Uzasadnienie
Wyrokiem z 22 czerwca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (sygn. akt III SA/Gl 600/20) oddalił skargę M. F. na decyzję Rektora [...] z 24 lipca 2020 r. w przedmiocie informacji publicznej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli skarżący oraz uczestnik postępowania Stowarzyszenie [...].
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej NSA z 7 lutego 2023 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 czerwca 2023 r. w następującym składzie: sędzia NSA Teresa Zyglewska (Przewodniczący), sędzia NSA Małgorzata Pocztarek i sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (sprawozdawca). O terminie posiedzenia i wyznaczonym składzie zawiadomiono pełnomocników stron i uczestnika postępowania.
Pismem z 4 maja 2023 r. skarżący, działając w imieniu własnym, wniósł o:
- 1. zbadanie w trybie art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2022 r., poz. 2492), spełnienia przez Sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Teresę Zyglewską wymogów niezawisłości i bezstronności, a w konsekwencji stwierdzenie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki spełnienia przez przytoczonego powyżej Sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jej powołaniu i postępowaniu po powołaniu, a których to przesłanek niespełnienie w okolicznościach niniejszej sprawy może doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości oraz bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy.
Ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku, o:
- 2. wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy Sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Teresy Zyglewskiej albowiem zachodzą względem niej okoliczności tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek skarżącego o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziów wyznaczonych do rozpoznania niniejszej sprawy podlegał odrzuceniu z przyczyn formalnych.
Zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 5a § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm. - zwanej dalej P.u.s.a.) "[d]opuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 3, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy". Badania dokonuje się na wniosek strony skarżącej lub uczestnika postępowania na prawach strony (art. 5a § 3), składany w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę (art. 5 § 4 zdanie pierwsze).
Co istotne w niniejszej sprawie, do wniosku rozpoznawanego przez Naczelny Sąd Administracyjny przepis art. 175 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 i 655) stosuje się (art. 5 § 4 zdanie czwarte). Przepis art. 175 P.p.s.a. wprowadza tzw. przymus adwokacko – radcowski, a więc obowiązek sporządzenia ww. wniosku przez adwokata lub radcę prawnego lub inny z podmiotów określonych w tym przepisie. Kolejne wymogi formalne wniosku wymieniono w art. 5a § 5 P.u.s.a., a w przypadku ich niespełnienia przewidziano, że wniosek taki podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po upływie terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny (art. 5a § 6 P.u.s.a.).
Ponieważ w okolicznościach niniejszej sprawy, wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy ze skargi kasacyjnej, a więc w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, został sporządzony przez skarżącego osobiście, który nie wykazał jednocześnie, że jest podmiotem uprawnionym do jego sporządzenia, wymienionym w art. 175 P.p.s.a., wniosek jako niedopuszczalny podlegał odrzuceniu. Został on bowiem sporządzony przez podmiot do tego nieuprawniony.
Odnosząc się natomiast do (ewentualnego) wniosku o wyłączenie sędziego NSA Teresy Zyglewskiej zauważyć należy, że skarżący nie podał w nim żadnych okoliczności, które mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności ww. Sędziego prócz tych związanych z sytuacją prawną i faktyczną Krajowej Rady Sądownictwa oraz okolicznościami związanymi z procedurą nominacyjną ww. Sędziego, a więc spełnieniem przez Sędziego wyznaczonego do rozpoznania danej sprawy wymogów niezawisłości i bezstronności. Podkreślić trzeba, że okoliczności te badane są jedynie w trybie art. 5a P.u.s.a. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów NSA z 3 kwietnia 2023 r. sygn. akt I FPS 3/22: "Zakres przedmiotowy normy art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259) nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu, o których mowa w art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492)". Tym samym nie było podstaw prawnych do rozpoznania ww. wniosku o wyłączenie sędziego.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 5a § 6 i § 18 P.u.s.a. w związku z art. 197 § 1 oraz art. 16 § 2 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.