieniu mu zarzutów w ramach śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w [...]), rozkazem personalnym KWP z [...] maja 2018 r. nr [...] skarżący został zawieszony w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy, tj. od [...] maja 2018 r. do [...] sierpnia 2018 r., a postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. nr [...] organ pierwszej instancji wszczął wobec skarżącego postępowanie dyscyplinarne.
Opinia związku zawodowego, niezależnie od jej treści, tj. pozytywnego albo negatywnego zaopiniowania zwolnienia policjanta ze służby, nie wiąże organu Policji w sposób merytoryczny. Nawet bowiem negatywna opinia nie jest ujemną przesłanką do zwolnienia policjanta ze służby w tym trybie. Tak więc nie jest konieczne uzyskanie zgody związków zawodowych do zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a jedynie konieczne jest zwrócenie się organu ze stosownym pismem w celu zasięgnięcia opinii związków zawodowych.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł M. O., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie:
- 1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 3 PostAdmU w związku z art. 134 PostAdmU i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) PostAdmU oraz art. 141 § 1 PostAdmU, zobowiązujących Sąd do zbadania, czy przy wydaniu zaskarżonych decyzji organ administracyjne nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania i nakazujących Sądowi uchylenie zaskarżonych decyzji w razie stwierdzenia, że naruszenie przez organy przepisów postępowania administracyjnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz odniesienie się do podniesionych zarzutów, w sytuacji gdy:
- 1.1. organ II instancji nie odniósł się w zaskarżonej decyzji do zarzutów wskazanych w odwołaniu, podczas gdy w postępowaniu przed organem I instancji pełnomocnik nie był informowany o przesłuchaniach świadków, mimo że chciał w nich uczestniczyć i zadawać im pytania, a organ I instancji opierał swoje rozstrzygnięcie na zeznaniach tych świadków, co doprowadziło do rażącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a to art. 10 § 1 k.p.a., 11 k.p.a., 8 k.p.a., 9 k.p.a. oraz art. 73 § 1 k.p.a. i 79 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.pa., art. 138 § 2 k.p.a. i art. 140 k.p.a.;
- 1.2. ocena stanu faktycznego dokonana przez organu obu instancji została dokonana wbrew wymogom art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. na niezweryfikowanych doniesieniach prasowych oraz oględzinach materiałów postępowania karnego.
- 2. prawa materialnego, a to art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji, poprzez błędną jego wykładnię, tj. przyjęcie, że sam fakt postawienia zarzutów funkcjonariuszowi Policji, wniesienia aktu oskarżenia oraz doniesienia prasowe przemawiają za zwolnieniem M. O. ze służby w Policji ze względu na ważny interes służby, podczas gdy informacje o toczącym się przeciwko stronie postępowaniu przygotowawczym organ posiadał przynajmniej na rok przed wydaniem decyzji w sprawie.
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Dodatkowo za pismem z 31 listopada 2021 r. został przesłany wyrok Sądu Rejonowego dla [...] [...] Wydział Karny z [...] maja 2021 r. uniewinniający m.in. M. O. od postawionych mu zarzutów. W dniu 10 maja 2022 r. nadesłany został odpis tego wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy wskazać, że w niniejszej sprawie strona skarżąca kasacyjnie pismem z 19 kwietnia 2022 r., (k. 105 a.s.) nie wyraziła zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym i jednocześnie wniosła o rozpoznanie na rozprawie skargi kasacyjnej. Natomiast strona przeciwna nie ustosunkowała się do pisma dotyczącego skierowania sprawy na posiedzenie niejawne.
W związku z brakiem odpowiedzi od r. pr. M. B. na pismo Sądu z dnia 22 marca 2022 r., na podstawie art. 15zzs4 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) Zastępca Przewodniczącej Wydziału III zarządzeniem z dnia 30 czerwca 2022 r. skierowała sprawę na posiedzenie niejawne z uwagi na to, że przeprowadzenie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku nie jest możliwe.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Jako nieuzasadnione ocenić należy zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
Po pierwsze wskazać należy, że przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd pierwszej instancji zarzuca skarga kasacyjna. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07, wyrok NSA z dnia 7 marca 2014 r., II GSK 2019/12, wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2013 r., II OSK 552/12, wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2013 r., II GSK 1573/12, wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., II GSK 218/11, wyrok NSA z dnia 8 marca 2012 r., II OSK 2496/10, wyrok NSA z dnia 14 lutego 2012 r., II OSK 2232/10).
Warunek przytoczenia podstawy zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Naruszony przez Sąd I instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2014 r., II GSK 1669/12, wyrok NSA z dnia 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12, wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., II OSK 1977/12).
W tym kontekście wskazać należy, że art. 3 p.p.s.a. dzieli się na 4 paragrafy, a drugi z nich na 9 punktów. Nie sposób zatem jednoznacznie stwierdzić, któremu przepisowi skarżący zarzuca naruszenie zwłaszcza, że zarzut ten nie znajduje szczegółowego rozwinięcia w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Ubocznie jedynie należy zwrócić uwagę, że przepisy zawarte w art. 3 p.p.s.a. mają charakter ustrojowy. Nie stanowią one podstawy dla czynienia zaskarżonemu orzeczeniu zarzutu błędnego rozstrzygnięcia, gdyż celowi temu służą inne przepisy.
Po drugie nieuprawniony jest również zarzut naruszenia art.134 § 1 p.p.s.a. Do naruszenia tego przepisu mogłoby dojść gdyby sąd wyszedł poza granice tej sprawy lub gdyby nie dokonał kontroli decyzji w pełnym zakresie, a tylko w części. Fakt, że Sąd I instancji oddalił skargę (zamiast ją uwzględnić jak żądał tego skarżący kasacyjnie) nie oznacza, że uchybił temu przepisowi. Zresztą w skardze kasacyjnej zarzut ten nie został uzasadniony - w szczególności poprzez wykazanie na czym polegało owo naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji rozpoznając skargę niewątpliwie orzekał w granicach sprawy, oceniając postępowanie w zakresie rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby M. O., a zatem nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga. To, że Sąd I instancji przyjął ustalenia organów administracyjnych, a w konsekwencji ich rozstrzygnięcia za prawidłowe i tym samym nie uwzględnił zarzutów skarżącego nie oznacza, iż naruszył powyższy przepis.
Po trzecie oczywiście bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 141 § 1 p.p.s.a. Przepis ten nakazuje sporządzenie uzasadnienia wyroku z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku. W przedmiotowej sprawie uzasadnienie zostało sporządzone przez Sąd I instancji, a zawarty w przepisie termin ma charakter instrukcyjny. Przepis art. 141 § 1 p.p.s.a. nie nawiązuje w żaden sposób do sprawowanej kontroli aktu, ani tym bardziej do oceny skutków prawnych skarżonego wyroku.
W konsekwencji niezasadny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., gdyż ma on charakter wynikowy i jego zastosowanie przez sąd I instancji jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego bądź regulacji procesowej, która uzasadniałaby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego przejawu działania administracji publicznej.
Na uwzględnienie nie zasługują także zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 k.p.a., 11 k.p.a., oraz art. 73 § 1 k.p.a. art. 75 § 1, art. 77 § 1, 79 § 1 i 2, art. 80 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.pa., art. 138 § 2 k.p.a. i art. 140 k.p.a. Otóż sąd administracyjny nie stosuje wprost przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, stąd też jego związanie tymi przepisami sprowadza się do obowiązku sformułowania oceny prawnej, czy proces podjęcia decyzji stosowania prawa przez organ administracji był prawidłowy. Nie budzi wątpliwości, że sformułowanie tej oceny wymaga odpowiedzi na szereg pytań, pytań takich samych jak te, na które musi odpowiedzieć organ administracji bezpośrednio stosujący te przepisy. To nie wojewódzki sąd administracyjny stosuje te przepisy, lecz posługuje się nimi jedynie, jako matrycą porównawczą, w celu ustalenia, czy postępowanie organu w tym zakresie jest zgodne z ustalonym porządkiem prawnym.
I w uzasadnieniu kontrolowanego wyroku Sąd I instancji dał wyraz swojej argumentacji odnosząc się do całokształtu sprawy i zgromadzonego przez organy administracyjne materiału dowodowego. Uchybienie przez sąd przepisom regulującym postępowanie organów administracji publicznej ma charakter pośredni i wynikać może jedynie z uchybienia przez sąd I instancji przepisom p.p.s.a. Oznacza to, że procedując wojewódzki sąd administracyjny nie stosuje przepisów k.p.a., lecz kontroluje, czy postępowanie organów odpowiadało tym przepisom. Nadto skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przepisów postępowania wymaga także uprawdopodobnienia istnienia związku przyczynowego między tym naruszeniem a treścią rozstrzygnięcia (por. J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. 3, Warszawa 2008, s. 426), polegającego na tym, że gdyby do tego uchybienia nie doszło, to treść rozstrzygnięcia podjętego wyrokiem byłaby inna (por. B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz, Warszawa 2006, s. 387). Co nie zostało wykazane przez skarżącego kasacyjnie zwłaszcza, że podstawę faktyczną wydania decyzji z [...] sierpnia 2019 r. przez KGP stanowił fakt postawienia zarzutów funkcjonariuszowi Policji oraz wniesienie aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego dla [...] (sygn. akt [...].
Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia prawa materialnego, a to art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji. Wbrew jednak powołanej podstawie kasacyjnej, z treści tego zarzutu i jego uzasadnienia wynika, iż nie chodzi o błędną wykładnię tego przepisu, lecz o jego niewłaściwe zastosowanie. Strona skarżąca kasacyjnie kwestionuje bowiem przyjęcie, że sam fakt postawienia zarzutów funkcjonariuszowi Policji, wniesienia aktu oskarżenia oraz doniesienia prasowe przemawiają za zwolnieniem M. O. ze służby w Policji ze względu na ważny interes służby. Jednak ta postać podstawy kasacyjnej (błędne zastosowanie przepisu) nie została sformułowana w treści zarzutu. W odniesieniu do powyższego zarzutu należy wskazać, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa.
W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12). Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11).
Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12, wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09, wyroki NSA: z dnia 11 października 2012 r., I FSK 1972/11; z dnia 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09).
Ubocznie jedynie wskazać należy, że zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z 1990 r. o Policji pozostaje bez związku z wynikiem prowadzonego postępowania karnego. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie sprawy karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia ze służby (zob. wyrok NSA z 6 września 2022 r., sygn. III OSK 2592/21). organ nie ma obowiązku weryfikowania zarzutów przedstawionych policjantowi w toku postępowania karnego, w szczególności nie musi wykazywać winy funkcjonariusza, a tym samym gromadzić dowodów na okoliczność potwierdzenia popełnienia przez policjanta zarzucanych mu przestępstw (zob. wyrok NSA z 26 lipca 2022 r., sygn. III OSK 1951/21). Samo przedstawienie funkcjonariuszowi zarzutów popełnienia umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego, a zwłaszcza mających związek z pełnioną służbą, może nasuwać uzasadnione wątpliwości co do zachowania przymiotu osoby o nieposzlakowanej opinii, a zatem co do spełnienia jednego z obligatoryjnych warunków, jakimi musi wykazać się każdy policjant zainteresowany dalszym pozostaniem w służbie (zob. wyrok NSA z 27 kwietnia 2022 r., sygn. III OSK 6020/21).
Dodatkowo wskazać należy, że w związku z przedłożonym prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] [...] Wydział Karny z [...] maja 2021 r., mocą którego uniewinniono M. O. od postawionych mu zarzutów, iż orzeczenie to zapadło prawie dwa lata po wydaniu zaskarżonego rozkazu personalnego KGP. Zatem wyrok ten pozostaje bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonego aktu. Organ, decydując się na zwolnienie skarżącego ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, nie był uprawniony do badania i oceny, czy zarzucany funkcjonariuszowi czyn został przez niego popełniony (należy to do sądu karnego), lecz tylko do wykazania wystąpienia przesłanki jaką jest "ważny interes służby".
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a.